Ойылудың алдын алудағы мейіргердің рөлі туралы ғылыми жұмыс

Реанимация бөлімінде ауыр жағдайдағы пациенттерде кездесетін ойылудың алдын алудағы мейіргердің рөлі

Қызылорда медициналық жоғары колледжі

Студент: Умиргалиева Сандугаш Калиевна

Ғылыми жетекші: Зейнебай Гүлзира Ермұратқызы

Кілт сөздер: ойылу, ойық жаралары, некроз, өкпенің созылмалы обструктивті ауруы, сепсис, флегмон, остеомиелит, мейіргерлік күтім

Тақырыптың өзектілігі: Ауыр жағдайдағы пациенттерде ойылулар – тұрақты жаншылудың, жергілікті қан айналымы мен жүйке трофикасының бұзылуының салдарынан тері мен тері асты шел қабатының және басқа жұмсақ тіндердің (некрозы) зақымдануы. Реанимация бөлімінде пациенттер көп жағдайда естүссіз күйде жатады, осы себептен ауыр жағдайдағы пациенттерге күтім жасауда реанимация бөлімінің мейіргеріне дәрігердің тағайындауларын орындап қана қоймай, сонымен қатар пациенттерде пайда болатын ойылу жарасының алдын алу міндеттеледі.

Берілген дипломдық жұмыстың өзектілігі мыналармен анықталады:

- біріншіден, төсек режимінде ауыр жағдайдағы пациенттер барлық уақытта болды және көп, осы себептен мейіргер күтіміне ерекше мұқтаж.

- екіншіден, ойылудың пайда болуының алдын алуға бағытталған уақтылы жүргізілетін профилактикалық іс-шаралар негізгі аурудың ағымын едәуір жеңілдетеді және пациенттің өмір сапасын жақсартады.

- үшіншіден, моральдық тұрғыдан да, материалдық жағынан да емдеуден гөрі алдын-алу оңай.

- төртіншіден, білім мен біліктілік, тіпті теория жүзінде де, ойылудың пайда болуының алдын-алудың заманауи әдістері әрқашан әрқайсымызға пациенттерімізге сапалы және уақтылы көмек көрсетуге ғана емес, сонымен қатар қиын өмірлік жағдайға да мүмкіндік береді.

Жоғарыда айтылғандар, тұтастай алғанда, теориялық және әдістемелік кезеңде, осы зерттеудің мәселесін яғни, ауыр жағдайдағы пациенттердің ойылудың алдын алудағы мейіргердің рөлін анықтаудың қажеттігін анықтады.

Статистикалық мәліметтер

Ауруханалардағы ойылу кезеңі жоғары, еуропалық ауруханаларда таралуы 8,3% - дан 23% - ға дейін, ал канадалық медициналық мекемелерде 26% - ға дейін. 2013 жылы бүкіл әлемде 29000 өлім тіркелді, бұл 1990 жылғы 14000 өліммен салыстырғанда 2 есеге артып отқанын көрсетеді [1].

АҚШ және Ұлыбритания сияқты әлемнің ең дамыған елдеріндегі пациенттерде ойылудың таралуы шамамен бірдей және басқа аурулардың асқынуларының шамамен 16% құрайды [2]. Ресей Федерациясында аз қозғалатын пациенттерде ойылудың пайда болу жиілігі 3-тен 40% - ға дейін және жұлын ауруларында 80% - ға жетеді [3].

Еуропаның 5 елі ойық жараның таралуының зерттеуіне қатысты [4]:

1. АҚШ: 651 мекеме, 85 838 пациент қатысты, таралуы – 14,8%

2. Канада: ұлттық масштабтағы таралуы – 26%

3. Австралия: әртүрлі басылымдарға сәйкес таралуы – 4,5-27%

4. Қытай: 2913 пациент тексерілді, таралуы – 1,8%

5. Оңтүстік Корея: жедел жәрдем мекемелеріндегі жиілік 0,44-0,49%

- 47,4% үйде күтім жасау кезінде

- 21,7-45,5% қарқынды терапия бөлімшелерінде.

Мексиканың үш ауруханасында ОЖ таралуы 17% құрайды. Ең жиі кезең - II, ең жиі зардап шеккен аймақ-сакрум. OЖ бар пациенттердің тек 46% - ында кем дегенде бір ойылуды төмендететін құрал болған [5].

АҚШ-та: Жыл сайын ойық жаралары 2,5 миллион пациентте дамиды (ургентті пациентте 2,3-тен 18% - ға дейін). Ойық жарасын емдеуге арналған экономикалық шығындар жылына 9,1-ден 11,6 миллиард долларға дейін; бір пациентті емдеу-20 000-нан 151 000 долларға дейін. Жыл сайын 60 000–ға жуық пациент ойық жарасының асқынуы (остеомиелит, целлюлит, сепсис) салдарынан қайтыс болады, бұл кезде ойық жаралары инфекцияның бастапқы ошақтары болып табылады: өлім-жітім жалпы халыққа қарағанда 60% жоғары. Ретроспективті талдау ойық жарасының алдын алу жөніндегі бағдарламаларды (pressure Ulcers Prevention Program) енгізу олардың санының 50% төмендеуімен (1000 пациентке/күнге 1,8-ден 1000 пациентке/күнге 0,86-ға дейін) байланысты екенін көрсетті [6].

Ресей Федерациясының медициналық ұйымдарында ойық жарасының пайда болуының статистикалық деректері аз. Біз үшін қол жетімді ресейлік зерттеудің бірі 2013-2014 жылдары Ресей Денсаулық сақтау министрлігінің (Астрахань) ФМБМ ФЖҚТХО Анестезиология және реанимация бөлімінде жүргізілді, онда 3163 пациент емделді, оның ішінде 38 пациентте ойық жаралары тіркелді (1,2%). 2014 жылы 1232 пациенттің 22-інде (1,78%) ойық жаралары тіркелді [7].

Зерттеу мақсаты: Көп бейінді облыстық аурухананың реанимация бөлімінде ауыр жағдайдағы пациенттерде кездесетін ойылудың алдын алудағы мейіргердің рөлін сауалнама жүргізу арқылы анықтау.

Міндеттері:

1. Әдебиеттерді,интернет-ресурстарды оқу, шетелдік зерттеулерге шолу жасау

2. Ауыр жағдайдағы пациенттерге ойылудың алдын алуға арналған және ойылу кезіндегі мейіргерлік күтімді қарастыру

3. Ауыр жағдайдағы пациенттерде кездесетін ойылудың алдын алудағы мейіргердің рөлін анықтау үшін мейіргерлер арасында сауалнама жүргізу

4. Алынған нәтижелерді талдау және зерттеу нәтижелерін статистикалық өңдеу

Тәсілдер мен материалдар

Зерттеу жұмысы Көпбейінді облыстық ауруханасында жүргізілді. Зерттеуге жалпы 20 респондент, кәсіби қызметі бойынша барлығы мейіргер мамандар қатысты. Зерттеуге 22 – 55 жас аралығындағы мейіргерлер қатысты.

Зерттеу түрі: Сапалық зерттеу, феноменальды, мақсатты

Зерттеу мақсаты: Көп бейінді облыстық аурухананың реанимация бөлімінде ауыр жағдайдағы пациенттерде кездесетін ойылудың алдын алудағы мейіргердің рөлін сауалнама жүргізу арқылы анықтау. Ауыр жағдайдағы пациенттерге күтімді ұйымдастырудың тиімділігін және күтім көрсетуші мейіргерлердің жұмысын бағалау. Бұл мәселе бойынша мейіргерлердің білімін анықтау арқылы сұрақтарға жауап алуға және зерттеу міндеттеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Зерттеу объектісі: 2020 жылы желтоқсан айында Қызылорда облысы Көп бейінді облыстық аурухананың реанимация бөлімінде зерттеу жұмысы жүргізілді. Осы зерттеуді жүргізуде сауалнама алынды. Зерттеу реанимация бөлімінде жұмыс істейтін адамдар тобын қамтыды. Зерттеуге жалпы 20 мейіргер қатысты.

Зерттеу құралы: Cауалнама 2016 жылы Воронеж облысы «Бутурлин медициналық колледжінің» түлегі Токарева А.С.-ның қорғалған дипломдық жұмысындағы «Ойылу ауруының алдын-алудағы мейіргердің кәсіби қызметі» зерттеуі негізінде жасалынды [8].

Қорытынды: Көпбейінді облыстық ауруханасында 10.12.2020-20.12.2020 жж аралығында «реанимация бөлімінде ауыр жағдайдағы пациенттерде кездесетін ойылудың алдын алудағы мейіргердің рөлі» атты сапалық зерттеу жұмысын жүргізілді. Зерттеуге өз келісімдері негізінде реанимация бөлімінің 20 мейіргері қатысты, зерттеу әдісі ретінде сауалнама жүргізілді.

Сауалнама нәтижелерін қорытындыласақ, респонденттер арасындағы жиі кездесетін жас мөлшері 30 - 49 жас аралығындағылар, яғни 50 % құрады (қосымша1). Жынысы бойынша респонденттер арасында әйелдер саны - 100 % құрады. Жұмыс өтілімдері бойынша респонденттердің 40 %-ында 10-25 жылды құрады (қосымша 2) .

Респонденттердің барлығы ойылу жайлы біледі, сондай-ақ респонденттердің 65 % І дәрежелі ойылуларды, ал 35% ІІ дәрежелі ойылуларды жиі кездестіретіні және респонденттердің 80 % ойылуларды бөкселерде, ал 15 % баста және 5 % шынтақтарда кездестіретіні анықталды (қосымша 3).

Қорыта келе, мейіргерлердің барлығының ойылу себептерін, ойылудағы күтімдерді, ойық жарасының алдын-алу шараларын ұйымдастыруды жеткілікті білетіндігі және әртүрлі құралдарды қолдана отырып, алдын-алу шараларын жүргізетіндігі анықталды. Зерттеу нәтижесі негізінде ауыр жағдайдағы пациенттерде пайда болуы мүмкін ойылулардың алдын алудағы мейіргерлік күтімді оңтайландыру бойынша практикалық ұсыныстар жасалынды.

Практикалық ұсыныстар

Пациенттердегі ойылу мейіргерлік күтімнің дұрыс көрсетілмеу себебінен, әсіресе күтім көрсететін мейіргердің жұмыс жүктемелерінің көбейіп, пациент күтіміне бөлетін уақыттың азаю салдарынанан пайда болатындықтан ауыр жағдайдағы пациенттерге күтім жасайтын мейіргерлердің жұмыстарын жеңілдету мақсатында электрлік және басқару пульті бар функционалды кереует пен ойылуға қарсы майлықтарды ұсынамын.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТІЗІМІ:

1. https://ru.qaz.wiki/wiki/Pressure_ulcer

2. Pressure ulcers in America: prevalence, incidence, and implications for the future. An executive summary of the National Pressure Ulcer Advisory Panel monograph // Adv Skin Wound Care. - Jul-Aug. - 2001. - №14 (4). - р. 208-215. - doi: 10.1097/00129334-200107000-00015.].

3. Ахтямова Н.Е. Лечение пролежней у малоподвижных пациентов // Российский медицинский журнал. - 2015. - № 26. - с.1549-1552.

4. http://gkudzvo.vomiac.ru/uploads/data/documents/uhod_za_pacient_28012015.pdf

5. Iris L Galván-Martínez, Roberto Narro-Llorente, Favio Lezama-de-Luna, Jesus Arredondo-Sandoval, Ma Rosy Fabian-Victoriano, Ximena Garrido-Espindola, Adriana Lozano-Platonoff, Jose Contreras-Ruiz. Point prevalence of pressure ulcers in three second-level hospitals in Mexico, Int Wound J. 2014 Dec;11(6):605-10. doi: 10.1111/iwj.12013.

6. http://www.mif-ua.com/archive/article/44678.

7. Bennett G., Dealey C., Posnett J. The cost of pressure ulcers in the UK // Age Ageing. 2004; 33 (3): 230-235. DOI: 10.1093/ageing/afh086. PMID: 15082426

8. Токарева А.С / Дипломная работа / Профессиональная деятельность медицинской сестры в профилактике пролежней – Воронеж, 2016 – 78 стр.

Студент: Умиргалиева Сандугаш Калиевна

Научный руководитель: Зейнебай Гулзира Ермураткызы

«РОЛЬ МЕДИЦИНСКОЙ СЕСТРЫ В ПРОФИЛАКТИКЕ ПРОЛЕЖНЕЙ У ПАЦИЕНТОВ, НАХОДЯЩИХСЯ В ТЯЖЕЛОМ СОСТОЯНИИ В ОТДЕЛЕНИИ РЕАНИМАЦИИ»

1Многопрофильная областная больница

2Кызылординский медицинский высший колледж

Ключевые слова: пролежень, некроз, хроническая обструктивная болезнь легких, сепсис, флегмона, остеомиелит, сестринский уход.

Актуальность темы: Пролежни у пациентов в тяжелом состоянии – поражение кожи и подкожного шелушащегося слоя и других мягких тканей (некроз) вследствие стойкого давления, нарушения местного кровообращения и нервной трофики. В отделении реанимации пациенты в большинстве случаев находятся в бессознательном состоянии, по этой причине при уходе за больными в тяжелом состоянии медицинская сестра отделения реанимации обязана не только выполнять назначения врача, но и предотвращать появление пролежней у пациентов.

Актуальность данной дипломной работы определяется следующим:

- во-первых, в постельном режиме пациенты, находящиеся в тяжелом состоянии, были все время и в большинстве случаев, по этой причине особенно нуждаются в сестринском уходе.

- во-вторых, своевременно проводимые профилактические мероприятия, направленные на предупреждение возникновения пролежней, значительно облегчают течение основного заболевания и улучшают качество жизни пациента.

- в-третьих, легче предотвратить, чем лечить, как морально, так и материально.

-в-четвертых, знания и квалификация, даже в теории, современные методы профилактики возникновения пролежней всегда позволяют каждому из нас не только оказать качественную и своевременную помощь нашим пациентам, но и в трудной жизненной ситуации.

Вышеизложенное в целом на теоретическом и методическом этапе выявило необходимость определения проблемы данного исследования, т. е. роли медицинской сестры в профилактике пролежней пациентов в тяжелом состоянии.

Статистические данные

Заболеваемость пролежнями в больницах высока, распространенность в европейских больницах составляет от 8,3% до 23%, а в канадских медицинских учреждениях - до 26%. В 2013 году во всем мире было зарегистрировано 29 000 смертей, что в 2 раза больше, чем в 14 000 смертей в 1990 году [1].

Распространенность пролежней у пациентов в наиболее развитых странах мира, таких как США и Великобритания, примерно одинакова и составляет около 16% осложнений от других заболеваний [2]. В Российской Федерации частота возникновения пролежней у маломобильных пациентов достигает от 3 до 40% и при заболеваниях спинного мозга-80% [3].

5 стран Европы приняли участие в исследовании распространения пролежней [4]:

1. США: 651 учреждение, 85 838 пациентов, Распространенность – 14,8%

2. Канада: распространение в национальном масштабе – 26%

3. Австралия: распределение по различным изданиям – 4,5-27%

4. Китай: обследовано 2913 пациентов, Распространенность-1,8%

5. Южная Корея: частота в учреждениях скорой помощи 0,44-0,49%

- 47,4% при домашнем уходе

- 21,7-45,5% в отделениях интенсивной терапии.