Ақ Орда 6 сынып Қазақстан тарихы ашық сабағы

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 6.3.XIII-XV ғ.I ж. Қазақстан.

Мектеп: Шыңғырлау ОЖББМ.

Сағат саны: 1

Күні: 26.01.2019 жыл

Мұғалімнің аты-жөні:

Тулеушева.Г.С.

Сынып: 6

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Ақ Орда Алғашқы сабақ (1-сабақ)

Зерттеу сұрағы

Қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуындағы Ақ Орданың рөлі қандай болды?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаты

6.3.1.6 – картаны қолдану арқылы XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердегі саяси үдерістерді түсіндіру;

6.3.2.5 – тарихи оқиғалардың өзара байланысын анықтап, Қазақстан аумағында XIII – XV ғасырларда құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатын түсіндіру

Тарихи концепт (фокус)

Маңыздылық

Сабақтың мақсаты

XIII ғасырдың басында Еуразияның саяси картасында қандай өзгеріс орын алғанын анықтайды

Бағалау

критерийлері

Білу және түсіну- Ақ Орда мемлекетінің саяси жағдайын біледі;

Қолдану- Ақ Орда мемлекетінің географиялық орналасуын картада көрсетеді;

Сыни ойлау мен талдау- Тарихи тұлғалардың оқиғалармен өзара байланысын талдайды;

Синтез- Ақ Орда мемлекетінің Қазақ мемлекеттілігінің дамуындағы ролін дәлелдейді

Тілдік мақсаттар

Тілдік дағдылар

Бейнематериалды көріп, оның мәнін талқылау (тыңдалым және жазылым дағдылары);

Тарихи дерекпен жұмыс(оқылым, және айтылым дағдылары).

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

Хан кеңесі, бектер, билер

Диалог пен жазылымға пайдалы сөз тіркестері:

Ақ Орда мемлекетінің құрылуының алғышарттары….

Негізгі себеп болған...

Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы...

Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені…

Менің анықтағаным...

Қорытындысында...

Құндылықтарды дарыту

«Мәңгілік ел» идеясы Орта Азия хандықтары экспансиясына қарсы бағытталған ұлттың азаттығы үшін болған көтерілістер тарихын талдау барысында жүзеге асады

Пәнаралық байланыстар

Қазақ тілі пәнімен байланыс дәйексөздер, кілт сөздер және бейнематериалмен жұмыс барысында оқылым, айтылым, тыңдалым, жазылым дағдылары дамытылады.

АКТ қолдану дағдылары

Бейнефильм, интерактивті тақтамен жұмыс

Бастапқы білім

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

1-сабақ

Қызығушылықты ояту

4-мин

(Б) Ұйымдастыру сәті.

Ой шақыру. Тақырыпқа шығу.

(М) Қазақстан территориясында орналасқан түркі, қыпшақ, Ақ Орда мемлекеттерінің картасын көрсете отырып, оқушыларға төменгідей сұрақтар қойылады. Сұрақ төңірегінде пікір алмасу.

-Екінші картадан қандай өзгерісті байқадыңыздар?

-Қыпшақ мемлекетінің территориясына қандай мемлекет орнады?

Оқушылардың болжам жауаптары арқылы сабақ тақырыбы анықталады.

М Сабақ тақырыбы мен оқу мақсаттары таныстырылғаннан кейін бағалау критерийлеріне, тарихи концепт пен зерттеу сұрағына назар аударылады.

Презентация

Мағынаны тану

3- мин

(Слаида жазулы тұрады)

10-мин

Тыңдауға-3мин,

Орындауға 4мин

Тексеруге-3мин

5-6мин

Оңтустік көршісі

Батыстағы

Орталығы

10мин

6 мин

Жаңа сөзбен жұмыс

(Б) Сабақ барысында кездесетін жаңа ұғымдардың мағынасын оқушылардың алдын-ала түсінуіне жағдай жасалады. Алдын-ала тақтаға жаңа ұғымдар мен сөз тіркестері және олардың мағыналары жазылған карточкалар ілінеді. Мұғалім тақтада ілулі тұрған карточкаларды бір-бірлеп алып, мағынасы түсіндіріліп кетеді.

Мемлекеттілік- өз мемлекетін құру процесіндегі құрылым

Қалыптасу- даму немесе даму кезеңі

Зерттеу сұрағы: Қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуындағы Ақ Орданың рөлі қандай болды?

Зерттеу мен талдау

Жаңа сөзбен жұмыстанғаннан кейін, жаңа тақырыпты игеруде қадам-қадаммен зерттеу жұмысы ұйымдастырылады. Алдымен 1-қадамда бейнематериалмен жұмыс, 2-қадамда картамен жұмыс, 3-қадамда мәтінмен жұмыс жүзеге асырылатын болады. 4-қадамда игерілген білім мен дағдыны қорытындылайтын болады.

Бағалау критерийіне сәйкес жасалынған дескрипторлар тапсырма парақшаларында бірге берілген дұрыс.

1-тапсырма. Бейнематериалмен жұмыс.

(Б) Тақырыпқа қатысты білімді игеру үшін Ақ Орданың құрылуы туралы (басынан 1.10 -3.42 мин аралығы) тыңдатылады. Тыңдалым барысында тақырып мазмұнын игеріп, ойларын жүйелеу үшін алдын-ала ұсынылған «тарихи диктант» тапсырмасы ұсынылады. Тапсырма шарты бойынша бейнематериалды тыңдай отырып, оқушылар көп нүктенің орнына қажетті ақпаратты толтырады. Белгілеген уақытта тапсырма орындалып, тексеріледі. Кері байланыс беріледі.

Бейнематериал мазмұнын тексеру тапсырмасы

(тарихи диктант)

Дешті Қыпшақтың Шығыс бөлігі- Жошының ұлдары- Орда Ежен мен Шайбан басқарды. Кейінірек салт-дәстүрі ортақ халықтар мен тайпалар мекен еткен жерлерді Ақ Орда мемлекеті деп атады. XIV ғасырдың екінші жартысынан бастап Ақ Орда Алтын Ордадан біржола бөлініп шықты. 1327-1328жж Ақ Орданың астанасы Сығанақта алтын тиындар соғыла бастады. Ақ Орда тарихы үш кезеңнен тұрады. Бірінші кезең- Ақ Орданың Алтын Ордадан бөлініп шығуы, екінші кезең- Алтын Орданың Ақ Орданың ішкі ісіне араласуы, үшінші кезең- Ақ Орда ханы- Орыс хан мен оның ұрпақтарының орта Азия билеушілеріне қарсы күресі.

Ақ Ордадағы билік Шыңғыс ханнан тараған ұрпақтарға- хан, сұлтандарға мирасқорлықпен өтіп отырған. Шыңғыс хан ұрпақтары Хан кеңесіндегі әмірлерге, бектерге, билер мен байларға арқа сүйеген. Әр рудың ақсүйектері жылына 1 рет Құрылтайға шақырылған. Онда мемлекеттің ішкі-сыртқы мәселелері шешіліп отырған. Қарапайым адамдар құрылтайға енбейтін болған. Ондай адамдарды қарашалар деп аталды. Ақ Орда халқын қыпшақтар, наймандар, үйсіндер, қоңыраттар, қарлұқтар, керейлер құрады.

Дұрыс жауаптар: Орда Ежен, Шайбан;Ақ Орда; XIV ғасырдың; Алтын Ордадан; Сығанақта; Орыс хан; хан, сұлтандарға; Құрылтайға, қарашалар

Бағалау критерийі:

Білу және түсіну- Ақ Орда мемлекетінің саяси жағдайын анықтайды

Дескриптор:

-Ақ Орда мемлекетінің қай ұлыста орналасқанын біледі;

- Ақ Орда мемлекетінің алғашқы билеушілерін анықтайды;

-Ақ Орда Алтын Ордадан бөлініп шыққан уақытын анықтайды;

-Ақ Орда мемлекетінің ішкі және сыртқы мәселелерді шешетін жиын атауын атайды;

- Ақ Орда мемлекетіндегі әлеуметтік топтарды біледі;

Кері байланыс. Өзін-өзі бағалау

2-тапсырма. Картамен жұмыс.

(Ж) Ақ Орда мемлекетінің құрылу тарихы анықталғаннан кейін картамен жұмыс жүргізіледі. Жұптар тапсырма шарты бойынша кескін картамен жұмыстанатын болады. Картамен жұмыс жұптық тексеріс арқылы тексеріледі.

Кескін карта

Бағалау критерийі:

Қолдану- Ақ Орданың географиялық орналасуын картада көрсетеді;

Дескриптор: