Ақай Нүсіпбековтің ұлт тарихындағы еңбегі туралы мақала

Сагнадина А. Қазақстан ғылымының тарихы

музейінің қор сақтаушысы

Ақай Нүсіпбековтың ұлт тарихына қосқан жеңісі мен жетістіктері

Ұлағатты ұстаз, қоғам қайраткері, тарихшы Ақай Нүсіпбекұлы Нүсіпбеков 1909 жылы Алматы облысы, Райымбек ауданына (бұрынғы Жаркент уезіне) қарасты Жалаңаш ауылында дүниеге келген. Жастайынан зерек болып өскен ол ауыл мектебін аяқтап, Талғар қаласындағы ауыл шаруашылығы техникумына түсті. 1926-1933 жылдары А.Нүсіпбеков осы техникумда студент, оқытушы, ал соңында директор болды. Содан соң 1933 жылы Алматы облыстық партия комитетінің аппаратында қызмет етті.

1934 жылы Мәскеуге Шығыс еңбекшілерінің коммунистік университетіне оқуға жіберіледі, алайда толық аяқтауға мүмкіндік болмайды. Оны Алматыға қайта шақыртып, Қазақстан КП Алматы облыстық комитетінің сектор меңгерушісі қызметіне тағайындайды. Ол кезде жетекші кадрлар жетіспейтін. Алайда, қызметте жүргенде әлдебіреулер «ұлтшыл Тұрар Рысқұловтың досы болған» деп үстінен арыз жазып, қызметтен шеттетіп, тұтқындаған. Бірнеше айдан кейін бостандыққа шыққанымен, Семейге жер аудартып жіберген. Семейде колхоздың басшы кадрларын даярлайтын республикалық мектепте директорлық қызмет атқарады. 1939 жылдан Ұлы Отан соғысы басталғанға дейін Семей қаласында педагогикалық қызметте болды.

1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталып, ел тағдырының басына күн туғанда қол қусырып қалмай, қолына қару алып, майданға аттанады. Онда Панфилов атындағы 8- гвардиялық атқыштар дивизиясында ел намысын қорғады. Ол Калинин майданында, Холм, Режица (Резекна), Рига түбіріндегі, Курляндиядағы шайқастарға қатысып, бірнеше рет жарақат алған. 1946 жылы гвардия майоры шеніне дейін жетіп, әскери қызметтен оралды.

1946 жылы мамыр айында Қазақ КСР ҒА жаңадан құрылған Тарих, археология және этнография институтына жұмысқа орналасады. 1947 жылы Абай атындағы педагогикалық институтының Тарих факультетін жеделдетіп, бітіріп шыққан, өмірінің соңына дейін (1983 ж. дейін)