Қазақ тарихындағы мұсылман әйелдері туралы тарихи мақала

Қазақ тарихындағы мұсылман әйелдерінің келбеті

Қазақ халқының тарихына үңілсек, мұсылман әйелдерінің орны ерекше болғанын байқаймыз. Олар тек отбасының ұйытқысы емес, елдің рухани тірегі, тәрбиенің тіреуі бола білді. Әжелеріміз бен аналарымыз дінді терең түсініп, исламның құндылықтарын өмір салтына айналдырған.

Қыз бала дүниеге келсе, оны “елдің көркі, ұрпақ жалғастырушы” деп қарсы алған. Ана сүтімен сіңген имандылық, тәрбие мен ұят – ұлттың ар-ожданына айналған қасиеттер. Мұсылман әйеліне тән инабаттылық, сабыр мен салиқалық – қазақ қоғамында әрдайым жоғары бағаланған.

Қазақ әйелдері дінге терең бойлап, имандылықты ұрпағына аманат етіп отырған. Олар – баласына бесік жырымен қатар дұға үйреткен, үлкенді сыйлау, кішіні құрметтеу секілді адамгершілік құндылықтарды санасына сіңірген тәрбие мектебі.

Сонымен қатар, әйелдер діни сауаттылықты да меңгеруге ұмтылған. Мешіттер мен медреселерде оқып, білімін қоғамға пайдасы тиетін істерге арнаған аналар аз болмаған. Жас ұрпақтың білімді, тәрбиелі, иманды болып өсуіне ана ықпалы зор екенін жақсы түсінген.

Қазақ тарихында дін жолын ұстанған, ел ісіне араласқан, руханиятты дәріптеген әйелдер аз емес. Олар өз заманының қажырлы қайраткерлері бола отырып, дін мен дәстүрді үйлестіре білді. Исламның шынайы келбетін қарапайым тұрмыстық өмір арқылы көрсетті.

Тарихта мұсылман әйелдерінің білімге, тәрбиеге, дінге қосқан үлесі ерекше. Мәселен, Айғаным ханым – Шоқан Уәлихановтың әжесі, өз заманының сауатты, діндар әйелдерінің бірі болған. Ол мешіт, медресе салдырып, жастардың білім алуына жағдай жасаған. Сонымен қатар, Бопай ханым – Кенесары ханның жары әрі рухани серігі, ел ісіне араласқан, әділеттілігімен танылған тұлға.

Сол сияқты, Ұлпан, Тәттімбеттің анасы Қалампыр, Ахмет Байтұрсынұлының жары Бәдрисафа секілді әйелдер – қазақ қоғамында дін мен руханиятты ұштастырған асыл аналарымыз. Олар бала тәрбиесін дінмен, ізгілікпен ұштастырып, ұлт болашағына жол салды.

Қиын-қыстау замандарда да мұсылман әйелдер үміт отын өшірмей, сабыр мен салиқалықты сақтап отырды. Олар – отбасы мен қоғам арасындағы алтын көпір болды. Ел басына күн туғанда да, аналарымыз берекені сақтап, ұрпағын дін мен дәстүрден ажыратпай тәрбиелей білді.