Ақпараттық оқытудағы интербелсенді әдіс-тәсілдер материалы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ ОТЫРАР АУДАНЫ

Ш. УӘЛИХАНОВ АТЫНДАҒЫ ЖАЛПЫ ОРТА МЕКТЕП КОММУНАЛДЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК МЕКЕМЕСІ

«ЗЕРДЕ» ФИЗИКА-МАТЕМАТИКА-ИНФОРМАТИКА БІРЛЕСТІГІ

ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ЖҰМЫС

Тақырыбы: Ақпараттық оқытуда интербелсенді әдіс-тәсілдерді пайдалану мазмұны.

Қорғауға жіберілді Информатика пәні мұғалімі

Бірлестік жетекшісі:

_______ Қ. Шайманова _________ Бөгенбаев Ербол

Хаттама №___

«___» __________ 2016ж.

Маяқұм-2016

Мазмұны

Кіріспе

I-бөлім.

Білім беру үрдісіне жаңа ақпараттық технологиялардың мүмкіндіктері.

II-бөлім.

2.1. Информатика сабағында интербелсенді әдіс-тәсілдерді пайдалану

білімнің өзіндік құны мен бағасының кепілі.

2.2. Оқушыларға эстетикалық тәрбиемен қатар, шығармашыл тұлға

қалыптастыру

III-бөлім.

Инновациялық технологиялар–білім сапасын арттыру негізі.

Пайдаланылған әдебиеттер

Қосымша

Кіріспе

Бүгінгі таңда тәуелсіз мемлекет алдында тұрған негізгі мақсаттардың бірі-дүниежүзілік білім әлеміне ену болып отыр. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңында «Білім беру жүйесінің басты міндеті-ұлттық және адамзаттың құндылықтарының, ғылым және практика жетістіктерінің негізінде және адамды қалыптастыруға, дамытуға және оның кәсіби шеберлігін шыңдауға бағытталған білім алуға қажетті жағдайлар жасау»,-деп көрсетілген. Сондықтан ақпараттық білім беру саласының алдында тұрған міндеттердің де аса ауқымды, сан-салалы, өте маңызды екені баршаға мәлім. Осыған орай қазіргі оқушыны білімді, білікті етіп қана қоймай, сонымен қатар олардан азат, шығармашыл азамат тәрбиелеу біздің міндетіміз болып табылады. Сол білімді, ғылымды игеру үшін оқушылардың білім деңгейін көтеру керек. Ал білім сапасының кепілі-дидактикалық құралдар. Бұл құралдардың көмегімен оқушы, оқытушы берген білімін көзбен көру, құлақпен есту арқылы толық игеруге мүмкіндік береді. Оқыту барысындағы тәрбие өсіп келе жатқан ұрпақтың адамгершілік тәрбиесіне едәуір ықпал жасайды. Мектепті бітіргеннен кейін адам мінездің жаңа салаларын игермейді, қайта бұрынғыларын шыңдай түседі немесе түзетеді. Оқу пәніне деген тұрақты қызығ

Міне осы негізді басшылыққа ала отырып, ақпаратты өңдеудің теориялық және АКТ-ны тиімді пайдаланудың негіздерін соңғы технологиямен жабдықталған информатика және мултьимедия кабинеттерінде құралдардың көмегімен іс-тәжірибеде ұштастырып, мектеп қабырғасындағы оқушыларға компьютермен оның құрамдас бөліктері туралы мәлімет беру-бүгінгі күннің өзекті мәселесіне айналып отыр.

Информатика пәнінің сапалы да нәтижелі өтуі оқушылардың білім сапасын жоғары деңгейге арттырады. Оқыту процесі үшін оқу бағдарламаларының және мектептің материалдық-техникалық базасы, сапалы оқулықтар мен әдістемелік көмекші құралдардың болуы білімді сапалы етеді. Сапалы білім беруге қол жеткізу-бүгінгі күннің басты талабына сай жұмыс жасау.

Дегенмен, информатика пәнінің өзге пәндерден ерекшелігі оқушылардың мұғалімдермен үнемі бірлесе отырып жұмыс істеуінде. Мұғалім АКТ-ны қалай пайдалану т.б. тапсырмаларды көрсете отырып, байқатпай, өзінің сөзімен, ісімен баланы тәрбиелейді.

М. Дулати «Тарихи Рашидиде» - деген еңбегінде оқу тәрбиесінде жеке адамның тұлға ретінде қалыптасуында рухани мәдениетін, адамгершілігін, ақыл-ой тәрбиесін қалыптастырады деп әсерлі әңгімелейді.

Әл-Фарабидің «Ғылымдардың шығуы» атты еңбегінде, еңбек тәрбиесін тарихи тағлымын, үлгісін, еңбек дағдысын, шеберлігін, ұстаздың қызметін, жан-жақты баяндайды.

Д. Ушинский «Дидактика және әдістеме мәселері» деген еңбегінде оқытудың дидактикалық негіздерін, теорияның негізгі құралын, оқу процесін ұйымдастыру негізін, оқу ісінің сапалылығын, тәрбиенің мәні мен маңызын, оқыту принциптерінің мәселесі ретінде талдау жасайды. Білім беру жүйесінде ақпараттық-телеқатынастық технологияларды пайдаланудың түрлі педагогикалық аспектілеріне арналған іргелі зерттеулер елімізде информатиканы және информатикалық пәндерді оқыту теориясы мен әдістемесі бойынша ғылыми ізденістер негізін қалауға мүмкіндік беруде.

Елімізде осы бағытта дайындалған Е.Ы. Бидайбеков, Т.О. Балықбаев, А.А.Абдукадыров, А.Е. Абылкасымова, О. Сатыбалдиев, Г.К. Нұрғалиева, Г.Жангисина, Б.С.Ахметов, Қ.С. Әбдиев, Б.Б. Баймұханов, К.М.Беркімбаев, Ж.Қ. Нұрбекова және т.б. ғалымдардың ғылыми еңбектеріне сүйене отырып, болашақ экономика саласы мамандарына информатикалық пәндерді білімді ақпараттандыру жағдайында оқытудың әдістемелік негіздерін жетілдіру жолдарын зерттеп, оның мәні мен құрылымын айқындауға бағытталған.

Қазіргі уақытта қоғам дамуын қамтамасыз ету мақсатында мамандарды кәсіби дайындауда дидактикалық міндеттерді білуі талап етіледі. Сондықтан дидактикалық және интербелсенді міндетті шешу үшін зерттеу жұмысымның тақырыбын: «Ақпараттық оқытуда интербелсенді әдіс-тәсілдерді пайдалану мазмұны» атауды жөн көрдім.

Зерттеу мақсаты: Оқыту барысында интербелсенді әдіс-тәсілдерді пайдалану мазмұнын ғылыми тұғыда талдап, жіктеп сабақты оқушыға барынша түсінікті формада жеткізу, ұғу дағдысын қалыптастыру.

Зерттеу обьектісі: Жалпы білім беретін мектептің 7- сынып оқушыларына оқыту барысында интербелсенді әдіс-тәсілдерді пайдалану мазмұны.

Зерттеу міндеті:

Сабақты жіктеп, оқушыға түсінікті етіп жеткізу барысында АКТ-ны тиімді пайдалану.

Шәкірт білімін компьютерінің құрал көмегімен шығармашылық ынтасын, іскерлік қабілетін арттыру мүмкіндігін айқындау.

Зерттеу жұмысының практикалық құндылығы: Жалпы білім беретін мектептің 7- сынып оқушыларына оқыту барысында интербелсенді әдіс-тәсілдердің мазмұны зерделеу.

Шығармашылық жұмыстың құрылымы: Кіріспеден, үш бөлімнен, пайдаланылған әдебиеттер тізімі және қосымшадан тұрады.

Білім беру үрдісіне жаңа ақпараттық технологиялардың мүмкіндіктері.

Жаңалықтың уақыт пен бірдей жылдам дамуы білімнің сапалығына жол ашты. Ақпараттық мәдениетті, сауатты адам - ақпараттың қажет кезін сезіну, оны тауып алуға, бағалауға және тиімді қолдануға қабілетті, ақпарат сақталатын дәстүрлі және автоматтандырылған құралдарын пайдалана білуі керек.

Жаңа мыңжылдық – бұл күнтізбедегі жаңа уақыт өткелі емес. Ол- өткенді таразылап, өмірдің мәнін жаңаша түсінуге, болашақты барынша жете дұрыс анықтайтын уақыт. Қоғамның қарқынды дамуы, көбіне оның білімімен және мәдениетімен анықталады. Сондықтан, біздің ойымызша, білім жүйесін құру, қоғамды мына күнде дамып отырған әлемге дайындау – бүгінгі күннің ең негізгі және өзекті мәселесі. Қазіргі білім жүйесінің ерекшелігі – тек біліммен қаруландырып қана қоймай, өздігінен білім алуды дамыта отырып, үздіксіз өз бетінше өрлеуіне қажеттілік тудыру. Қорытындысында білім беру – адамға үздіксіз оқуға, білім алуға жан-жақты қалыптасқан тұлға болуы керек. Білім беру үрдісіне жаңа технологияларды енгізу «Білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу» «Білім туралы» Заңының 8-бабы. Елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, оның мазмұнының түбегейлі өзгеруі, оның дүниежүзілік білім кеңістігіне енуі бүкіл оқу-әдістемелік жүйеге, мұғалімдер алдына жаңа талаптар мен міндеттер қойып отыр. Мектептің оқу тиімділігі мен сапасын арттыру мақсатында және мектепті дамыту жұмысының басымдығы

Педагогикалық технологиядағы басты міндет – оқушының оқу-танымдық әрекетін жандандыра отырып, алға қойған мақсатқа толықтай жету. Ал бұдан педагогикалық технологияның тиімділігі шығады. Оқыту үрдiсiнде технологияны қолдану мұғалім мен оқушы қарым - қатынасының бұрынғы қалыптасқан жүйесiн, олардың iс-әрекеттерiнiң мазмұнын, құрылымын үлкен өзгерістерге ұшыратады. Қалыпты бiлiм беру жүйесінде мұғалім-оқушы-оқулық түрінде құрылған үш жақты байланыс бұзылып, мұғалiм-оқушы-компьютер-оқулық жүйесі пайда болды. Мұндай жүйеде бiлiм беру оқыту процесінде компьютерді қолдану бiлiм мен бiлiктiлiкке қоятын талаптарды қайта қарап, жетiлдiрiп, жүйелеудi талап етедi.

Ақпараттандыруда технологияның негізгі бағыты ХХІ ғасырдың талаптарына сәйкес қоғамды дамытудың жоғары тиімділікті технологияларына сүйенген жаңа білім стратегиясына көшу болып табылады. Осыған сәйкес қазіргі білім жүйесінің ерекшеліктеріне – оның іргелілігі, алдын алу сипаты және оларға қол жеткізу мүмкіндіктері жатады. Ақпараттық технология құралдарын меңгеру, жаңа элементтің енгізілуінің негізінде адам қызметінің өзгеруі сияқты мәселелер көп уақыттан бері психологтарды қызықтыруда. 1937 ж. Л. С. Выготский былай деп жазған: «Адамның өмір сүру процесіне құралдың ендірілуі осы құралды қолдану және басқарумен байланысты көптеген жаңа қызметтерді өмірге әкеледі, осы құрал орындай алатын көп жай процестерді керек емес қылады, психикалық процестер және олардың ұзақтылығын, интенсивтілігін, жүйелілігін өзгертіп, бір қызметті екінші қызметпен ауыстырады, қысқаша айтқанда, бүкіл өмір сүру құрылымын өзгертеді». Қазіргі таңда білім саласы қызметкерлерінің алдында тұрған басты мақсат – жана технологиялар арқылы білім мазмұнын жаңарту.

Технологиямен жұмыс жүргізу арқылы іске асады.

Олар:

оқып меңгеру;

тәжірибеде қолдану;

шығармашылық бағытта дамыту;

нәтиже.

Жаңа ақпараттық технологиялар – бiлiм беру iсiнде ақпараттарды даярлап, оны бiлiм алушыға беру процесі. Бұл процесті icкe асырудан негiзгi құрал компьютер болып табылады. Компьютер - бiлiм беру iсiндегi бұрын шешiмiн таппай келген жаңа, тың дидактикалық мүмкіндіктерді шешуге мүмкiндiк беретін зор құрал. Бірақ әлі күнге дейін біз осы зор құралдың шексіз мүмкiндiктерiнің оннан бiрiн де пайдалана алмай отырмыз. Президентіміз Н. Ә. Назарбаевтың 2050 жылға дейінгі бағдарламасын іске асыруға белсене қатысатындар, кең байтақ Қазақстанның байлығына ие болатындар, сол байлықты өз иелігіне жұмсайтындар, сөз жоқ, қазіргі мектеп қабырғасында жүрген біздің оқушыларымыз екеніне ешкім күмән келтіре алмайды.

Менің де мұғалім ретінде алдыма қойған мақсатым – оқушыларға ұлттық педагогикалық тәрбие мен білім берумен қатар олардың шығармашылық қабілеттерін арттыру. Сол себепті сабақты идеялық жағынан ғылыми негізде, өмірмен байланысты ұйымдастыру оқушының қызығуын, білім құмарлығын таныту, әр сабақта оқушыларды ойлануға, өздігінен ізденіс жасауға баулып, ойын ауызша, жазбаша жинақтап баяндай білуге, мәдениетті сөйлеуге үйрету арқылы дағдыландыру - әрбір ұстаздың абыройлы борышы.

Бұл ретте ғасырлар бойы қолданылып, сұрыпталып, тұрмыс пен өмір тәжірибесі сынынан өткен салт-дәстүріміз педагогикалық әдіс-тәсіл ретінде пайдаланылады. Технологиялардың танымал түрлерінің бірі Модульдік оқыту – оқытуды оңтайландыру, тұлғаның мүмкіндігіне даярлық деңгейін бейімдеу болса, дамыта оқыту – оқушының жеке тұлғасын, оның біліктерін дамыту. Осыны ескере отырып, мен оқу үрдісінде М. Жанпейісованың «Модульдік оқыту технологиясын» қолданып жүрмін. Мұндағы менің мақсатым - өз бетімен дами алатын, әр түрлі өмірдің қиындықтарына төзе білетін, белсенді, білімді оқушы тәрбиелеу. Модульдік технология дамыта оқыту идеясына негізделген. Модульдік оқытудағы негізгі мақсат – оқушының өз бетінше жұмыс істей алу мүмкіндігін дамытуАл жекелеп (даралап) оқыту – бұл қабілеттері мен мүмкіндіктерін ашуға, дамытуға жағдай туғызу, белсенді оқыту – танымдық белсенділігін, шығармашылығын ұйымдастыру. Сондай-ақ түрлеріне тоқталсақ:Олай болса, жаңа технологияның әдіс-тәсілдерін иновациялык құрылғыларды пайдалану білім сапасын арттырудың бірден-бір жолы. Оқу үрдісінде осы технологияның тиімді жақтарын төмендегі сызбадан көре аласыздар.

Ақпараттық технологияларды пайдалану кезінде бірден бір талап десек те болады ол - ақпараттық мәдениет. Ақпараттық мәдениет дегенiмiз - адамға ақпараттық кеңістіктің қалыптасуына қатыcyғa және ол кeңicтіктe epкін бағдарлай алуға, ақпараттық өзара ic-әрекетке түсуге мүмкiндiк беретiн бiлiм деңгейi. Э. Л. Семенюктiң пiкiрi бойынша «ақпараттық мәдениет - адамның, қоғамның немесе оның бiр бөлiгiнiң ақпаттармен жұмыс iстеудiң барлық түрлерi - ақпараттарды алу, өңдеу, жинақтау және осының негiзiнде сапалы жаңа ақпаратты құру және практикалық қолдану бойынша жетілу деңгейі».

Біріншіден, дәстүрлі емес сабақтарды өту арқылы оқушылардың ой толғауын, білімін, қабілетін кеңейтуге болады. Білімді даяр күйінде бермей, оқушылардың алдына белгілі бір мәселені міндет етіп қойып, оны олар инновация элементтерін пайдалана отырып ізденіп шешуі тиіс жолдарды пайдалану. Бұл арқылы олар проблемалық жағдай туған кезде оны дұрыс шеше білу тәсілдерін үйренеді. Мұның нәтижесінде өз бетінше өмір сүре алатын шығармашыл азаматтар тәрбиелейміз.

Екіншіден, оқушыларға қазіргі заман талабына сай жоғары дәрежеде сапалы білім мен тәрбие беруде компьютерлік технологияны пайдаланып оқыту – бүгінгі күн талабы. Дамыта оқытуда баланың ізденушілік-зерттеушілік әрекетін ұйымдастыру басты назарда ұсталады. Ол үшін бала өзінің бұған дейін білетін амалдарының, тәсілдерінің жаңа мәселені шешуге жеткіліксіз екенін…