Ақпараттық тәжірибе алмасу алаңы семинар материалы

Тәрбие тал бесіктен

Нуржамал Джумаканова,

«Дарын» оқу орталығының педагогы

Баламен өткізген уақыттың сапасы оның дұрыс қалыптасуы үшін маңызды екенін бәріміз білеміз. Баланы тәрбиелеуде не дұрыс, не дұрыс емес екенін де білеміз. Десек те, балаға сапалы уақыт бөлу оңай емес. Үнемі «жұмыстан шаршап келетін» ата-аналарға басқасын айтпағанда баламен бірге ойнаудың өзі күш. « – Онсыз да осылар үшін еңбек етіп жүрмін ғой, ақшасын беріп, керегін алып жатырмын ғой», деп өзіміздің әрекетсіздігімізді ақтап аламыз. Осылайша отбасындағы тәлім-тәрбие орнын смартфон басуда. Балаға ешқандай сүзгісіз берілген ғаламтордағы қоқыс ақпарат саналарын улауда.

Осы тұста балалардың бос уақытын дұрыс ұйымдастыру мәселесі тұр. Бос уақытты тиімді өткізу бала тұлғасының қалыптасуына үлкен ықпалын тигізеді. Баланың бос уақытын қызықты, пайдалы әрі мазмұнды өткізу міндеті педагогтар мен ата-аналардың алдындағы кезек күттірмейтін мәселе.

Бала табиғатынан білімге, айналаны танып білуге құштар келеді. Өсе келе дұрыс көңіл бөлініп, сұранысы қанағаттанбағандықтан қызығушылығы басылып қалады.

Балалармен қарым-қатынас жасауда ересектердің басты міндеті әр баланың даралығы мен қызығушылығын ескеріп, олардың өз мүмкіндігін ашуына толық жағдай туғызу.

Бірақ «бос уақыт» ұғымы «не қаласам, соны істеймін» дегенді білдірмейтінін, мәнсіз-мағынасыз уақыт өткізу еместігін түсіну өте маңызды. Бұл адам өзінің алдына қойған мақсаты мен қызығушылығын жүзеге асыруға арналған уақыт. Ол мәдени құндылықтарды игеруге, жаңаны білуге, шығармашылық пен спортқа, адамның сүйікті ісін орындауына арналуы мүмкін. Бос уақытындағы әрекетін жалпы мақсатқа, өзінің өмірлік бағдарламасын жүзеге асыруға бағыттай білу – адамның бос уақытын бағалай білуін көрсетеді.

Жалпы бос уақытты пайдалану үш топқа бөлінеді:

а) ойын-сауықтармен еркін демалыс;

ә) мәдени құндылықтарды меңгеру;

б) шығармашылықпен айналысу.

Бос уақытта:

- Еркіндік сезімін қанағаттандыру арқылы баланың қызығушылықтары мен қабілеттерін анықтауына;

- Белсенді іс-әрекет арқылы мүмкіншіліктерін толықтай көрсете алуына;

- Өзін-өзі сынау, өзін-өзі тексеру және өзін-өзі бағалауына;

- Белсенді қарым-қатынас арқылы әртүрлі ұйымдар мен бірлестіктерде өз мүмкіншіліктерін жүзеге асыруға жағдай туындайды.

Қазіргі балалардың өмірі физикалық, психикалық, интеллектуалдық күшті талап ететін жарнамаға толы. Сондықтан баланың бойында жиналған мазасыздық пен шаршауды сейілту мақсатында олардың бос уақытын дұрыс ұйымдастыра білу өте маңызды. Бос уақыт аясында осыған дейін жұмсалған күшті қалпына келтіруге мүмкіндік туады. Ойын барысында балалар өздерінің іс-тәжірибесінде болған материалдарды шығармашылықпен пайдаланып, өрлей түседі. Зор белсенділікпен атқарылған шығармашылық іс-әрекеті баланың алдағы өміріне де өз ізін қалдырады.

Қолыңыз қалт еткенде балаңызбен мынандай қысқа әрі оңай ми қабілетін арттыратын ойындар ойнасаңыз болады: