Ақпараттық технология және программалау факультативі, 10 сынып

Сабақтың тақырыбы:

Есептеуіш техника кабинетіндегі қауіпсіздік ережесі. Электр тогымен зақымданған жағдайда алғашқы көмек көрсету.

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі:

Оқушыларды қауіпсіздік ережесімен, компьютер сыныбында өзін-өзі алып жүру ережелерімен, көз жаттығуларымен, төтенше жағдайдағы іс-әрекет ережелерімен таныстыру.

Тәрбиелілік:

Оқушыларды ұқыптылыққа, жүйелілікке тәрбиелеу.

Дамытушылық:

Оқушылардың ойлау қабілетін, логикасын, мәдениеттілігін дамыту.

Оқушылар білуі тиіс:

Техника қауіпсіздігі ережелерін, компьютер сыныбында тәртіп сақтау ережелерін, көз талғанда жасалатын жаттығуларды

Оқушылар үйренуі тиіс:

Техника қауіпсіздігі ережелерін сақтауды, көз жаттығуларын жасауды.

Сабақтың түрі:

Баяндау, аралас сабақ

Сабақта қолданылатын көрнекті құралдар:

Компьютер, тақта, жүмыс дәптері, презентация

Сабақ №1

Пәні: Ақпараттық технология және программалау

Сыныбы: 10_ Күні: _ Мұғалімі: Дәкенова Н.Д.

Сабақтың барысы

І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Сабақтың мақсаты мен міндеттерін қою

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру

КАУІІІС13ДІК ТЕХНИКА ЕРЕЖЕЛЕРІ

Қауіпсіздік техникасының ережелерін темендегі пунктгерге бөлуге болады:

І.Жалпы

ДК-де жүмысты бастау алдында

Жұмыс істеу кезінде

Авариялық жағдайларда

Жұмысты аяқтағанда

Жалпы қауіпсіздік ережелері:

Мұғалімнің рұқсатынсыз құрал-жабдықтарды орнынан қозғауға, сымдарға, розеткаларға, штепсельдің айырына, штеккерге тиісуге тыйым салынады.

Мұғалімнің рұқсатынсыз сыныпқа кіруге жэне сыныптан шығуға болмайды.

Мүғалімнің рұксатынсыз сыныпта жүруге болмайды.

ДК-де су киіммен және су қолмен жұмыс істеуге болмайды.

Корпусы мен сымдарының бүтіндігі бұзылған (ашық) ДК-де жүмыс істеуге тыйым салынады.

Үстелге, ДК-дің жанына сумка, портфель, кітап қоюға болмайды. Үстелде тек дәптер мен қалам ғана жатуы керек.

Пернетақтаның үстіне ештеңе коюға болмайды.

Компьютер сыныбында жугіруге, ойнауға, жолдастарыңның коңілін қажегсіз аударуға, бөгде жұмыстарды істеуге тыйым салынады.

ДК-де жүмыс істеуді бастау алдыңда қойылатын қауіпсіздік талаптары:

ДК электр тогына косылмаған жағдайда сымдардың, ДК-дің корпусының бүтіндігін жэне айыру (изоляция) бұзылмағанын қарап шығып, олардың дұрыс жағдайда екендігіне көз жеткізу керек.

Жұмыс кезінде оларға тие бермеу үшін, сымдар салбырап түрмауына көңіл бөлу керек.

Жұмыс орнын пайдалануды есепке алу журналына белгі қою керек.

ДК-мен жүмые кезіндегі қауіпсіздік талаптары:

1.ЭЕМ-да жұмыс істеу кезінде көздің экраннан ең қолайлы кашықтығын (60-70см) сақтау керек. Мүмкін қашықтық - 50 см.

2.Келушілер кіргенде оқушылардың орнынан тұруының қажеті жоқ.

3.Көз талғанда немесе шаршағанда орнынан түрмай көзді демалдыратын бірнешежаттығу орындау керек.

4.Оқушылар электр тогымен зақымданганда алгашкы медициналық көмек корсетуәдістерін, өрт сондіргішиен жүмыс істеу жэне өрт сөндіру әдістерін білуі керек.

5.Оқушылар көзді дем алдыру жаттығуларын білуі керек.

Апат жағдайлардағы кауіпсіздік талаптары:

ДК-де жұмыс істеу барысында ақауларын байқағанда, түтін немесе әдеттен тыс дыбыстар пайда болғанда жүмысты тоқтатып, аппаратураны өшіру жэне оқытушыға хабарлау керек.

Қажет болса, өртті сондіруге көмектесу керек.

Қажет болса, электр тогымен закымданғандарға алғашкы көмек көрсеге білу керек.

Компьютер сыныбында өріті сумен өшіруге болмайтынын білу керек. Мұнда құмды немесе көбікті өрт сөндіргішті пайдалануға болады.

Егер зақымданған адам электр тогының әсерінде болса, оны жалаңаш қолмен ұстауға болмайтынын білу керек. Зақымданушыны электр тогын өткізбейтін материалдарды пайдаланып босатуға болады.

ДК-де жүмысты аяқтау кауіпсіздігінің талаптары:

Аппаратураны оқытушының нұсқауымен өшіру керек.

Жұмыс орнын ретке келтіру керек.

Жұмыс орнын пайдалануды есепке алу журналына белгі қою керек.

КӨЗ ТАЛҒАНДА ЖАСАЙТЫН ЖАТТЫҒУЛАР

1 -жаттығу

- Көздеріңнің бүлшық етін қатайтып, бірнеше секунд жұмындар.

Көздеріңнің бүлшық етін босаңсытьш, ашындар.

Бүл кезде бір қалыпты дем алындар. 4-5 peт қайталандар.

2-жаттыгу

Кеңсірікке қарап тұрып, 3 рет терең дем алыңдар.

Көздерінді талдырмаңдар.

Алысқа қадалып қараңдар.

3-жаттығу

Бастарыңды бұрмай, ОҢҒА қарап, көз тіккен нүктені белгілендер.

Алысқа қадалып қараңдар.

4-жаттығу

Бастарыңды бұрмай, СОЛҒА қарап, көз тіккен нүктені белгілеңдер.

Алысқа кадалып қарандар.

5-жаттығу

Бастарыңды көтермей, ЖОҒАРЫ қарап, кездерің түскен нүктені белгілендер.

Алысқа қадалып қараңдар.

6-жаттыгу

Басхарыңды бүұмай, ТӨМЕН қарап, көздерің түскен нүктені белгілеңдер.

Алысқа қадалып қараңдар.

7-жаттьпу

-Көздерінді 20-30 секунд бойы жиі-жиі жыпылықтатыңдар.

IV. Бекіту кезеңі

Қауіпсіздік ережелері туралы сұрау.

V. Қорытындылау.

Оқушыларға: «Бүгінгі сабақтан қандай жаңа мәліметтер алдыңдар?» деген сұраққа жауап беру ұсынылады.

Тест жұмысы үшін оқушылар бағаланады.

Техника қауіпсіздігі ережелерін сақтау журналы толтырылады.

VІ. Үй тапсырмасы

Оқулықтан §1 мазмұнын қайталау, ереже жаттау

Сабақ №2

Пәні: Ақпараттық технология және программалау

Сыныбы: 10 Күні: Мұғалімі: Дәкенова Н.Д.

І.Сабақтың тақырыбы: Ақпараттық жүйелер. Олардың негізгі белгілері

және функциялары. Мағлұматтар жиынтығы:

жұмыстың негізгі және ортасы. Үлкен көлемді

ақпараттарды өңдеу.

ІІ.Сабақтың мақсаты:

а) Білімділігі: білімділікке, сауаттылыққа, ойлау ұшқырлығын дамыту

ә) Тәрбиелігі: икемділік қасиетімен шабытты болуға қалыптастыру

б) Дамытушылығы: оқушылардың ойлау қабілетімен қызығушылығын арттыру

ІІІ. Сабақтың түрі: аралас сабақ

ІV. Сабақтың көрнекілігі: компьютерлер, топтамалар, тест сұрақтары, т.б.

V. Оқыту әдістері: сөздік, көрнекі, практикалық

VI. Оқыту формалары: жеке, топтық, ұжымдықVII. Пайдаланылған әдибиеттер: Н.Ермеков, М. Ермеков, С. Ноғайбаланова Информатика 10-11 сынып оқулығы, Балапанов Информатикадан 30 сабақ, Информатика негіздері журналы.

VIIІ.Сабақтың барысы:

а) ұйымдастыру

ә) сабақ сұрау

б) жаңа сабақ

в) бекіту

г) үйге тапсырма

д) қорытынды

Жаңа сабақ

Жүйе дегеніміз бір мезгілде әрі біртұтас, әрі әртекті элементтердің жиынтығы алға қойған мақсаттарға қол жеткізуге орай біріктірілген ұғым ретінде қарастырылатын кез келген объекті болып табылады. Жүйелер өзара құрамы жағынан да, басты мақсаттары жағынан да едәуір ерекшеленеді.

«Жүйе» ұғымына «ақпараттық» сөзін үстеу оның құрылуы мен жұмыс істеуін көрсетеді . Ақпараттық жүйелер кез келген саладағы міңдеттердің шешімдерін қабылдау үдерісінде қажетті ақпаратты жинауды, сақтауды, өңдеуді, іздестіруді, беруді қамтамасыз етеді.Олар проблемаларды талдауға және жаңа өнімдерді жасауға көмектеседі.

Ақпараттық жүйе – алға қойылған мақсатқа жетуге орай ақпаратты сақтау, өңдеу және беру үшін пайдаланылатын құралдардың, әдістер мен жұмыскер-лердің өзара байланысты жиынтығы.

Кез келген мақсаттағы ақпараттық жүйе жұмысын қамтамасыз ету үдерістерін шартты түрде мынадай блоктардан тұратын схема түрінде ұғынуға болады:

сыртқы немесе ішкі қайнар көздерден ақпаратты еңгізу,

түсетін ақпаратты өңдеу және оны оңтайлы түрде беру,

тұтынушыларға ұсыныу немесе басқа жүйеге беру үшін ақпаратты шығару,

кері байланыс – бұл түсетін ақпаратты түзету үшін аталған ұйым адамдарымен қайта өңделген ақпарат.

Ақпараттық жүйе төмендегідей қасиеттерімен айқындалады :

кез келген ақпараттық жүйе талдауға жатуы мүмкін, олар жүйелерді құрудың жалпы принципі негізінде құрылған және басқарылды,

ақпараттық жүйе серпінді және қарқынды дамуда,

ақпараттық жүйені құру кезінде жүйелілік тәсілді қолдану қажет,

ақпараттық жүйенің шығатын өнімі ақпарат болып табылады, оның негізінде шешімдер қабылданады,

ақпараттық жүйені ақпаратты өңдеудің адам-компьютерлік жүйесі ретінде қабылдаған жөн.

Үйге тапсырма

Ақпараттық жүйенің ұғымы

Х. Сабақты қорытындылау

Жаңа материалды пысықтау, лқушылардың меңгерген білімдерін талдау, бағалау.

ХІ. Бағалау.

Сабақ №3

Пәні: Ақпараттық технология және программалау

Сыныбы: 10 Күні: Мұғалімі: Дәкенова Н.Д.

Cабақтың тақырыбы:

Microsoft Office тақтасы

Сабақтың мақсаты:

Білімділік :

MS Office бағдарламасы туралы таныстыра отырып, өз өмірлерін қолдана білуге үйрету.

Дамытушылық:

Оқушылардың шапшаңдыққа, ізденімпаздыққа, логикалық ойлау қабілеттерін дамытуға, өзіндік ойын жеткізу білуге жағдай жасау;

Тәрбиелік:

оқушыларды тәрбиелікке, ұқыптылыққа, тиянақтылыққа үйрету.

Сабақтың түрі:

жаңа сабақ

Сабақта қолданылатын

көрнекі құралдар:

Компьютер, оқулық, практикум, тақта, презентация.

Сабақтың өту барысы:

Ұйымдастыру кезеңі

Өткен материалды қайталау

Жаңа сабақты түсіндіру

Сабақты бекіту

Үйге тапсырма

Өткен материалды қайталау

Сервистік программалық құралдар

Дискіні (иілгіш, қатқыл, т.с.с.) пішімдеу.

Дискілерді дефрагментациялау.

Дискіні қателікке тексеру

Дискіні тазалау.

Жаңа сабақты түсіндіру

Қазіргі замаңғы кеңседе күн сайынғы жұмыс мәселелерді шешуді талап етеді.

MS OFFICE қолданбалы программасы оларды жүзеге асыруға бірқатар құралдарын ұсынады.

MS OFFICE құрамына:

мәтіндік процессор(құжаттар жасау үшін),

электронды кесте (сандарды өңдеу үшін) ,

тұсаукесерлерді жүргізу программасы(слайдтар),

дербес ақпараттық менеджер (адамдардың аттары,

олардың электронды мекен-жайлары туралы

мәліметтерді сақтауға),

деректер базаларын басқару программалары( хат-

хабарлар жіьеру тізімі мен жүргізілетін зерттеулер

туралы хабарларды сақтау үшін),

Web беттер мен графикалық редактор жасауға

арналған программалар кіреді.

МІНДЕТ

БАЗАЛЫҚ ҚҰРАЛ

Есеп-қисап,шарт,хаттар, құжаттар ... жасау

Word мәтін редакторы

Есептер, талдау жүргізу,формулалармен жұмыс, кестелермен жұмыс істеу.

Excel электронды кестесі

Тұсаукесерлер өткізу, таратылатын материалдарды дайындау.

Power Point графикалық жүйесі

Күнделікті дәптерлерді жүргізу,жұмыс уақытын ұйымдастыру,мекен-жай кітабы

Outlook дербес электронды хатшы

Шағын баспа пішіндерін жариялауды дайындау.

Publisher деректер жариялануының құралы

Үлкен көлемді деректермен жұмыс

Access деректер базаларын

басқару жүйесі

Тапсырма:

Компьютермен жұмыс

Үлгібойынша жұмыстар жасау.

Сабақты бекіту сұрақтары:

MS Office –тің қызметі қандай?

MS Office құрамына қандай программалар кіреді?

MS Office-тің әрбір программасының қызметін түсіндіріңдер

МІНДЕТ

БАЗАЛЫҚ ҚҰРАЛ

Есеп-қисап,шарт,хаттар, құжаттар ... жасау

Есептер, талдау жүргізу,формулалармен жұмыс, кестелермен жұмыс істеу.

Тұсаукесерлер өткізу, таратылатын материалдарды дайындау.

Күнделікті дәптерлерді жүргізу,жұмыс уақытын ұйымдастыру,мекен-жай кітабы

Шағын баспа пішіндерін жариялауды дайындау.

Үлкен көлемді деректермен жұмыс

Үйге тапсырма

9- тақырып оқып келу.

Бағалау.

Тапсырмалар қорытындысы бойынша бағалау және сабаққа қаншалықты қатынасқаны бойынша бағалау. Сабақ аяқталды сау болыңыздар!

Сабақ №4

Пәні: Ақпараттық технология және программалау

Сыныбы: 10 Күні: Мұғалімі: Дәкенова Н.Д.

Cабақтың тақырыбы: Microsoft Office панелінде құжатпен жұмыс.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Microsoft Office- ке кіретін барлық программалар интерфейсіне ұқсас жұмыстардың бірдей тәсілдері туралы түсініктер қалыптастыру Office терезелерін басқаруды алмастыру буфері объектілерімен операцияларды жүзеге асыруды үйрету.

Дамытушылық: оқушылардың танымдық қабілеті мен пәнге

қызғушылығын дамыту.

Тәрбиелік: оқушыларды ұқыптылыққа, өз бетімен еңбектенуге

тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың көрнекілігі: компьютер, практикалық тапсырмалар (ПЖ-12-1)

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастырылуы. Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындықтарын тексеру, жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.

2. Үйге берілген тапсырманы сұрау. Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап алу және компьютерде практикалық тапсырмаларды орындату арқылы үй тапсырмасын тексеру.

Қайталау сұрақтары:

Көмекшіге қалай қатынауға болады?

MS Office 2000 көмекшісінің қызметі неден тұрады?

Жаңа көмекшіні қалай таңдауға болады? Көмекшіні баптау үшін не істеу керек?

Көмекшінің анимациясын қалай қорғауға болады? Қалвай анықтама алуға болады?

Көмекшіге қалай сұрақ қоюға болады?WWW-дан қалай анықтама алуға болады?

MS Office-ін қалай қалпына келтіруге болады?

Жаңа сабақты түсіндіру.

Microsoft Office 2000 –ның құрамына үстел үстілік баспа жүйесін, мәтін процессорын және жеке ақпарат менеджерін қоса, көптеген әртүрліақпараттар кіреді. Мұндай қуатты программаларды пайдаланғанда , белгілібір қиындықтар туады, Сондықтан Microsoft компанииясы пакет құрамына кіретін барлық программаларды бірдей интерфейспен жабдықтау мәселесін шешті.Барлық программалардың менюі мен инструменттер панелі бірдей жұмысістейді. Microsoft Office 2000 менюі командаларын экранда бейнелеудің үш тәсілін ұсынады:

Барлық қатынас құруға болатын командалар көсетіледі.

Неғұрлым күрделі командалар бейнеленбейді. (қос бағдаршасы бар батырманы шерту арқылы көруге болады)

Неғұрлым күрделі командалар бірден көріне қоймайды, бірақ менюді ашқан соң бір-екі секундтан кейін көлеңкеленіп бейнеленеді.

PhotoDraw- Microsoft Office 2000-ның барлық менюінде барлық мүмкін командаларды бейнелейтін жалғызпрограмма. Microsoft Publisher менюі жұмысының параметрлерін өзгерту үшін төменде сипатталғаннан айырмашылықты процедураны орындауға тура келеді.Менюжұмысының…