ашық сабақ, ҚЫПШАҚТАРДЫҢ ЕУРАЗИЯ ТАРИХЫНДАҒЫ ОРНЫ 6 сынып

Қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орны

Сабақ тақырыбы:

Бүгін сабақта:

ХІ– ХІІІ ғасырдың басындағы қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орны

Сенің меңгеретінің:

- Әр елден келген саяхатшылар еңбегіндегі қыпшақтар ;

- Байланыс жасаған елдерді анықтау .

Джованни Плано Карпини

«қаңлылар қыпшақша сөйлейді екен» - дейді.

Ибн Баттута

Қыпшақтардың жер жағдайы мал өсіруге өте қолайлы. Малдың көптігі соншалықты, ондай мал ешбір елде жоқ шығар деп таңқалған.

Қыпшақтар сиыр малын да өсіргендігі айтылған.

Гильом де Рубрук

П.Карпени мен Г.Рубрук қыпшақтардың арба үстіне тігілген үйлерін 10 немесе 22 өгіз тартатындығын өз көздерімен көргендігін жазған . Кімде жылқы көп болса , сол атақты бай болған . Ауған , Иран, Египет, Үнді жерлерінде қыпшақ жылқылары 100 динардан 500 динарға дейін сатылған .

ХІІ ғасырда қыпшақ жерін басып өткен еврей саяхатшыларының бірі Петахья жазбаларында қыпшақтардың тары мен күрішті көп өсіретіндігін жазған. Дәл осындай деректі ХІҮ ғасырда әл - Омари «Қыпшақтар аздап бидай, арпа өсіреді, көп өсіретіні - тары, ал тамақтарының негізгі түрі тарыдан жасалады.

1-тапсырма:

Қыпшақтар мекеніне келген қандай саяхатшыларды білесің ?

П.Карпини

Г.Рубрук

М.Қашғари

ә л - Омари

Текеш

Петахья

ІІ Мұхаммед

В.Горелик

2-тапсырма:

Байланыс жаса ған елдерді суреттен тап .

3 -тапсырма: С әйкестікті тап .

Ибн Батутта

М.Қашғари

П.Карпени,

Г. Рубрук

Петахья

Қыпшақ тілінде құлды «яланкуг» деп атаған

Қыпшақтардың тары мен күрішті көп өсіретіндігін жазған

Қыпшақтардың жер жағдайы мал өсіруге өте қолайлы

Кімде жылқы көп болса, сол атақты бай болған.

4-тапсырма: Д еректерге сәйкес елдерді анықта .

Қыпшақтар осы елдің деректерінде «половшылар» деп аталады.

Бұл елдің дерегінде «кундар» немесе «командар» деп аталады.