Асыл сөзді іздесең, Абайды оқы тәрбие сағаты

Сабақтың тақырыбы: «Асыл сөзді іздесең, Абайды оқы – таңырқа!»

Сабақтың мақсаты: 1.Оқушыларды Ұлы ақынның балалық және жастық шағы, өскен ортасымен таныстыру. Ақындығы мен композиторлығын таныту.

2.Абай шығармашылығын сүйіп оқуға, өмірін, қасиеттерін үлгі ете отырып, білім-ғылымға құмарлығын арттыру.3.Жас ұрпақты Абай шығармашылығын танып өсуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі: слайд, бейнетаспалар, көріністер

Ұйымдастыру: «Шаттық шеңбері»

Шеңбер болып тұрайық жылы жүзбен,

Бізге келсін қуаныш, нұр іздеген.

Шуақ толған жанымыз, жүрегіміз

Үлгі алсын көрген жан мына бізден

Кіріспе.

Әр сөзінде астарлы ой тұрады.

Оқысаң, ашылады ой тұманы.

Сүрініп, жығылмауға Абайды оқы,

Абай сөзі – қазақтың бойтұмары

– дегендей бүгінгі сабағымыз «Асыл сөзді іздесең, Абайды оқы – таңырқа!» атты, артында өлмейтұғын сөз қалдырған ұлы дана да, дара ақын атамыз – Абай Құнанбайұлына арналады. Биыл міне Абай атамыздың туғанына 170 жыл толады. Еліміздің түкпір-түкпірінде мерекелік шаралар өтіп тойлануда. «Абай ауылына саяхат» жасаудан бастаймыз.

І топ: жас ақындар тобы

ІІ топ: жас өнерпаздар тобы

ІІІ топ: жас оқырмандар тобы

І кезең: Абай дана, Абай дара қазақта.

Бұл сабаққа дайындалу барысында біз оқушылармен шағын зерттеу жұмысын жүргізген болатынбыз. Сөз кезегін сол зерттеушілерге берейік.

Телехабар: Абай әлемі.

Жүргізуші: Қайырлы күн құрметті қонақтар, көрермендер, оқушылар !

Бүгінгі кезекті «Абай әлемі» атты хабарымызды бастаймыз. Бүгін қонақта Абай мұражай-үйінің қызметкерлері Исатай мен Айнара, келіңіздер.

Жүргізуші: Исатай сіз Абай атамыздың дүниеге келген кезеңдері туралы әңгімелеп берсеңіз.

Абай 1845 жылы жылан жылында дүниеге Негізгі аты – Ибраһим болса да, «Абай» деп жас Ибраһимді анасы Ұлжан еркелетіп атаған. Содан бері бұл есіммен Абай тарихқа енді.Абайдың бар өмірі өзі туып өскен Шыңғыс болысы, қазіргі Абай ауданы, бұрынғы Семей облысында өтті.

Жүргізуші: Айнара, сіз ата-анасы жайлы әңгімелеп берсеңіз.

Әкесі - тілге шешен, ақылға бай, қатыгез, ал шешесі керісінше ағайын-туысқа қайырымды, мінезі жұмсақ, тілге бай адам болған.Міне, сәби шағынан-ақ Абай от пен судай екі ұдай, кереғар мінезді адамдар ортасында өмір кешті.

Исатай

Аяулы әжесі Зере мен анасы Ұлжанның жас бала қиялы мен санасының, мінез-құлқының қалыптасуына әсері мол болды. Ол екеуі айтқан ертегі, аңыз-әңгіме, күлдіргі, мысқыл, ел басынан өткен тарихи оқиғалар зерделі бала-Абайдың санасына біртіндеп сіңе берді. Осылайша, бала Абай өз халқының рухани ой қазынасына қанығып өсті.

Жүргізуші: Абай атамыз қай жерде білім алды екен?

Айнара:

Абай 10-12 жасында мұсылманша оқып, хат таниды. Ал, 12 жасында Семейдегі Ахмет Риза медресесіне оқуға түседі. Медреседе жүргенде 14 жасында 3ай орыстың «приходская школында» орысша сабақ оқыды.

Исатай:

Осы 4 жылдық медреседегі және 3айлық орыс мектептеріндегі оқуы аяқталып, 15 жасында үлкендерден білімі артып, ел ішіндегі жұртты өзіне қаратып, әкесіне көп көмегін тигізеді. Ел-жұрт оны би етіп сайлайды.

Жүргізуші: Бізге көрермендер сұрағы бар екен, соларды тыңдайық.

Достық: Абай атамыз қандай тілдерді меңгерген екен?

Исатай:

20 жасында ол от тілді шешен, халық өмірі мен әдетін, билік туралы істі көп білген көсем болған. Мақал, ертегі, нақыл сөздерді тез меңгерген. Жаңа заманның ретімен Абай білімге ден қойып, Араб, парсы, түркі,орыс тілдерін үйренді.

Жүргізуші: Бізге көрермендер келесі сұрағы бар екен, соларды тыңдайық.

Жасұлан: Абай атамыздың туған жерінде мұражайы жайлы айтсаңыз.

Исатай:

1945 жылы туған жерінде мұражай – үйі ашылды. Абайдың Жидебайдағы мұражай - үйі - ақынның өмірі мен шығармашылық жолынан толық мағлұмат беретін мәдени мекеме.

Айнара:

Мұражай-үйдің бес бөлмесі мен үш залына орналастырылған Құрылымы, сыртқы пішіні Абай заманындағы көрініс-келбетін сақтаған. Ішінде Абай . атамыз ұстаған заттары, ыдыстары, кітаптары сақталған.

Исатай:

Абай кестелі сұлу сөздің иесі, көркем әдебиеттің темірқазығы, өшпейтін жарық жұлдызы. Абай шығармаларын қазақ балалары кімнің алдында болса да, ұялмай мақтанышпен айта алады

Жүргізуші: Биыл міне Абай атамыздың туғанына 170 жыл толады. Осы мерейтойға елімізді мерекелік шаралар, Абай оқулары сайыстары өтуде, атсалысыңыздар, қалып қалмаңыздар. Сіздерге қатысқандарыңызға көп рахмет білдіремін. Хабарымыз осымен аяқталды.

Мұғалім: Абай мұрасы халқымыздың-асыл мәдени қазынасы. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев «Абайды таныту арқылы біз Қазақстанды әлемге танытамыз, қазақ халқын танытамыз. Абай әрқашан біздің ұлттық ұранымыз болуы тиіс». Абай атамыздың өлеңдері, даналық нақыл, қара сөздері, адамгершілік құндылықтарға толы, жастарға үлгі-өнеге мектебі.Қазіргі қоғамда өмір сүріп отырған адамдар үшін ауадай ұлттық құндылықтар рухани байлықтар, адамдық биік қасиеттер Абайдың даналық ой толғамдарынан табылады. Абай ел билеу ісіне ерте араласып, халықтың мұң-мұқтажын көре білді. Ол қазақтың ақылшысы, ұстазы, досы, ар-ынсабының әділ таразысы бола білді

Бейнекөрініс: Абай шығармашылығы қалыптасу кезеңі.

ІІ кезең: Абайды оқы , таңырқа

І топ: Жас ақындар «Абай өлеңдері »

ІІ топ Жас оқырмандар «Абайдың қара сөздері »

ІІІ топ жас әншілер «Абайдың әндері»

Абай-ақын..

Ұлы ақынның туған жері – табиғаты тамаша Семей жері, Шыңғыс тауының етегі. Осы туған жердің табиғаты, туған отбасы, заманы –барлығы Абайдың сезіміне, жүрегіне әсер етіп, оның ақындығына ықпал етті. Енді өзіміз білетін Абай атамыздың жыл мезгілдеріне арналған лирикалық өлеңдері:«Қыс»,«Жазғытұры»,«Жаз»,«Күз». Өнер-білімге шақырған өлеңдері: Жасымда ғылым бар деп ескермедім,Сабырсыз, арсыз еріншек, Өлең сөздің патшасы, сөз сарасы, Интернатта оқып жүр талай қазақ баласы, Әсемпаз болма әрнеге,Құлақтан кіріп бойды алар,Ғылым таппаймақтанба.

Мұғалім:

- Көріп отырғандай ақын өз өлеңдерінде қараңғылық, надандық, кертартпалықпен күрескен, халық қамын ойлаған, жастарды білімге, еңбекке, өнерге шақырған.

ІІІ топ «Абайдың әндері»

Абай – сазгер.

Абай қазақтың ән-күйін сүйіп тыңдаған. Жаяу Мұса, Біржан сал, Ақан сері, Тәттімбет сияқты халық сазгерлерін ерекше бағалаған. Өзі де бірнеше ән шығарған.

Тәңір қосқан жар едің сен

Сегіз аяқ

Көзімнің қарасы