Асық ойыны бойынша 7 сынып ашық сабақ

Асық ойыны

Мақсаты: Бір-біріне деген құрмет, жеңуге деген ұмтылысты дамыту. Ой-өрісін,жадың дамытып,әрекет үйлесінің жетілдіру. Тәрбиелік мәні: тапқырлықты, ойлы болуды талап етеді

Педагогикалық технологиялар: Денсаулық сақтау және ынталандыру, ойын технологиясы.

Асық ойыны – қазақ халқының ежелгі өте кең тараған ұлттық ойын түрлерінің бірі. Оны көшпелі этномәдени өмір тудырған төлтума өнер деп танимыз. Ойынның басты объектісі де, құралы да – асық. Аталмыш ойын әсіресе балалар арасында кең тараған. Оларды ептілікке, мергендікке, ұқыптылықа, сергектікке баулитын тәрбиенің көзі. Тіліміздегі, қой асығы демеңіз, қолайыңа жақса сақа ғой немесе асығы алшысынан түсті.., т.б. тіркестер тегін айтылмаса керек. Сондай-ақ қазақтар жақсы көрген жасты: алтын асықтай немесе киіктің асығындай шымыр деп атайтын үрдіс бар. Мұндай фразеологизмдер асықтың айырықша символдық мәніне қатысты қалыптасқаны анық.

Асықтың түрлері

Асық – төрт түлік мал мен қоңыр аңның санының орта тұсында орналасқан асық жіліктен алынады. Оның түрлері көп. Атап айтқанда:

Сақа – асықтың үлкен әрі шымыр түрі. Бұл асық жеткен еркек қойдан (серкеден) немесе қошқар-текеден алынады.

Кеней – көпшілік ойнауға арналған қарапайым асықтар. Шүкейт – жас малдың асығы.

Қойлық – қойдың асығы. Ешкімек – ешкінің асығы. Құлжа – құлжаның асығы.

Көктабан – қорғасын құйылған салмақты сақа асық. Топай – сиырдың асығы.

Жабай – ірі асықты айтады. Қолқар – арқардың асығы.

Асықтың атаулары

Алшы – асықтың тәйкеге қарама-қарсы жағы, яғни алшы тұруы. Тәйке – асықтың алшыға қарама-қарсы жағы.

Бүк – асықтың дөңес жағының жоғары қарап түсуі. Шік – асықтың қуыс жағының жоғары қарап түсуі.

Омпы – асықтың ашасы немесе мұртша жағы жоғары қарап түсуі немесе тік тұрып қалуы.

Шоңқай(жанта) – асықтың омпаға қарсы жағымен тік түсуі.