Ата салтым – асыл мұрам тақырыбындағы тәрбие сағаты

ҰЛАҒАТ САҒАТЫ

«ХХІ ғасырдвғы ұлттық салт-дәстүрлер өзектілігі »

Бастауыш сынып

Ұйымдастырушы : Тілеухан Гүлмира

Мақсаты :

Оқушыларды ізгілікке , адамгершілікке , кішіпейілдікке тәрбиелеу .

Халқымыздың салт – дәстүрлерін дәріптеуге , қастерлеуге үйрету .

Салт –дәстүрдің өзектілігі жайында

өз ой пікірлерін айтып, кері байланысқа түсуге бағыттау.

Ата салтым – асыл мұрам , ардағым ,

Бабалардың жалғастырар арманын .

Сан ғасырда қалпын бұзбас қадірім ,

Өткенімді бүгінменен жалғадым .

Психологиялық ахуал .

Ең алдымен салт – дәстүр дегеніміз не?

Салт – әр ұлттың , халықтың діні мен сеніміне, тұрмыс –тіршілігіне, құрылым ерекшелігіне сәйкес ғасырлар бойы жинақталып, өмірдің өзі туғызған ғұрыптар тұғырының негізі.

Дәстүр - халықтың атадан балаға көшіп,жалғасын және дамып отыратын тарихи әлеуметтік, мәдени-тұрмыстық, кәсіптік, салт-сана, әдет-ғұрып,мінез-құлық,тәлім-тәрбие және рухани іс-әрекеттер көрінісі .

салт – дәстүр

Қазақ халқының көнеден келе жатқан салт – дәстүрлері , ырымдары өте көп . Қазақ « қазақ » деген атын осы кезге дейін қазақи салт - дәстүрлерімен , ырымдарымен тағы басқа да жол – жосындарымен талай елді таң қалдырып келеді .

Ата-бабамыздың қалдырған асыл мұрасын қадірлеп , жоғалғанды жаңғыртып , қайта жаңарту ендігі болашақ ұрпақтың өз қолында .

7 жасқа дейінгі салтымыз бен дәстүрлеріміз.

Қуанышты хабар жеткізуші адам « сүйінші - сүйінші » деп келеді . Мұндайда қуанышты үй иесі « қалағаныңды ал» дейді . Немесе оған риза болатындай сыйлық ұсынады . Бұл қуанудың , ризалықтың белгісі . Сүйінші сұраудың да, оның сүйіншісін алудың да ешқандай сөкеттігі жоқ .

Сүйінші

Сәлемдеме ( дәстүр ) – адамдардың бір-біріне деген сыйластығының , құрмет тұтуының айқын белгісі . Олар көптен көрмей сағынысқан адамдардың бір-біріне жіберген қымбат бұйымы , асыл заты немесе жеңсік тамағы , қысқы сыбағасы . Оның қымбат бағалы болуы шарт емес . Сәлемдеме келген адам жіберген адамға ақ батасын , шын ризалығын білдіріп , қатты қуанады .

Сәлемдеме

Жаңа туған балаға , жас келінге , тағы басқа алғаш көрген сәтте көрімдік сұрау халықтың ежелгі және лайықты дәстүрі . Мұның маңызы алып,беруде ғана емес жақын-жуықтың адамгершілігін , ниетін , ашыққолдығын да танытудың белгісі ретінде қаралады .

Алыс сапарға саяхатқа , сауда жолына шыққан адамдар жерлестеріне , көрші-көлемдеріне , сыйлас адамдарына , жас балаларға ірілі-ұсақты сыйлықтар әкеледі . Оны « базарлық » деп атайды . Бұл жақсы көрудің , сыйластықтың белгісі және ескерткіш ретінде қабылданады .

Көрімдік

Базарлық

Шілдехана .

Баланың шыр етіп дүниеге келуі тек ата-анасының ғана емес , бүкіл ауылдың қуанышы болып есептеледі.Міне , осы күндері оның алғашқы тойы жасалады . Ол тойды шілдехана деп атайды.Оған көбінесе жастар жиналады . Тойға жиналғандар сәбиге ізгі тілектерін білдіріп , ән айтып , ойын ойнап , көңіл көтереді . Шілдехана – баланы жын-шайтаннан қорғап , күзетуден пайда болған дәстүр .

Бесікке салу

Бесікке салу — нәрестені алғаш бесікке бөлеу рәсімі . Бесікке саларға шақырылған ауыл-үйдің әйелдері шашуын , жол-жоралғысын ала келеді . Баланы алғашқы бөлеу үлгілі ұрпақ өсірген қадірменді әйелге тапсырылады . Ол өзінен басқа тағы бір-екі келіншектің көмегімен бесікті жабдықтайды , сәбидің әжесі не шешесі түбектің тесігінен…