Ата салтым – асыл мұрам тәрбие сағаты, 3 сынып

Сынып сағатының тақырыбы: Ата салтым – асыл мұрам

Мақсаты: Қазақ халқының қанына сіңген ізгі адамгершілік

қасиеттерінің халықтың салт-дәстүрімен сабақтастығын

түсіндіру, мақал-мәтелдерін үйрету.

Имандылық,инабаттылық, ізеттілік қасиеттерін қалыптастыу.

Көрнекілік: Қазақ үйінің жасауы, мақал-мәтелдер, даналардан шыққан сөз.

Барысы:

«Дұшпанға қатал,

Досқа адал-халық»

Кіріспе:

Мұғалім: Қай заман болсын адамзат алдында тұратын басты міндет-адал, білімді, еңбек сүйгіші ұрпақ тәрбиелеп өсіру. Бұл міндетті әр халық салт- дәстүріне орай іске асырады. Яғни әр халық ғасырлар бойы сыннан өтіп, сұрыпталған озық салт-дәстүрлері жас ұрпақты тәрбиелеуде пайдаланып келген.

Бала тәрбиесі тек мектеп қабырғасында ғана берілмейтіні анық. Ананың бесік жырынан бастап, адамның жер қойнына берілгенге дейінгі өзі көріп- білген салт-дәстүрлер, әдет-ғұрыптар барлығы да адамның дүниетанымын қалыптастыратын өмір сабақтары.

Салт-дәстүр, әдет-ғұрып атадан балаға қалып отырған мол мұра. Әр ұлттың өзіне тән салт-дәстүр бар.Салт- дәстүрдің пайда болып, қалыптасу тарихына көз жіберсен, олар халықтың әл-ауқат, тұрмыс-тіршілік болмысынан туып қалыптасатынын көреміз,

Халық педаогикасының тұрмыстық ережесі болып, халықтың салтына айналған әдет-ғұрптардың тәрбиелік мәні ерекше.

Білімсізден жаман жоқ,

Туған соң адам боп.

Ел дәстүрін білмесең,

Жұрт айтады надан деп-дегендей қазақтың салт-дәстүрлерін бірнеше топқа

бөліп қарауға болады.

Отбасы дәстүрлері

Отау көтеру Еңбек дәстүрі

Қазақтың салт-дәстүрлері Тәрбие дәстүр

Ислам тағылымы Қаза ғұрыптары Наурыз дәстүрі

Отау көтеру дәстүрлері: Қыз көші,беташар,шаңырақ көтеру.

Тәрбие дәстүрлері: Бесікке салу, алтыбақан.

Отбасы,тұрмыс дәстүрлері: Дастарханға бата,бәйге, отпен аластау.

Еңбек дәстүрі: Аңшылық,Сонар.

Ислам тағылымы: Құрбан шалу

Қаза ғұрыптары: Дұға оқу,жоқтау.

Халық тәрбиені балаға ана құрсағында жатқаннан бастайды. Оған іштегі сәбидің уақытында дүниеге келуі үшін үлкен аналар түрлері ырымдар жасайды.

1 оқушы: Шілдехана: - Сәби дүниеге келген соң бір жеті бойы ана мен баланы күтіп, оның көңілін көтеріп, оның қасына дастархан жаю әдеті. Қазақ елінің әр түркірінде бұл рәсім әр қалай өтеді. Сол күні баланы шілде суына шомылдырып сыңғырлаған тиындар салады, балаға денсаулықпен бірге байлық та тілейді. Шілдехана өткізілетін күні ана әбден серпаланып өзінің шілде терін тығаруы тиіс.

2 оқушы: Қырқынан шығару:- Бөбек дүниеге келген соң 40 күннен соң оның алғаш рет шашы мен тырнпғы алынатын, бесікке салу рәсімі орындалатын.40 күннің өзі ананың бой көтеріп, денсаулығы түзелген кезде болады. Жалпы осы уақыт ішінде ананың да, баланың да денсаулығы өте мықты күтімде қажет етеді. Анаға кіндік шеше көмек беруі тиіс.Бұл дастархан басына тек әйел адамдар келіп қатысады.

3 оқушы: Есімін атау: (ат қою) – Бұл рәсім ұлағатты кісіге жүктеледі.

Қазақ аттарының көптігі басқа хлықтардан ерекшелігі. Қыз балалардың есімдері олардың көркемдігі. Ат қою « көз тимесін» , « тіл тимесін» деген ойымен қойылады. Ат тандалғаннан кейін баланың құшағына 3 қайтара айтылады.