Атадан қалған ізгі жол ұрпаққа өнеге эссе жұмысы

Қызылорда облысы

Қармақшы ауданы аудандық оқушылар үйі

«Фитодизайн» үйірмесінің жетекшісі

Зұлпыхарова Майра Нұралханқызы

Атадан қалған үлгі жол - ұрпаққа өнеге

Уақыт неткен жылдам,Ідіріс Тұрмағамбетұлы атамыздың бұл дүниеден өткеніне отыз жеті жыл болды.Егер арамызда болса Ұлы Жеңістің 70 жылдығымен бірге тоқсан жеті жасқа толып , немере –шөберелерінің қаһарман атасы болар еді.

Атамыз 1918 жылы ауданымыздың Төрткүл ауылдық кеңесіне қарасты Ақүрет артелінде дүниеге келген .Ол алпыс жыл ғұмыр ішінде талай қилы-қилы кезеңдерді басынан өткізді.Оны атамыздың өмірлік жары болған Мәриям әжеміз берген, атамыздың өз қолымен жазылған қызыл мұқабалы дәптердегі ескерткіш күнделігінен көрдік.Күнделікті оқып,атамыздың аузынан естігендей әсермен қолға қалам алып, газет арқылы оқушы қауымға жеткізуді ұрпақтық парызым деп есептедім.

Атамыз 1930жылы мектепке барып,оқып,1934 жылы мектеп директоры Әбен Ниетбаевтың қолынан бастауыш мектепті үздік бітіргендігі жайлы куәлігін алады. Әкесі Тұрмағамбет 1932 жылы 67 жасында сырқаттанып қайтыс болады.Әкесі арабша оқыған, екі рет Меккеге жолы түсіп Тұрмағамбет қажы атанған екен.Шешесі Күмбез Қожабай қызы 1933 жылы өмірден озады.Әке-шешесі өмірден өткенен кейін 1933жылы Қармақшы балалар үйіне алынады.Балалар үйінің басшылары атамыздың қабілеттілігін біліп, жолдамамен Шымкенттегі ауылшаруашылық техникумына оқуға жібереді.Әуелі дайындық бөлімінде оқып, өзінің алғырлығының арқасында 1939 жылы техникумді бітіріп «техник гидромелиоратор» мамандығын алып, техникумның жолдамасымен Қазалы аудандық су шаруашылық бөлімінде учаскелік гидротехник болып жұмысқа кіріскен кезде әскер қатарына шақырылады.1940 жылы Финляндия соғысына қатысып, әскери борышты аяқтауға жақын қалғанда Ұлы Отан соғысы басталады да жаумен шайқасып, оқ пен оттың ортасына кіреді. 1943жылы Латвия шекарасында немістер Кеңес әскерлерін қоршауға алып, сол жерде жаралы болып,тұтқынға түседі.Осы кезде қиыншылықтарды , аштықты, зорлық –зомбылықты көріп,соғыс зардабын бастан өткереді.Әжеміздің айтуынша атамыз пленде болғ

1945жылыдың 2 желтоқсанында мамандарды әскерден босату жайлы Жоғарғы Кеңестің Жарлығына сәйкес 1945 жылдың желтоқсан айының айының 29 жұлдызында отыз бір жасында туған ауылына оралады.Жастайынан жетім болып өскен атамыз әкесінің көзін көрген алыс –жақын ағайындарды іздеп тауып , ағайыннан пана іздейді.Тұтқұнда болғаны жұмысқа орналасуына кедергі келтіреді.Атамыз ол қиындықты да сабырлықпен жеңе білді.

Сөйтіп,1946 жылдың наурызында аудандық су шаруашылығы мекемесіне учаскелік гидротехник болып жұмысқа орналасады.Көп ұзамай 1948 жылы ло аға гидротехник болып жоғарылатылады.Бұл су шаруашылығы мекемесі бастығының орынбасары болып есептеледі.Сол жылдың күзінде Мәриям әжемізбен бас қосып,шаңырақ көтереді.Мәриям әжеміз тыл ардагері.Әжеміз соғыс кезіндегі болған жағдайларды есіне алып, бізге айтып отыратын.Біз бала болып ойнаған емеспіз.Бала кезімізден масақ жинап , егістіктегі әрбір күрішті жерге қалдырмай қолымен жинап, жүн иіріп тоқыма тоқып , тоқылған жылы киімдерді солдаттарға беріп жіберетінбіз деп айтын.

Ауданның 38 ұжшарынсуландыруға сүбелі үлесін қосып, күріш шыесғымдылығын арттыруға ,соғыстан кейінгі халық шаруашылығын қалпына келтіруге ,аудан экономикасын көтеруге үлесін қоса білген Ідіріс Тұрмағамбетов атамыз 1949 жылдың қараша айында Қармақшы аудандық су пайдалану участогінің басшысы болып тағаайындалады.1956-1958 жылдар аралығында Жалағаш, Қармақшы аудандарының су шаруашылығын басқарады.