Атмосфералық қысымды өлшеу ашық сабақ жоспары

Түркістан облысы, Түлкібас ауданы, Шақпақ баба ауылы, «С.Бреусов атындағы жалпы білім беретін мектеп» КММ,

Физика пәнінің мұғалімі: Сурашова Айбала Калибековна

Қысқа мерзімді жоспар

Білім беру ұйымының атауы

Бөлім

Педагогтың аты-жөні:

Күні :

Сынып: 7

Сабақтың тақырыбы

Атмосфералық қысым. Атмосфералық қысымды өлшеу

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

7.3.1.9 – атмосфералық қысымның табиғатын түсіндіру және оны өлшеудің әдістерін ұсыну

Сабақтың мақсаты

Атмосфералық қысым, атмосфералық қысымды есептеу формулаларын біледі;

Атмосфералық қысымның табиғатын түсінеді және оны өлшеудің әдістерін ұсынады;

Құндылықтарға баулу

Бірлік және ынтымақ –командамен топтық тапсырмаларды орындап ,басқалармен біолескен жұмыстың нәтижесін қорғай алады;

Жасампаздық және жаңашылдық-қарапайым өлшеулер жүргізу,практикалық есептерді шешуге арналған құралдармен жұмыс жасай алады;

Білімнің жаратылыстану салаларындағы тәжірибиені бақылаудың ,жжүйелеудің ,түсінудің қарапайым дағдыларынығ болуы

Еңбекқорлық құндылығы:түрлі мамандықтарға қызығушшылықтаныту,өзіне өзі қызмет көрсетуге дағдылану.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыты

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

7 минут

Сәлемдесу

Оқушыларды түгелдеу.

«Біртұтас тәрбие бағдарламасындағы құндылықтарды процесіне ұйымдастыру кезеңінен бастап,сабақтың әрбір кезеңінде жүргіземін»

«Жасампаздық пен

жаңашылдық» құндылығы

Топқа бөлу

Жаңа сабақтың тақырыбын ашу

«Көңілді бұлттар» әдісі бойынша оқушыларды 2 топқа бөлемін.

1 топ «Теоретиктер»

2 топ«Практиктер»

Үй тапсырмасы

«Quiztest»әдісі бойынша оқушылар өткен тақырыпқа берілген тест тапсырмасын орындайды.

https://wordwall.net/resource/52417066

Оқушылар сәлемдеседі .

Атмосфералық ахуал арқылы көңіл күйде жаңа тақырыпты ашып , үй тапсырмасына берілген тапсырманы орындайды .

Өзін-өзі бағалау

Дескриптор:

Қысым ,қатынас ыдыстар және гидравликалық преске

Берілген тест сұрақтарға дұрыс жауап бере алады;

Қысым ,қатынас ыдыстар және гидравликалық престің формуласын қолданып тестте берілген есептерді дұрыс шеше алады;

2 балл

Презентация

Жұмыс парағы

Көрнекіліктер

Сабақтың ортасы

30 минут

Жаңа сабақ

Топтық тапсырма

«Gammaap» жасанды интелект көмегімен презентация құрап топпен бірге қорғайды.

1 топ тапсырмасы

Коммандалық сөз: « Астосфералық қысымды өлшеуге арналған құрал - барометр туралы презентация құрастырып берші.

2 топ тапсырмасы

Коммандалық сөз: « Астосфералық қысымды өлшеуге арналған құрал - барометр-анериод туралы презентация құрастырып берші.

3D кубтың көмегімен барометр мен барометр Анериод құрылғысын көрсетіп слайдпен бірге қорғайды.

Жұптық тапсырма

жұп

Жердегі атмоссфералық қысымды есептеу

Есеп:Жердің бетіне түсетін атмосфералық қысымды есептеу үшін оның үстіндегі ауаның жалпы массасын және жер бетінің ауданын пайдаланыңыз. Жердің бетіне түсетін жалпы қысым атмосфералық қысымға тең болатынын ескеріңіз.

Берілгендер:

Жердің радиусы: R=6.37×106 м

Жердің бетінің ауданы: S=4πR2

Атмосфераның орташа тығыздығы: ρ=1.2 кг/м3 (теңіз деңгейінде).Жердегі қалыпты атмосфералық қысымды есептеңіз.

Жұп

Хан Тәңірі

Хан Тәңірі – Тянь-Шань тау жүйесінің ең биік шыңдарының бірі, оның биіктігі 6995 метр. Бұл шың Қазақстанның оңтүстік-шығысында орналасқан. Тау басында атмосфералық қысым теңіз деңгейіне қарағанда айтарлықтай төмен болады. Теңіз деңгейінде атмосфералық қысым шамамен 760 мм сынап бағанына тең. Ал Хан Тәңірі шыңының биіктігінде қысым шамамен 260 мм сынап бағаны болады. Бұл айырмашылық атмосфера қабатының жоғарылаған сайын тығыздығы мен массасы азаюымен түсіндіріледі.

Таудағы төмен қысым адам ағзасына әсер етеді. Төмен қысым жағдайында оттегі мөлшері азаяды, бұл адамның тыныс алуы мен қан айналымына қиындықтар туғызады. Сондықтан альпинистер биіктікке көтерілу кезінде арнайы дайындық пен құралдарды пайдаланады.

Тапсырмалар:

1.Есеп:

Егер Хан Тәңірі шыңындағы атмосфералық қысым 260 мм сынап бағаны болса, онда осы қысымды Паскальмен өрнектеңіз. (1 мм сынап бағаны ≈ 133,3 Па)

2.Сұрақ:

•Атмосфералық қысымның биіктікке тәуелді өзгеру себебін түсіндіріңіз.

•Таудағы төмен атмосфералық қысым адамның денсаулығына қалай әсер етеді?

Жеке тапсырма

Функционалдық сауаттылық тапсырмасы

Ауа райы болжамын өлшеу.

Ауа райы болжамында атмосфералық қысымды өлшеу үшін сынапты барометр және анероидты барометр қолданылады.

1.Сынапты барометр – қысымды өлшеудің дәстүрлі құралы. Оның жұмыс істеу принципі сұйықтық бағанының биіктігін өлшеуге негізделген. Сынап бағанының биіктігі атмосфералық қысымға сәйкес өзгереді: жоғары қысым кезінде сынап деңгейі көтеріледі, ал төмен қысым кезінде түседі.

2.Анероидты барометр – ішіндегі серіппелі металл қорапшаның (анероид капсуласының) қысымға сезімталдығына негізделген құрылғы. Ол сұйықтықсыз жұмыс істейді және мобильді әрі қауіпсіз болғандықтан, кеңінен қолданылады.

Ауа райын болжау үшін сынапты барометр және анероидты барометр қолданылады.

1.Сынапты барометр

•Бұл құрал атмосфералық қысымды өлшеу үшін сұйықтық бағанының биіктігін пайдаланады.

•Оның негізгі бөлігі – сынаппен толтырылған түтік.

•Атмосфералық қысым жоғарылағанда, сынап бағаны көтеріледі, ал қысым төмендегенде, ол түседі.

•Сынапты барометр ауа райын бақылау станцияларында және зертханаларда қолданылады.

2.Анероидты барометр

•Бұл құрылғы сұйықтықсыз жұмыс істейді.

•Оның ішінде ауа сорылып алынған металл капсула (анероид капсуласы) бар.

•Атмосфералық қысым өзгерген сайын капсула сығылады немесе кеңейеді. Бұл қозғалыс тетік арқылы көрсеткіш шкалаға беріледі.

•Анероидты барометр ықшам, қауіпсіз әрі портативті болғандықтан, ауа райын бақылау станцияларында, ұшақтарда, экспедицияларда қолданылады.

Барометрлердің түрлері және орнату орындары:

1.Сынапты барометр:

•Өте дәл өлшейді, бірақ ауыр және тасымалдау кезінде төгілу қаупі бар.

•Орналасатын жерлері:

•Метеостанциялар

•Ғылыми зертханалар

2.Анероидты барометр:

•Жеңіл, қауіпсіз және тасымалдауға ыңғайлы.

•Орналасатын жерлері:

•Метеорологиялық станциялар

•Ұшақтар (авиациялық барометрлер)

•Кемелер

•Тауға шығатын альпинистердің жабдықтары

Барометрлер ауа райын болжау станцияларында ғана емес, авиацияда, теңізде жүзуде және ғылыми зерттеулерде кеңінен қолданылады.

Қолдану ерекшеліктері:

•Сынапты барометр өте дәл болғанымен, ауыр және тасымалдауға ыңғайсыз.

•Анероидты барометр жеңіл және қауіпсіз, сондықтан кең таралған.

•Екі барометр де қысым өзгерістерін өлшеу арқылы ауа райының өзгерісін болжауға көмектеседі. Қысым төмендесе – жаңбырлы немесе дауылды ауа райы күтіледі, ал жоғарыласа – ашық күн райы болады.

Тапсырмалар:

Сөйлемдердің дұрыстығын тексеріңіз.

ИЯ

ЖОҚ

Анероидты барометрде сұйықтық қолданылады

Атмосфералық қысым жоғарылаған кезде сынапты барометрдегі сынап деңгейі көтеріледі

Сынапты барометр анероидты барометрге қарағанда қауіпсіз.

Анероидты барометр мобильді әрі қолдануға ыңғайлы.

2.Есеп:

Егер белгілі бір биіктікте атмосфералық қысым 600 мм сынап бағаны болса, осы қысымды Паскальмен есептеңіз. (1 мм сынап бағаны ≈ 133,3 Па)

600 мм сынап бағаны жерден қандай биіктікте ?

Оқушылар тапсырманы топтасы .жұппен және жеке орындайды.

Өзара пікір алмасып ,бір- біріне тапсырма орындауда көмектеседі.

Дескриптор:

Атмосфералық қысым, атмосфералық қысымды есептеу формулаларын біледі;

Атмосфералық қысымның табиғатын түсінеді және оны өлшеудің әдістерін ұсына алады;

Жаңа сабақтың теориясын меңгереді;

Топпен бірге жұмыс жасайды;

«Gammaap» жасанды интелект көмегімен презентация құрап топпен бірге қорғай алады;