Балабақшаға арналған ТРИЗ технологиясы сабақ жоспары

Триз технологиясы

ТРИЗ әлемді жаулап отыр. Дамыған ТРИЗ үшін компьютерлік бағдарламалар. ТРИЗ айналысатын құрылған фирмалар. Елдерге Сонымен қатар бұрынғы Кеңес Одағы, ТРИЗ АҚШ, Канада, Еуропа, Израиль ортақ болып табылады, Австралия, Жапония, Оңтүстік-Шығыс Азия және Оңтүстік Америка. ТРИЗ зерттеу инженерлер мен ғалымдар, студенттер әр түрлі мамандық бойынша жоғары оқу орындары студенттері мен барлық жас. Өткізіңіз үш жылға дейін мектепке дейінгі балаларға арналған сабақтар. Оқыту үшін курстар бар балабақша оқытушылары, мектеп мұғалімдері мен университет үшін ТРИЗ оқытушылары. Оқу-әдістемелік материалдарды дайындау бойынша үлкен жұмыс жүргізілуде. Бірнеше компаниялар әзірлеу және сату ТРИЗ үшін компьютерлік бағдарламалар. ТРИЗ бойынша халықаралық конференция өтуде. B АҚШ-тың Altshuller институты, Еуропа және ETRIA жылы ТРИЗ, Жапония ТРИЗ Форум.Ірі газеттер мен журналдар және басқа да АҚШ-тың елдер бірнеше рет ТРИЗ кезектен тыс күші туралы жазған. Бірнеше рет болды әлем жетекші телевизиялық арналар сөз сөйлеуі. Сипатталған барлығы - элементтер ТРИЗ қозғалысы Генрих Altshuller құрылған.

Тапқырлар шешу теориясы (ТРИЗ) -. Жасанды жүйелердің дамуының жалпы заңдары туралы ғылым. ТРИЗ нысан барлық жасанды болып табылады жүйесі. ТРИЗ осындай мерекелер көзқарас, ойлау және мерекелер ретінде ұғымдар енгізеді басқа.

ТРИЗ пәнаралық ғылым болып табылады, әлі күнге дейін сол аудандардың білім біріктіру және жүйелендіру үшін әзірленген әр түрлі және сыйыспайтын болып саналады болды. Бұл нысан қол Ортақ принциптерін, тәсілдерін, заңдар талдау және сәйкестендіру есебінен ТРИЗ, ғылыми білімнің дамуының заңдылықтары мен тенденциялары.

ТРИЗ туралы негізгі мәні - сәйкестендіру және Техникалық жүйелердің дамуына заңдар, тенденциялары мен заңдылықтарын пайдалану.

Мектепке дейінгі оқу мен тәрбие немесе балабақшада ТТШТ (ТРИЗ) технологиясын қолдану тиімділігі

ТРИЗ технологиясы мектепке дейінгі балалық шақта бейімделетін баланың шығармашылық тапсырмаларды орындауға үйретеді және оның бойында шығармашылық қажеттіліктерді дамытып, оның қызығушылығына сүйене отырып, шығармашылыққа жүйелі түрде жетелеуге мүмкіндік береді. ТРИЗ және оның қағидалары тек техникалық қана емес, сонымен қатар басқа да шығармашылық тапсырмаларды шешуге қолайлы.

ТРИЗ технологиясы бойынша мектеп жасына дейінгі балаларға арналған әдіс-тәсілдер төмендегідей:

Жүйелі жақындау. Компоненттік, құрылымдық фунционалды және генетикалық жақындау элементтері негізінде қоршаған ортаның жүйелі көрністерінің бастауларын қалыптастыру, бір-бірімен тығыз байланыста болатын бөлімдерден құралған жүйені біртұтас ретінде түсінік беру обьектінің осы шақтағы, өткен шақтағы және келер шақтағы жағдайын бөліп ала отырып, уақыт және кеңістік туралы түсінік қалыптастыру.

Каталог әдісі. Балалардың кез- келген тандалған сөздің белгілелрін екінші бір кез-келген басқа кітаптан алған сөзге ауыстыруға үйрету.

Қарама-қайшылықты шешу әдісі- ұсынылған заттармен құбылыстарды әр қырынан қарау;

Сиқырлы обьектілер әдісі- балаға таныс обьектінің сипаттарын екінші бір обьектіге таңып айтту, қолдану;

Салыстыру әдісі- заттармен обьектілердің ұқсастық ерекшеліктерін анықтау.

Ақыл- ой әдісі. Оны 1953 жылы А Озборн шығарған . Оның ережелері:

1.Кез-келген сынауға тыйым салынған:

2.Әр түрлі ұсыныстарды, тіпті қиял-ғажайып және ертегілерді ұсыныстарды айтуға болады.

3. Кез-келген ойды , ұсыныстарды да айтуға болады.

Осы әдістерді жүзеге асыру үшін келесі ойындарды қолдануға болады. 1-10 дейінгі өткен және өтетін сандарды бекітуде «Не жетпейді?», «Ертегі түстері», «Бейне құрастыр» ойындары кең қолданады. Балаларға математикалық бой жазарлар, соның ішінде цифрлар туралы да ойсергектер қызықты болады. Мысалы : мұрны таяқ. Қандай сан ? (1) Қай цифр жүйрік (3) Қай сан көтергіш кранға ұқсайды?(7) Оқу жылында балалар заттар қасиетін: түсін,пішінін, өлшемін ажытатуды үйренеді. Ол үшін ұқсас және өзге ше қасиеттерін анықтауға жаттығурардың мәні зор: «Фигуралар несімен ұқсас және қандай айырмашылықтары бар?» «не өзгергенін анықта?» «Фигураларды аяқта?» «Артық затты тап?» «Нүктелер жаттығуы».

ТРИЗ технологиясын қолдану бала тілін дамытуда, қоғамдық және әлеументтік түсінігін кеңейтуде, сөздік қорын молайту, үғымын байыту мен қатар ойлау балсенділін арттыру, өз бетімен жұмыс жүргізуге баулуға, өз ойын еркін жеткізе білу дағдыларын қалыптастыруда тиімді.

Мектепке дейінігі уақыт адам зат өміріндегі ең шешуші кезең болып табылады. Өйткені, осы кезеңде баланың бойындағы табиғи дарындылығын жан-жақты дамиды. Сондықтан да, осы шақтағы бала мен ана ғұрлым жан-жақты дамытуылық әрекеттер жүйелі жүргзілсе, соншалықты жұмыс нәтижелі болады. Міне, осыған сәйкес жеке тұлғаны дамытудың «Тақырыптық тапсырмаларды шешу теориясы» технологиясын қолданудың маңыздылығы зор. ТРИЗ – ны ұзақ қолданса өнертапқыштық қасиет баланың ойлау қабілетін барынша жетілдіреді. Кейбір психологтар шығармашылықты былай деп бағалайды: ол яғни, алғырлық, білімпаздық, жүйелік, түп нұсқалық. Ал тапқырлық тапсырмаларды шешу теориясының мақсаты- ойлау стилін жетілдіру, ереже шығара білу.

«Балалардың шығармашылық қабілеттерін дамыту кезінде жұмыстың жаңа озық әдістері».

Қазіргі күні егемен Қазақстан үлкен әлеуметтік- экономикалық және мәдени өзгерістер жолында. Бұл өзгерістер уақыты білім беру жүйесінің беріктігін сынап, жаңа педогикалық ойларға, оқушы мен оқытушының арасындағы қарым-қатынас жасаудағы әдіс-тәсілдерінің жаңа жолдарын іздестіруге мәжбүрлейді. Әсіресе, өткен жылдардың тәжірибесіне сүйеніп отырған мектепке дейінгі білім жүйесінің жаңалап дамуына әсер етті. Баланың өмірінде ең маңызды кезең балалық шақ болғанымен , соңғы он жылдың ішінде мектепке дейінгі оқыту жағымды жағына өзгерді. Қабылданған «Білім туралы » Заңында білімнің демократизациясының және гуманизациясын қамтамасыз етіп отырған нормалар жазылған. Бұл заң арқылы ұлттық және әлемдік мәдениет , адамның жалпы құндылығы, оқу тілінің еркін таңдауы және қалаған оқу жері негізінде, мемлекет пен баланың даму қалыптасуына ықпал ететін керекті жағдай жасауға –мектепке дейінгі білімнің ең басты мақсаты болып анықталды . Қазақстандағы мектепке дейінгі тәрбиенің даму жүйесі- мектепке дейінгі барлық білім кезеңдеріндегі тұлғаның әртүрлі оқу қажеттілігіне жарауының бағыт-бағдармен сипатталады. Мектепке дейінгі оқытудың базистік оқу жоспарына көшуі әр мекеменің білім берудегі тұлғалы –бағд

1) Жеке тұлға және деңгейлі дифференсация;

2) Информатизация;

3) Даму арқылы интенсификация;