Балалар құқық әлемінде тақырыбына 6 сынып ашық сабақ

№7 жалпы орта мектеп

Ашық тәрбие сағаты

ТАҚЫРЫБЫ

«Балалар құқық әлемінде»

Өткізген:

6«б»сынып жетекшісі

Бегимбетова Қарлығаш

2011-2012оқу жылы

Тәрбие сағатының тақырыбы: Балалар құқық әлемінде.

Мақсаты:

Білімділігі:Оқушылардың құқықтық білімдерін тереңдету, Заң алдындағы жауапкершілікті арттыру, ұйымшылдық пен тәртіптіліктің адам өміріне пайдасын ұғындыру, саяси сауаттылыққа баулу;

Оқушыларды өз құқықтарын қорғай білуге үйрету;

Оқушылар бойында демократиялық көзқарас қалыптастыру;

Тәрбиелігі:Құқықтық нормативтік актілерді орындай, құрметтей білуге үйрету, адамгершілікке, елжандылыққа, құқықтық сауаттылыққа тәрбиелеу;

Дамытушылық:Оқушылардың ойлау, тыңдау, өз ойларын еркін жеткізе алу мәдениетін дамыту, шығармашылық қабілеттерін шындау.

Заңды құрметтейтін тұлғаны қалыптастыру.

Өтілу түрі: зерттеу шеберханасы.

Көрнекілігі: White Board интерактивті тақтасы, «ҚРКонституциясы» кітапшасы, «Бала құқықтары туралы» Конвенция, «Бала құқығын қорғау туралы» тұжырымдама, «Халыққа құқықтық көмек», «Бала құқығы» жадынамасы.

Өту барысы:

№1 слайдта сабақ тақырыбы көрсетіледі.

Жүргізушілер:Сөз сөйлейді. Өмірбай Сержан , Жұманова Мерей

Құрметті Ұстаздар мен оқушылар, бүгінгі кешке келген құрметті қонақтар, «Сіздерді сонымен солай дейік, солай боларына сенейік» атты бағдарламасына қош келдіңіздер.

Жүргізуші: Сержан

Туған жерім күн санап әсемдеген,

Көз тартады көркімен әсер еріп.

Ата заңым елімнің мақтанышы,

Бірге есейген халқыммен бекемденіп.

Жүргізуші: Мерей

Еңбек, тыныс , тіршілік жарасқандай,

Бір қазанда қайнамас талас болмай.

Асқақтамай желбіреп көк байрағым,

Өршіп бейнең аспанмен таласқандай.

Жүргізуші: Сержан

Жаса мәңгі тәуелсіз арысты елім,

Ата заңмен әрқашан табысты едің.

Соның бәрін дамытып кең далаға,

Болашағың болсын тек барыс сенің

Жүргізуші: Мерей

Сержан осы сен өз құқықыңды немесе заң туралы мағлұматтаң хабардарсың ба?

Жүргізуші: Сержан

Жоқ Мерей, Ал сенше?

Жүргізуші: Мерей

Меніңде білетінім шамалы тлық білемін деп айталмаймын.

Жүргізуші: Сержан

Ендеше Мерей Бүгінгі біздің қаралатын тақырыбымыз да «Балалар құқық әлемінде» емес пе?

Жүргізуші: Мерей

Онда Сержан бүгінгі кешке келген қонақтармен танысайық !

Жүргізуші: Сержан

Ендігі сөз кезегін біздің қадірлі де құрметті, аяулы да ардақты, екінші анамызға

6«Б» сыныбының сынып жетекшісі Бегимбетова Қарлығаш апайға берейік

Кіріспе.

Мұғалім:

Қазіргі таңдағы еліміз тәуелсіздігін алып, оңы мен солын танып, бары мен жоғын түгендеп жатқан тұста мемлекетіміздің қабылданған Конституциясы ел дамуының тұс бағдары болды десек қателеспейміз. Мемлект дегеніміз белгілі бір территориясы, шекарасы, рәміздері, ұлты бр жалпы халықтық ірі ұйым десек, сол қазқ ұлтының төл конституциясының қабылданғанына 17 жыл толып отыр. Енді аздап тарихқа көз жүгіртсек қыпшақ халқындағы (Х-Х1 ғғ.) «Кодекс Куманикус» яғни кумандар заңдары, XVI ғ. «Қасым ханның қасқа жолы, Есім ханның ескі жолы», Тәуке ханның «Жеті жарғысы» сияқты заңдар жинағы бұл қазіргі тәуелсіз қазақ елі Конституциясының бастамасы болып табылады. Ал ХХ ғ. өзінде КСРО құрамында болып тұрған кезде 1936 жылы 28 ұаңтарда және қазіргі қолданыста жүрген 1995 жылы 30 тамызда жүрген Ата заңымыздағы биліктің үш тармағының заң шығарушы (парламент), атқарушы (үкімет) және сот қызметтері бір арнаға тоғыстырылып, саяси институттардың жұмысы әбден жетілдірілді және ең бастысы бұл Конституция адам және азамат құқықтарының қорғалуы жан – жақты қарастырылған орнықты құжат болып отыр.

Жүргізуші: Мерей

- Дұрыс айтасыз өзімде осы балалар құқығы жайлы айтып кетсем Құрметті мұғалімдер, оқушылар БҰҰ-ң Бала құқығы туралы

Конвенцияның қабылданғанына 20 жыл, біздің елбасымыздың сол Конвенцияға қол қойып, қабылданғанына 15 жыл толуына орай бүгінгі зерттеу шеберханасында «Құқық әлемінде» тақырыбының аясында жұмыс жасаймыз.

Жүргізуші: Сержан

-Ия МЕрей адам құқығына үлкен үлестерін қосқан Ш.Монтескье, И.Кант, Т.Джефферсон сияқты ойшылдар адам құқықтарының негізгі ережелерін алғаш рет анықтап, белгілеген. Өзіміздің ойшылдарымыз Төле би, Әйтеке би, Қазыбек би және Абай Құнанбаевта адам құқықтарымен бостандықтарын қорғаған. Адам дүниеге келгеннен кейін, оның өмірін, денсаулығын, тыныштығын, біздің мемлекетіміздің Ата Заңы – Конституция қорғайды. Ал Ата Заңымыздан басқа тікелей балалардың құқығын қорғайтын Заң бар ма?

Жүргізуші: Мерей

Бар 1989 жылдың 20 қарашасында Бала құқықтары туралы

Конвенция БҰ ұйымында қабылданып, 1995 жылдың желтоқсан айында Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев «Бала құқығы туралы Конвенцияға» қол қойды.

- Енді осы мәселе төңірегіндемына отырған қонақтар өздерінің ойларын сараптап, зерттеу жұмыстарын жүргізіп, құқықтық білімдері кеңейтуге келіпті. Жұмысқа кіріспес бұрын бір -бірімізге жақсы көңіл – күй сыйлайық.

Оқушылар дөңгелектеп тұрып, барлығы келесі шумақты хормен

айтады:

Мейірімді жүрекпен,

Ақпейілді тілекпен,

Амандасып алайық,

Бір жадырап қалайық!

Жүргізуші:Сержан

-Ал құрметті қонақтар іске кірісейік.

Көрермендер жауап береді

Бала құқықтары туралы халықаралық Конвенцияға тоқталсақ

Мемлекет әрбір баланың аман – сау өсіп, жан – жақты дамуын қамтамасыз етеді; Марат

Бала өмірге келе салысымен тіркеуге алынады және өзіне есім мен азаматтық алуға құқылы; Асел

Әрбір бала өз отбасында, ата – анасымен бірге өмір сүруге құқылы;Айдана

Отбасында әкесі мен анасы өз алдына дербес өмір сүрумен, баланы ата – анасымен ажыратуға ешкім құқықты емес;Зарина

Бала мектепте кінәлі болғанда да оны ешкімнің ұрып жазалауға, кемсітіп қорлауға құқығы жоқ; Шыңғыс

Бала тынығуға және мәдени демалуға құқылы; Эльмира

Әрбір баланың ой – пікір, ар - ождан және дін еркіндігіне құқығы бар; Айша

Бала өзі қалаған спорт түрімен шұғылдануға құқылы; Әбдірахым

Бала денсаулығын сақтауға, емделуге құқылы; Аңсар

Бала өз ойын еркін айтуға құқылы. Жансая

Жүргізуші:Мерей

Сержан Мына біз Бала құқықтары туралы халықаралық Конвенциядан мағлұмат алдық , Сократтың айтқан сөзі бар екен «Өз білгенім , ештеңе білмейтінім» деген.

Жүргізуші: Сержан

-Сонда Мерей Сократ сонша ізденген ба? Бірақ танда мен білсем ол саясат танушы болған емеспе?

Көрермендер Жауап береді:

«Біліп жүрейік!»

1-маусым – халықаралық балаларды қорғау күні

20-қараша – дүниежүзілік балалар күні

10-желтоқсан – адам құқығы күні

10.12.1948ж – адам құқықтарының жалпыға ортақ Декларациясын БҰҰ қабылдады

1959ж – әлемде бала құқығының халықаралық күнін мерекелеу Декларацияны жариялаудан басталды

1979ж – халықаралық балалар жылы өтті

20.11.1989ж - БҰҰ-да Бала құқықтары туралы Конвенция қабылданды

28.01.1993ж - ҚР-ның тұнғыш Конституциясы қабылданды.

8.06.1994ж – Қазақстан Республикасы Бала құқықтары туралы Конвенцияны бекітті

30.08.1995ж - ҚР-ның Конституциясы бүкілхалықтық референдумда баяндалып, екінші рет қабылданды

Жүргізуші: Мерей

-Сержан Менің бір көкейімде жүрген сұрақтар өте көп

Жүргізуші Сержан

-Ол соншалық қандай сауал?

Жүргізуші: Мерей

-Ал тында Сержан? Бүгінгі кештің қонағы _______________________________соз беріледі

Көкейде жүрген сауал (сұрақ-жауап)

Жасөспірімдердің арасында қандай құқық бұзушылықтың түрлері көп таралған?Аружан

Қылмыстық кодекс дегеніміз не? Бахтияр

Қылмыстың белгілері қандай? Салтанат

Кәмелетке толмағандарды қандай жағдайларда жауапқа тартылады?Шыңғыс

Ауданымызда және осы ауылымызда жасөспірімдер арасында кездескен құқық бұзушылық жөнінде айта кетсеңіз. Мерей

Қазіргі уақытта мектеп жасындағы балалардың түнде көшеге шығуы кездеседі. Осыған қандай шаралар қолданасыздар? Марат

Мектеп оқушыларына қандай ақыл-кеңес беретін едіңіз? Сержан

Жүргізуші: Сержан

- Мерей сен білесің бе? Өткенде үйжақтағы екі көршім бір-бірімен жан-жалдасып соттан бірақ шығыпты.

Жүргізуші Мерей:

-неге?

Мұғалім: тақтадағы сөйлемді оқып оқушыларға сұрақ қойады.

Азаматша Бейсенкүл өзінің терезесінен бірнеше күн бойына екі жасөспірімді қадағалады. Екі жасөспірім көрші қабаттағы үйде тұрады. Қанат пен Жомарт бірнеше күн қатарынан азамат Есеновтың машинасын түртіп айналып қарап жүрді. Бір күні таңертең Есенов есігінің алдына шықса машинасының екі доңғалағы жоқ екен . Бұны естіген Бейсенкүл есіктің алдына шығып, сенің машинаңның доңғалағын ұрлаған Қанат пен Жомарт - деді. Өйткені олар сенің машинаңды бірнеше күн бойы айналшақтап жүрген.

Сұрақ

1.Азаматша Бейсенкүл дұрыс жасады ма?

2. Мұндай жағдайда Бейсенкүл не істеуі керек еді?

3. Бейсенкүл біреуге жала жапқан сөзі үшін жауап бере ме?

Дұрыс жауабы:

1. Бейсенкүл дұрыс жасаған жоқ. Әділділікті тек сот шешеді.

2. Бейсенкүл ол балаларды көзбен қадағалағанын бөлімше инспектор полициясына айту керек еді, сөз расталған жағдайда ғана сотқа өтуі керек, яғни Қ.Р. кұкық бұзушылық кодекісінің №129 статьясы бойынша біреудің сыртынан жала әңгіме айтуға болмайды

Жүргізуші: Мерей

Бақытты өмір» - дегенді қалай түсінесіз?

Бақытты өмір сүру үшін не істеу керек?

А.Енсеповтың «Детство» әуені ойнап тұрады.

Оқушы болсаң жақсы, жылдам зерек,

Ондайлар отаныма өте керек.

Тәуке хан жазған екен заң жинағын,

Тапсаңдар болғандарың асқан зерек

Оқушылар келесі өлең жолдарын хормен айтады.

Талаптанып,қанаттанып,

Биікке біз самғаймыз.

Қыран құстай қанат қағып,

Асуларды шарлаймыз!

Мазмұны:

БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы Конвенциясы – әрқайсысы белгілі бір құқықты сипаттайтын 54 баптан тұратын бала құқықтары туралы құжат. Конвенция бала ретінде 18 жасқа толмаған тұлғаны санайды, егер ел заңдары бойынша кәмелетке толу жасы осыдан кіші бекітілмесе.

Конвенцияға кіретін құқықтардың бәрі барлық балаға бірдей тарайды. Конвенцияға қол қойғаннан кейін балаларды кемсітуден қорғауға және олардың құқықтарын жүзеге асыруға жәрдемдесу үшін белсенді шаралар қолдану міндетін мемлекет өзіне алады.

Конвенцияға қатысушы мемлекеттер «ересектерді де, балаларды да Конвенцияның ұстанымдары мен ережелері туралы кең ақпарат беруге» міндетті. Конвенцияның ережелерін бақылаудың халықаралық механизмі бар, ол Бала құқықтары жөніндегі Комитет.

Қазіргі уақытта елдердің көпшілігі Бала құқықтары туралы Конвенцияны бекітті (АҚШ пен Сомалиден басқасы). Қазақстан Республикасы осы Конвенцияны 1994 жылдың 8-ші маусымында бекіткен. Конвенцияның 44 бабына сәйкес, оған қол қойған елдер заңдары мен мемлекеттік саясаттарын Конвенцияға сәйкес келтіруге бағытталған шараларды қолдану туралы БҰҰ-на есеп беру тиіс.

Қорытынды.

Оқушылар өз құқықтарымен өздерінің бүгінгі сабақ арасындағы байланысын табуға көмектесетін төмендегі кестені толтырады.

Кестенің толтырылатын мүмкін мәндері:

БІЗ БҮГІН НЕ ІСТЕДІК?

АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫМЕН ҚАЛАЙ БАЙЛАНЫСТЫ

І-топ

Бала құқықтары туралы Конвенциясымен толық таныстық, басқа топтарды таныстырдық, ...

Білім алу және басқаға жеткізу құқығы орындалды

ІІ- топ

Бала құқықтары туралы Конвенциясының кейбір баптарын көрініс арқылы көрсеттік, бала құқығына байланысты өлеңдер құрастырып, әуенге салып орындадық, ...

ІІІ- топ

Бала құқықтары туралы Конвенциясы бойынша, Ата Заңымыз бойынша сауалнаманы бүкіл мектеп бойынша жүргізіп, қорытындысын шығардық, ...

Біздер өз ойымызды еркін айтуға, өзгелерден білгіміз келгенін сұрауға құқығын жүзеге асырдық

ІҮ- топ

Конвенцияда белгіленген бала құқықтарын сурет арқылы бейнеледік, дайын суреттерден коллаж жасадық, ...

Сабақ үлгісі:

Тақырыбы: Өз есіміңе сай бол!

Мақсаты: Әрбір оқушыға өз есімінің қойылу себебін,

білгізіп, сол арқылы өз есімдеріне сай болуға

тырысуға баулу, адамгершілікке. Өз есімдерін жоғары бағалап, қадыр тұтып

жүруге баулу.

Өз-өзіне қарым-қатынас жасауға үйрету.

Әдісі: СТО жобасы

Көрнекілігі: интерактивті тақта.

Барысы:

Балалар,бүгінгі «Өз есіміңді қорғай біл»атты тәрбие сағатымыздың мақсаты сендерге қойылған аттарыңның себебін анықтап, сол атымызға сай болу керек екендігін білу және өз-өзімізге қарым-қатынас жасауды үйрету. Ендеше, сабағымызды жұптасып қарым-қатынас жасау жаттығуынан бастағалы тұрмын.

Жұптасып қарым-қатынас жасау жаттығуы:

«Арқамен арқа» жаттығуы.