Балаларды қарапайым математикалық дағдыларға үйрету

Балаларды қарапайым математикалық дағдыларға үйрету тәсілдері»

Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастырудың

мақсаты жас ерекшеліктеріне байланысты әр түрлі. Балаларды оқытудың пәрменді көрнекілік сипаты бар. Балалардың идактикалық материалмен жұмыс істеуіне зор көңіл бөліну керек. Алайда бала тапсырманы орындай алмаса, өнімді жұмыс істей білмесе, оның бұл іске ынтасы болмай шаршайды да, жұмыстан алаңдай бастайды.

Балалар ұлестірме материалмен жұмыс істей бастағанда, әрбір балаға жеке қорапшаға салынған, жеке жиынтықтағы дидактикалық материал беріледі. Балалардың пайдалануына ыңғайлы болу үшін таратпа материалдар аса ұсақ, ауыр болмағаны жөн. Ал балалар оларды мұқият ұстауды, сабақ соңында қорапшаларға жинап, көрсетілген орынға апарып қоюды үйренуі тиіс. Балаларды қарапайым математикалық дағдыларға үйрету бес бағыттан тұрады. Сан және санау, геометриялық пішіндер, көлем, уақытты бағдарлау, кеңістікті бағдарлау.

Сан және санау бағытында оқу жылының басында балалардың, ең алдымен балабақшаға алғаш келген балалардың заттарды санай білетінің, олардың мөлшерін салыстыра алатының, заттардың қайсысы көп немесе аз екенін анықтай білетінің тексеріп, мұнда қандай әдістерді қолданғаның, заттардың өлшемдері мен көлемдеріне қарамастан, жиынтықтар саның салыстыра білетінін тексеріп көрген жөн. Үлгі тапсырмалар мен сұрақтар: мұңда қанша қуыршақтар бар? Кішкене қуыршақтарды сана? Қандай шаршылар бар?

Балалар мектепке дейін дөңгелек, сопақша, үшбұрыш, шаршы, төртбұрыш, шар, текше, цилиндр сияқты геометриялық пішіндерді айырып, дұрыс атауы, заттардың ішінен өздеріне таныс пішіндерді таба білуі тиіс. Бұл жұмысқа әдетте сабақтың бір бөлігі арналады. Геометриялық пішіндерді айыра білуге үйретуге байланысты мынадай тапсырмалар беруге болады: пішіндерді таяқшалармен жасау, түрлі пішіндерді түстеріне байланысты бояу, тапсырмаларорындату, ойындар ойнату. Ойындар: «Ұқсас затты тап!», «Қай пішін жоқ»?, «Сипап сез», «Не өзгерді?», «Ұқсас пішінді тап».

Мектеп жасына дейінгі балалар заттарды өлшемі мен шамасы бойынша, ұзындығына, биіктігіне, қалыңдығынабайланысты оларды бір-біріне қою беттестіру тәсілдерін пайдаланып заттардың көлемдерін көзбен мөлшерлеу және шамалау арқылы ажырата білу керек. Екі заттың көлемін бір белгісі бойынша салыстыру іскерліктерін, түрлі көлемдегі заттарды өсу және кему ретімен қойып, заттарды орналастыру ретін сөзбен айтып салыстыру дағдыларын қалыптастыру үйретіледі. Заттардың көлемдерін салыстыруда математикалық терминдерді қолдану шеберлігін қалыптастыру керек.