Басқару психологиясындағы қақтығыс ұғымы туралы мақала

Басқару психологиясындағы конфликт ұғымы

Жалпы алғанда неше адам бар жерде, сонша пікір болатыны сияқты қоғаммен қатынасқа түскенде де көп кездесетін жағдайымыз ол көзқарастың сәйкес болмауынан туындайтын конфликт жағдайы. Конфликт – бұл адамдар арасындағы немесе топтар арасындағы мүдделердің, көзқарастардың, мақсаттардың сәйкес келмеуінен туындайтын әлеуметтік құбылыс. Басқару іс-әрекетінде конфликттің болуы заңдылық ретінде қарастырылады, себебі кез келген ұжымда әртүрлі тұлғалардың бірлесіп жұмыс істеуі әрқашан келісімде бола бермейді. Конфликт басқаруда тек қиындықтар тудырып қана қоймай, дұрыс бағытта шешілген жағдайда ұжымның дамуында маңызды рөл атқарады. Жорж Сорельдің «конфликт – қоғам дамуының негізгі қозғаушы күші» деген тұжырымы бұл құбылыстың мәнін толық ашады.

Басқару психологиясындағы әрбір тақырып өз алдына ерекше, және Алия Масакбаевна оқытушымыздың арқасында дәрісті толыққанды түсініп, сол түсінік барысында өзім туралы бір сәтке ойлап дұрыс емес жағымды толықтырып тіпті миымдағы сұрақтардың шешімінде тауып аламын. Бұл дегеніміз әр жоғарғы оқу орындарында басқару психологиясы пәнінің оқытылуы маңызды деген сөз. Қазіргі таңда магистратураның педагогикалық практикасында басқару психологиясында қозғалған әрбір тақырыппен ұшырасып қаласың, жалпы болшақта қандай бағытта жұмыс атқарсақта алдымыздан кездесе беретіні анық.

Конфликттің басқару саласындағы негізгі себептері ресурстарды бөлудегі теңсіздік, тұлғалық ерекшеліктер, қарым-қатынастағы кедергілер және ұйымдық құрылымдағы кемшіліктер болып табылады. Аталған факторлар белгілі бір қайшылықтарды туындатқанымен, оларды шешу арқылы ұйымды жаңа деңгейге көтеруге болады. Конфликт жағдайында коммуникацияның тиімді ұйымдастырылуы маңызды рөл атқарады. Ашық және шынайы қарым-қатынас орнату қайшылықтарды шешудің басты құралы болып табылады.

Практика барысында конфликтті басқарудың нақты әдістерінің тиімділігін байқауға мүмкіндік туды. Мысалы, Томас-Килман моделі бойынша компромисс, ынтымақтастық, бейімделу немесе болдырмау тәсілдері әртүрлі жағдайларға сәйкес қолданылды. Конфликтті шешу барысында тараптардың ұстанымдары мен мүдделерін ескере отырып, ең тиімді әдісті таңдау ұжым ішіндегі үйлесімділікті сақтауға көмектеседі.

Конфликтті басқару тәжірибесінде оның оң нәтижелерге алып келуі жиі байқалады. Қатысушылар арасындағы келіспеушіліктер жаңа идеялар мен шешімдерге бастама бола алады. Топтық жұмыстар кезінде тұлғалардың өзара пікір алмасуы олардың шығармашылық әлеуетін арттыруға ықпал етті. Сонымен қатар, конфликт ұжым мүшелері арасында жасырын мәселелерді анықтап, оларды…