Бастауыш сыныпқа арналған коронавирус деректер жинағы

Шағын жинақты мектептердің әкімшілігі мен медициналық қызметкерлерін балаларды карантин және карантиннен кейінгі кезеңде COVID-19 коронавирусын таратудан және жұқтырудан қорғау шараларымен таныстыру.

Санитарлық және эпидемиологиялық бақылау бойынша нормативтік талаптар.

Коронавирус туралы фактілер (ҚР бойынша эпидемиологиялық ахуал)

Мектеп әкімшілігі мен мұғалімдер үшін карантин және карантиннен кейінгі кезеңдегі негізгі хабарламалар мен ұсыныстар.

Карантин және карантиннен кейінгі кезеңде мектептердегі медициналық қызметкерлердің ролі.

Ата-аналар мен балалар үшін негізгі хабарламалар мен ұсыныстар

Жас шамасы бойынша санитарлық ағарту:

Мектепке дейінгі жас

Бастауыш сынып оқушылары

Орта сынып оқушылары

Жоғары сынып оқушылары

ЮНЕСКО-ның кең аудиторияға арналған ақпараттық материалдары

Азық-түлік жүйесі мен мектеп оқушыларын тамақтандыру үшін COVID-19 пандемиясының салдарын жұмсарту

Коронавирус туралы фактілер

Мұқанова Шолпан Насырқызы, жоғары санатты денсаулық сақтау менеджері, тәуелсіз медициналық сарапшы,

ұлттық және халықаралық (JCI, ISO) аккредиттеу стандарттары бойынша сертификатталған сарапшы, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Сапа жөніндегі біріккен комиссиясының Медициналық қызметтерді стандарттау және клиникалық хаттамаларды әзірлеу комитетінің мүшесі,

«University Mеdical Center» корпоративтік қоры

Медициналық қызметтердің сапасы жөніндегі Біріккен комиссия мақұлдаған «COVID-19 коронавирус жұқпасы» КХ», 06.05.20 ж. №90 хаттама (7 қайта қарау)

КОРОНАВИРУС ТУРАЛЫ ФАКТІЛЕР

АӨРС (ауыр өткір респираторлық синдром) вирус-қоздырғышымен туыстас болып табылатын бета-коронавирус болып табылады.

Инкубациялық кезеңі - 2-14 күн.

КОРОНАВИРУС ТУРАЛЫ ФАКТІЛЕР

Балалардағы диагностикалық критерийлер:

Шағымдар:

дене қызуының көтерілуі;

жөтел;

Бастың ауруы (жиі жасы үлкен балаларда);

диарея;

әлсіздік, сылбырлық, жеңіл сырқаттану

Ауыр өткен кезде:

құрғақ жөтел;

 демігу;

жиіленген және қиынсына тыныстау; жүрек соғуының жиіленуі.

Балалардың ауыр сырқаттану тәуекелі факторлары

1 жасқа дейінгі балалар;

дене салмағы жеткіліксіз (30%-дан аса), рахитпен, темір тапшылығы анемиясымен, қолқа демікпесімен ауыратын, жүрек ақауы, эндокриндік, шығару жүйелерінің паталогиясы, гемоглобинопатия, метаболикалық синдром, онкоаурулары бар балалар;

әртүрлі генезді иммун тапшылығы жағдайы (пневмония 1,5 есе жиірек тіркеледі);

коинфекция (риносинцитиалды вирус, риновирус, бокавирус, аденовирус), бұл ауруды қиындатады және респираторлық жолдың төменгі бөлімдерінің зақымдануына әкеледі (пневмония,бронхиолит)

КОРОНАВИРУС ТУРАЛЫ ФАКТІЛЕР

Ересектердегі

диагностикалық

критерийлер

Шағымдар

аурудың

өткір

басталуы

дене

қызуының

көтерілуі

жалпы

әлсіздік

миалгия

және

дененің

сырқырауы

бастың

ауруы

мұрынның

бітуі

және

тұмаурату

тамақтың

жыбырлауы

жөтел

құрғақ

немесе

азғантай

қақырықпен

кеуде

қуысы

бітеліп

қалғандай

сезіну

дәмді

және

иісті

сезінудің

бұзылуы

диарея;

конъюнктивит;

бөртпе

Ересектерде

аурудың

ауыр

өтуі

мен

асқынуы

тәуекелінің

факторлары

жастан

жоғары

ҚЖА (

а

ртериялық

гипертония, СЖЖ

және

т.б

болуы

тыныс

алу

жүйесінің

созылмалы

ауруларының

бар

болуы

ӨСОБ, БД,

өкпедегі

фиброздық

өзгерістер

және

т.б

эндокринопатиялар

қант

диабеті

метаболизмдік

синдром,

семіздік

және

т.б

иммунитет

тапшылығы

жағдайлары

онкологиялық

гематологиялық

аурулар

иммундық

супрессивті

емделудегі

аурулар

және

т.б

басқа

да

ауыр

созылмалы

аурулар

БСА

және

т.б

жүктілік

Ауыр

өткен

кезде

Ентігу

қарау

мезетінде

немесе

аурудың

динамикасында

Тыныстың

тарылуы

Жүрек

соғуының

жиілеуі

Жүректің

айнуы

құсу

сирек

КОРОНАВИРУС ТУРАЛЫ ФАКТІЛЕР

Ересектердегі

диагностикалық

критерийлер

Шағымдар

аурудың

өткір

басталуы

дене

қызуының

көтерілуі

жалпы

әлсіздік

миалгия

және

дененің

сырқырауы

бастың

ауруы

мұрынның

бітуі

және

тұмаурату

тамақтың

жыбырлауы

жөтел

құрғақ

немесе

азғантай

қақырықпен

кеуде

қуысы

бітеліп

қалғандай

сезіну

дәмді

және

иісті

сезінудің

бұзылуы

диарея;

конъюнктивит;

бөртпе

Ересектерде

аурудың

ауыр

өтуі

мен

асқынуы

тәуекелінің

факторлары

жастан

жоғары

ҚЖА (

а

ртериялық

гипертония, СЖЖ

және

т.б

болуы

тыныс

алу

жүйесінің

созылмалы

ауруларының

бар

болуы

ӨСОБ, БД,

өкпедегі

фиброздық

өзгерістер

және

т.б

эндокринопатиялар

қант

диабеті

метаболизмдік

синдром,

семіздік

және

т.б

иммунитет

тапшылығы

жағдайлары

онкологиялық

гематологиялық

аурулар

иммундық

супрессивті

емделудегі

аурулар

және

т.б

басқа

да

ауыр

созылмалы

аурулар

БСА

және

т.б

жүктілік

Ауыр

өткен

кезде

Ентігу

қарау

мезетінде

немесе

аурудың

динамикасында

Тыныстың

тарылуы

Жүрек

соғуының

жиілеуі

Жүректің

айнуы

құсу

сирек

КОРОНАВИРУС ТУРАЛЫ ФАКТІЛЕР

ДДҰ:

КВЖ өтуі:

Адамдардың көпшілігінде COVID-19-дың тек жеңіл немесе асқынбаған барысы кездеседі;

Пациенттердің шамамен 14%-да ауыр ауру дамиды, ол ауруханаға жатқызуды және оттегімен қолдауды қажет етеді;

5% жағдайда жансақтау және интенсивті терапия бөлімшесіне ауыстыру қажет етіледі

МАҢЫЗДЫ!

Егде жас пен қосымша ауру өлімге әкелетін тәуекел факторлары болып табылатыны атап өтілген;

Вирустық РНҚ-ны табудың орташа ұзақтығы 20,0 күн құрады (аман қалғандарда вирус бөлінуінің анағұрлым ұзақ кезеңі 37 күн құрады);

Балаларда COVID-19 симптомдары, әдетте, үлкендерге қарағанда азырақ білінеді және негізінен жөтел мен қалшылдау түрінде білінеді, бұдан басқа, аралас жұқпа байқалды;

Жүкті және жүкті емес әйелдерде немесе репродуктивті жастағы ересектерде COVID-19-дың клиникалық көрінулерінің арасында белгілі айырмашылықтар жоқ. COVID-19 жұқпасы күдікті немесе расталған жүкті және жуырда босанған әйелдердің жүктілік кезінде және босанғаннан кейін иммунологиялық және физиологиялық бейімделу процестерін ескерумен қолдау және симптоматикалық ем жүргізгені жөн.

МАҢЫЗДЫ! Қазіргі уақытта:

Этиологиялық ем жоқ;

Емдеуі симптоматикалық;

COVID-19-ға қарсы вакцина әлі жоқ.

ДДСҰ:

КОРОНАВИРУС ТУРАЛЫ ФАКТІЛЕР

Коронавирус жансыз заттардың үстінде 9 күнге дейін сақталады.

Заттардың үстін натрийдің 0,1% гипохлоритімен немесе 62-71% этанолмен зарарсыздандыру коронавирустардың заттардағы жұқпалылығын 1 мин. әсер еткенде айтарлықтай төмендетеді.

Медициналық бетперде тағу зақымдалған аудандарда респираторлық жұқпалардың белгілі бір түрлерінің, соның ішінде 2019-нКоВ жұқпасының таралуын шектеу бойынша алдын алу шараларының бірі болып табылады. Алайда бетпердені жалғыз құрал ретінде пайдалану адекватты қорғану деңгейін қамтамасыз ету үшін жеткіліксіз болып табылады және сонымен қатар маңызды шараларды қабылдау қажет.

COVID-19-дың адамнан адамға берілуінің алдын алу үшін бетперде пайдаланумен қатар қол гигиенасы ережелерін және ЖАЖБ-ның басқа да талаптарын сақтау қажет.

КОРОНАВИРУС ТУРАЛЫ ФАКТІЛЕР

ДДСҰ:

Уақытша жетекшілік, 29 қаңтар 2020 ж.

КОРОНАВИРУС ТУРАЛЫ ФАКТІЛЕР

ДДСҰ:

Уақытша жетекшілік, 29 қаңтар 2020 ж.

Респираторлық симптомдар жоқ кезде келесі қағидаларды ұстанған жөн:

Адамдар топтанып жиналған жерлерге және жабық, іші толы кеңістіктерге бармау;

COVID-19-дың респираторлық симптомдары (мысалы, жөтел, түшкіру сияқты) бар кез келген адамнан кемінде 1 метр қашықтықты ұстану;

егер қол көзге көрінетіндей кірлеген болмаса құрамында спирт бар зарарсыздандыру құралдарын пайдаланып қолды гигиеналық өңдеуді жиі жүргізу, ал кір болған жағдайда – қолды сабындап жуу;

жөтелген және түшкірген кезде ауыз бен мұрынды шынтақтан бүгілген қолмен немесе орамалмен жабу; сосын орамалды бірден лақтырып, қолды гигиеналық өңдеу; мүмкіндігінше ауыз бен қолды ұстамау;

Санитарлық және эпидемиологиялық бақылау бойынша нормативтік талаптар.

Мұқанова Шолпан Насырқызы,

Жоғары санатты денсаулық сақтау менеджері, тәуелсіз медициналық сарапшы,

Ұлттық және халықаралық (JCI, ISO) аккредиттеу стандарттары бойынша сертификатталған сарапшы, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Сапа жөніндегі біріккен комиссиясының Медициналық қызметтерді стандарттау және клиникалық хаттамалар әзірлеу комитетінің мүшесі

«University Mеdical Center» корпоративтік қоры

Санитарлық және эпидемиологиялық бақылау бойынша нормативтік талаптар

Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік дәрігерінің «ҚР Президентінің «Қазақстан Республикасында төтенше жағдайды енгізу туралы» Жарлығына сәйкес ҚР халқының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша шаралар туралы» 01.05.2020 ж. №35-ПГВр қаулысы:

4. Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі облыстардың, Алматы, Нұр-Сұлтан, Шымкент қалаларының әкімдіктерімен бірлесіп:

ТжКБ және жоғары білім беру ұйымдарын қашықтықтан оқытуға (техникалық мүмкіндік болған жағдайда барынша көшіруді қамтамасыз етуді), оның ішінде білімді бағалаудың барлық түрлерін қашықтықтан жүргізуге көшіруді;

білім беру және тәрбиелеу ұйымдарында санитариялық-дезинфекциялық режимді (желдету, ауысымда кемінде үш рет ылғалды жинау, дезинфекциялау) сақтауды;

каникул және төтенше жағдайдың қолданылуы кезінде оқушылардың экскурсиясына тыйым салуды қамтамасыз етсін.

18-қосымша. Еңбек ұжымында (кеңселер) эпидемияға қарсы режим алгоритмі ) Ауру белгілері бар қызметкерлерді жұмысқа жібермеу.

Санитарлық және эпидемиологиялық бақылау бойынша нормативтік талаптар

21-қосымша. Жеке қорғаныш құралдарын пайдалану және утильдеу бойынша ұсыныстар

1. Бетпердені қалай дұрыс пайдалану керек

Бір реттік медициналық бетперделер бір рет пайдаланылады.

Бетпердені ол ауызды, мұрынды және иекті жауып тұратындай етіп кию керек. Сонымен қатар ол мықтап жанасуы тиіс. Бетпердеде баулар бар болған жағдайда, оларды мықтап байлау керек. Егер бетперденің бір жағы түрлі-түсті болса, оның ақ түсін ішіне қаратып киеді.

Бетпердеде арнайы қатпарлар бар болған жағдайда, оларды ашу керек, ал мұрын тұсына иілмелі пластина тігілген жағдайда, бетке анағұрлым толық жанасуын қамтамасыз ету үшін оны майыстырып, мұрынға мықтап жақындату керек.

Бетпердені пайдаланған кезде оның сүзгі бетін қолмен ұстамауға тырысу керек. Бетпердені ұстаған жағдайда қолды жуу (тері антисептиктерімен өңдеу) қажет.

Егер бетперде ылғалданса немесе ластанса, таза және құрғақ жаңа бетперде киіңіз. Бір реттік бетпердені қайтадан пайдаланбаңыз.

Бетпердені пайдаланған кезде оған қол тигізбеу керек. Бетпердені резеңкесінен (бауынан) тартып, сүзгі бетіне қол тигізбей шешу керек. Бетпердені шешкеннен кейін бетіңізді ұстамаңыз және бірден қолыңызды жууыңыз. Бұл, тіпті сіз бетперденің бетін байқамай ұстаған жағдайда да, вируспен жанасудан сақтайды.

Көп реттік бетперделерді оларды өңдегеннен кейін ғана қайтадан пайдалануға болады.

Үй жағдайларында көп реттік мата бетпердені шаруашылық сабынымен немесе жуу құралын пайдаланумен жуып, сосын бу генераторының немесе бу беру функциясы бар үтіктің көмегімен өңдеу керек. Өңдегеннен кейін бетперде ылғалды болып қалмауы тиіс, сондықтан соңында оны ыстық үтікпен бу беру функциясын қоспай үтіктеу қажет.

2. Бір реттік жеке қорғаныш құралдарын қалай утилизиция жасау қажет

Үй жағдайларында пайдаланылған бетперделерді (соның ішінде түшкіргенде және жөтелгенде пайдаланылған орамалдарды) бөлек қалтаға салып, оны герметикалық жабу керек, осыдан кейін ғана қоқыс салатын шелекке салу керек.

Пайдаланылған бетперделер «А» сыныбының медициналық қалдықтарына жатады (қауіпсіз медициналық қалдықтар, ҚТҚ сияқты) және полигондарға шығарылып тасталады.

Санитарлық және эпидемиологиялық бақылау бойынша нормативтік талаптар

Кез келген адам ауруды әлеуетті жұқтырған немесе вирус әкелуші болып табылады және оны жұқтыру көзі болуы мүмкін деп болжай отырып, стандартты шараларды сақтау қажет.

ЖҚҚ-ны ауру жұқтыру тәуекелі тұрғысынан пайдалану қажет (мысалы, жұмыстың/ісқимылдың түрі) мен вирусты беру механизмі (мысалы, жанасу, тамшы немесе аэрозольді) тұрғысынан пайдалану қажет

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің «Білім беру ұйымының білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне медициналық көмек көрсету қағидалары туралы» 2017 жылғы 7 сәуірдегі № 141 бұйрығы:

Медициналық пункт оқушылар саны 50 балаға дейін шағын жинақты мектептерден басқа білім беру ұйымдарында бір ұйымға бір есебімен ашылады.

Білім беру ұйымында медициналық пункт жоқ болған жағдайда білім берушілер мен тәрбиеленушілерге көмекті «Амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін медициналық ұйымдардың қызметі туралы ережені бекіту туралы» Қазақстан

Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2011 жылғы 05 қаңтардағы № 7

Бұйрығына сәйкес денсаулық сақтауды мемлекеттік басқару жергілікті органдарының шешімі бойынша МСАК ұйымы ұсынады.

Санитарлық және эпидемиологиялық бақылау бойынша нормативтік талаптар

«Білім беру ұйымдарында, жетім балалар мен ана-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған ұйымдарда пандемия кезеңінде COVID-19 коронавирус жұқпасының таралуына жол бермеу шараларын күшейту туралы» БҒМ 14.03.2020ғы № 108 бұйрығы