Бастауыш сыныпта жаңа әдіс-тәсілдерді қолдану

Түркістан облысы Төлеби ауданы

«Қосағаш бастауыш мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Бастауыш сынып мұғалімі

Медетова Элфира Абдиханкызы

«Бастауыш сыныпта жаңа әдіс-тәсілдерді пайдалану арқылы оқушылардың оқу-танымдық қызығушылықтарын дамыту»

Егеменді еліміздің өсіп келе жатқан ұрпақтарын ойлы да іскер, өз-өзіне сенімді интеллектуалдық деңгейі биік азамат етіп тәрбиелеуде мектептің алатын орны ерекше. Бастауыш сынып – білім, дағды, іскерлікті қалыптастырудың бастамасы болып табылады. Біздің міндетіміз – жеке тұлғаны дамытып , білімге деген қызығушылығын оятып, ынтасын арттыру.

Қазіргі заманда жас ұрпақты жан-жақты жетілген, ақыл- парасатты, ой-өрісі биік, бәсекеге қабілетті азамат етіп тәрбиелеу – қоғамымыздың ең өзекті мәселесі.Бұл әр мұғалімнің жаңаша шығармашылық ізденуін қажет етеді.

Бастауыш сыныпта оқушылардың танымдық қызығушылығын дамытудың негізі олардың білімі мен дағдыларының дәрежесі ғана емес, баланың маңызды психикалық қызметтерін , ақыл –ой жұмысының тәсілдерін қалыптастыру оқу процесін жаңа жолға қоюға мүмкіндік береді. Оқушылардың шығармашылық қабілеті оның ойлауы мен тәжірибелік әрекеттері арқылы дамиды. Осы орайда ойлануға үйрететін сабақтарды дамыта оқыту сабақтарына жатқызуға болады.

Оқушы негізгі білімді бастауыш сыныпта алады. Бастауыш сыныпта оқушы не нәрсені болса да білуге құмар, қолымен ұстап, көзбен көргенді ұнатады. Зейіндері тұрақсыз болғандықтан бір сарынды оқудан тез жалығады.

Танымдық белсенділік дегеніміз – оқушының оқуға, білімге деген ынта –жігерінің, ықылысының ,құштарлығының ерекше көрінісі. Ал, «таным – ойдың білмеуден білуге қарай дәл емес , білуден неғұрлым толық дәл білуге қарай ұмтылатын ой-өрісінің күрделі үрдісі» болып табылады. Таным теориясы оқу әрекетімен тығыз байланысты. Оқудың міндеті – табиғат, қоғам және оқушының психикалық процестерінің даму заңдылықтарын оқушы санасына ендіру.

Таным мен оқу арасында жалпы ортақтастық көп. Оқушы қоршаған ортаны , дүниені тану арқылы дамиды, кемелденеді. Оқу жұмысын танымның бір әдісі ретінде қарастыруға болады.

Оқу-танымдық іс-әрекет – бұл арнайы оқушының өзі ұйымдастырған және адамзат баласы жинақтаған мәдени байлықты игеру мақсатында сырттай тану. Оның пәндік нәтижесі ғылыми білім , білік , дағды , тәртіп үлгісі оқуды меңгеретін іс-әрекеттер түрлері болып табылады.

Оқу-танымдық іс-әрекет оқушылардың ақыл-ой, ерік-жігерін, психологиялық процестерін: зейінін, есін, қабілетін дамыту, іс-әрекетті орындаудың нақты амал-әрекеттерін пайымдау, дүниетанымын және жеке бас даму жолдарын қалыптастыру тәсілдерін зерттейді .

Мұғалім мен оқушы арасындағы бірлескен қарым-қатынастың маңызы ерекше. Өйткені оқушының ой-пікірі мен тапсырманы орындау шеберлігін, сөйлеу мәдениеті мен ой тұжырымын, пайымдауын, талпыныстары мен ізденістерін, қызығушылықтары мен байқампаздығын, іскерлігі мен дағдысын, іске батыл, сеніммен кірісуге бағыт-бағдар беру, істің дұрыс-бұрыстығын анықтау педагог тарапынан болуы шарт. Мұғалім оқушының танымдық ынтасын құптап, оған сенімділік танытып, оқушының мінез-құлқына тұрақтылықты, өзін-өзі бағалауды, ерік-жігеріне батылдық пен табандылықты, ұстамдылық пен сабырлылықты, өзіне-өзі талап қоя білуді т.б. үйретеді.

Оқушының танымдық белсенділігіөз кезкгінде қабылдау, есте сақтау, ойлау, қиялдау үрдістері мен зейіннің тұрақты күйін қажетт етеді. Оқушының қабылдауы, негізінен мұғалімнің сабақты жүйелі түрде жүргізуіне байланысты. Оқу барысында оқушының бойында танымдылық белсенділік пайда болса , сонда оқушыларда ақыл-ой қабілеттерінің зеректігі, зейінділік , байқағыштық , ойлау мен сөйлеу дербестігі , қызығушылығы дамиды.

Қазіргі кезде қоғам талабына сай оқытуда жаңа технологияны пайдалана отырып, оқушылардың оқу-танымдық іс-әрекетін дамытудың, шығармашылық әлеуетін көтерудің маңызы зор.

Жаңа технология үрдістерінің талабы – оқушыларға білім беруге белгіленген мақсатқа жету, оқушылардың іс-әрекеті арқылы ойлау дағдыларын, оқу танымдық іс-әрекетін белсендіре отырып, сабаққа қойылған негізгі мақсаттарды жүзеге асыруға қол жеткізу болып табылады.

Бастауыш мектепте оқыту процесінде дидактикалық ойындар әрі оқу, әрі ойын қызметін атқарумен ерекше орын алады. Ойын – балалар әрекетінің бір түрі , оқушыларды оқыту және тәрбиелеу мақсатындағы қарым-қатынастың әдісі мен құралы. Ойын әрекеті естің, ойлау мен қиялға , барлық таным процесіне әсерін тигізеді. Ойын…