Бейімбет Майлин – ұлы тұлға ашық сабағы

ӘДІЛДІК ЖӘНЕ ЖАУАПКЕРШІЛІК АЙЫНА АРНАЛҒАН БЕЙІМБЕТ МАЙЛИННІҢ 130 ЖЫЛД ТӘРБИЕ САҒАТЫНЫҢ ЖОСПАРЫ

Ағадан - ақыл, атадан - нақыл.

Ізет - ініден, әділдік - ағадан.

Мейірімділікті анадан үйрен,

Әділдікті данадан үйрен.

Тақырыбы: «Бейімбет Майлин – Ұлы тұлға»

Мақсаты: Бейімбет Майлиннің өмір жолы мен шығармашылығымен таныстыру.Балалардың әдебиетке деген қызығушылығын ояту.Оқушыларды білімге, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.

Өтетін орны: Кітапхана

Үйірме: шешенді өнер

Түрі: Әдеби-танымдық кездесу

Көрнекіліктер: Бейімбет Майлиннің портреті, кітап көрмесі, слайд-презентация, интерактивті тақта

Сабақ барысы

І. Ұйымдастыру кезеңі (5 минут)

1. Балаларды жылы қарсы алу, орындарына жайғастыру.

2. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын түсіндіру.

Мұғалімнің сөзі:

«Балалар, бүгін біз қазақ әдебиетінің негізін қалаушы ұлы жазушы, ақын, драматург Бейімбет Майлиннің өмірі мен шығармашылығымен танысамыз. Биыл оның туғанына 130 жыл толып отыр».

Атақты жазушы, ақын, қазақ әдебиетінің қалыптасуына зор үлесін қосқан Бейімбет Майлиннің туғанына биыл 130 жыл толады. Оның шығармашылық жолы жарқын оқиғалар, терең әлеуметтік идеялар және әлі күнге дейін оқырмандар мен зерттеушілерді шабыттандыратын мәңгілік шындыққа толы.

Жастайынан жетім қалғанына қарамастан, Бейімбет Майлин өз сауатын ашып, Троицк және Уфа қалаларында білім алды. Мектепте мұғалім ретінде сабақ беріп, шығармашылық жолын қазақ халқының сауатсыздықпен күресіне арнады. «Қазақ» газетінде және «Садақ», «Айқап» журналдарында мақала жазумен айналысып, «Еңбекші қазақ» газетінде қызмет еткен.

Бейімбет Майлин әр түрлі әдеби жанрларды жетік меңгеріп, өзін әмбебап жазушы ретінде көрсетті. Оннан астам өлеңдердің, көптеген әңгімелердің, очерктердің, фельетондардың авторы болды. Оның шығармалары өзекті әлеуметтік бағыттылығымен және терең психологиялық талдауымен ерекшеленді.

«Бейімбет Майлин әңгімелерінде терең шыншылдық бар, адам бейнесі, қарым-қатынастары әрдайым нанымды болып шығады. Бұл шығармалардың түр үлгісінде дөңгелек келген тұтастық айқын аңғарылады» – деп жазған Мұқтар Әуезов. Жазушы әңгімелерінде өз заманының шындығын мәлімдеп, қоғам тіршілігінің көрінісін реалистік тұрғыда көрсеткен дара тұлға. Шығармалары мен өлеңдерінің кейіпкерлері арқылы халықтың мұңын, өмірін суреттеп қана қоймай, өз терең ойлары мен ұстанымдарын жеткізе алған.

Майлин қазақ әдебиетінің тарихында өшпес із қалдырды. Оның «Шұғаның белгісі» повесі, «Азамат Азаматович» романы, «Байдың қызы», «Мырқымбай» поэмалары сияқты шығармалары оқырмандар мен жазушылардың жаңа буындарын қуантып, шабыттандырып келеді.

Осыдан 130 жыл бұрын есімі қазақ әдебиеті тарихының алтын беттерінде мәңгілік қалатын жазушы дүниеге келді. Бейімбет Майлин – тек жазушы ғана емес, әдебиеттегі шындық, әділдік, адамгершілік үшін күрестің символы. Оның еңбегін ұрпақтарымызға даналық, өнеге ретінде ұлықтап, қазақ елі үшін жасалған құрбанын бағалайық.

ІІ. Кіріспе бөлім (10 минут)

1. Кітап көрмесімен таныстыру:

Бейімбет Майлиннің шығармаларынан құралған көрмеге шолу жасау.

«Шұғаның белгісі», «Қанды көл», өлеңдері мен әңгімелері туралы қысқаша мағлұмат беру.

«Шұғаның белгісі»

Бұл – Бейімбет Майлиннің ең танымал әңгімелерінің бірі. Шығармада шынайы махаббат пен қоғамдағы әлеуметтік мәселелер сипатталған. Басты кейіпкерлері – Шұға мен Әбдірахман. Шұға сұлулығымен, мінезінің адалдығымен ерекшеленсе, Әбдірахман – оқыған, парасатты жігіт. Екі жас бір-бірін сүйгенімен, әлеуметтік теңсіздік пен ата-ананың кедергісі олардың бақытын бұзады. Әңгіме қазақ халқының дәстүрі, әйелдің қоғамдағы орны мен махаббат құндылығы туралы терең ой салады.

«Қанды көл»

Бұл әңгімеде сол заманның күрделі мәселелері – байлар мен кедейлер арасындағы теңсіздік, таптық күрес суреттеледі. Шығармада оқиға Қанды көл деп аталатын жерде өтеді. Бұл атау көлдегі қайғылы оқиғалар мен халықтың ауыр жағдайын бейнелейді. Бейімбет Майлин бұл шығарма арқылы сол кездегі қазақ қоғамындағы әлеуметтік әділетсіздікті ашық көрсеткен.

Өлеңдері