Беріктаc – берік босағам тақырыбындағы материал

Алматы облысы, Жамбыл ауданы,

Беріктас орта мектебінің

география пәнінің мұғалімі

Журкабаева Анара Уалибаевна

Беріктас –берік босағам

Менің туып-өскен жерім –Беріктас ауылы. Беріктас сүттей ұйыған, бірлігі мен ынтымағы жарасқан, берекелі ауыл. « Беріктас» деп аталуының өзіндік сыры бар. Көне көз қариялардың айтуы бойынша бұрынғы өткен жылдарда Берікқара деген атаудан шықса керек .Қазақстан мен Қырғызстан шекарасында орналасқан. Оңтүстікке қарай доға тәрізденіп иілген жота ендік бойымен созылған. Ұзындығы 350 км, ені 30 – 40 км.Қаскелең мен Түрген өзендерінің аралығындағы орталық бөлігі биік. Мұнда гляциалдық-альпілік жер бедері – қырлы жалдар, сүйір шыңдар, қия жартастар, қарлар таралған. Бірқатар шыңдары 4500 – 5000 м биіктікке жетеді (Талғаршыңы, 4973 м). Қазіргі мұздықтар да осында шоғырланған. Шілік және Кемін өзендерінің бастауында Іле Алатауы Күнгей Алатауына жақындап, Шілік-Кемін тау түйінін құрайды. Орталық биік бөлігінен батыс және шығысқа қарай жота біртіндеп аласарады. Себебі ауылымның төріндегі тауда Берікқара атаумен аталатын , жан-жағы берік үлкен тау бар. Бұл тауға қиын-қыстау жылдарда батырларымыз жаудан бекініп, қорған етіп жеңіске жеткен. Сондықтан Берікқара аталған , жан-жағы берік үлкен тау бар. Бұл тауға қиын-қыстау жылдарда батырларымыз жаудан бекініп, қорған етіп жеңіске жеткен. Бертін келе

«Елдің тұрағы -ер» демекші, ауылымда туып-өскен ұстаз , соғыс ардагері Жарылқасын Құлпейісов атай туралы айта кеткім келеді. Ол кісі соғыстан кейінгі бар өмірін шәкірттерге білім беріп , тәрбиелеуге арнаған. Кішкентай ғана болған білім ошағы қазір үш қабатты зәулім мектеп. Келешекте осы мектепке күрделі жөндеу жасалса деген арман-қиялым тағы бар. Ұлы Отан соғысына қатысқан бір топ ардагерлеріміздің есімі ескерткіш тақтасына жазылды. Олар: Қайдуов Қ, Мамажанов С, Байтағұлов Ә, Шажабаев Т, Құламбаев А, Құлжабаев Қ, Қилыбаев Б , Молдахметов Т т.б. ерекше атап өтемін. Сондай-ақ ауылдан шыққан бір топ алтын жұлдызды ағаларымды Социалистік Еңбек Ері Қилыбаев С, Ерекенов О, Әмірқұлов Д есімдерін айтып мақтанамын. Бейбіт заманда ауған соғысына барып , елге оралмаған интернационалист – жауынгер ағамыз С.Әшімовты зор құрметпен атаймын. Біз оқитын Беріктас орта мектебінде мектебінде С.Әшімовке арналған мұражай кабинеті жұмыс істейді. Оқушылар С.Әшімовтың ерлігін паш етіп, Отанға , елге деген сүйіспеншіліктен рух алып, қайраттанады. Ауылдан шыққан осындай аға буын ағаларымыздың еңбегі бізге үлгі. Сол кісілерден өнеге алып, бой түзейміз.

«Әркімнің туған жері –Мысыр шаһары» дейді ғой табиғаты көркем тау етегінде орналасқан шағын Беріктасым мен үшін ең әдемі, ең қымбат мекен . Есіме «Асанқайғының Жерұйықты іздегені» деген аңызы түсіп отыр. Асанқайғы Желмаяға мініп Жерұйық дейтін ну орманды, көкорай шалғынды, сулы жер, қой үстіне бозторғай жұмыртқалайтын қоныс іздепті. Асанқайғы Маңғыстауға үш барып, үш қайтыпты. «Түбінде мал баққан шаруға Маңғыстаудан артық жер болмас» депті. Жетісуға барғанда « Мынау Жетісудың ағашының әр бұтағы жеміс екен, шаруаға жақсы қоныс екен» депті. Аспараға барып: « Ей, Аспара, көршіңмен тату бол, шөбіңе суың жетер» депті. Көршің деп отырғаны қырғыз елін айтса керек. Баянауылға барғанда «Баянға жаймай қой семірмес» депті.

Әулиеатаға барғанда «Жерің семіз, шөбің шүйгін, қарың мол, топырағың май екен. Қадіріңді егін салған ел білер» депті.

Қарсақпай жерін көргенде, «Жезқазған өңірінің асты жез екен, жұртың ашықпас»депті. Шыңғырлау өзенін көргенде «Жылқының өзі өскен жоқ, Шыңғырлау сен құт болған екенсің» депті. Сөйтіп Асанқайғы әр жердің өзіндік ерекшелігін атап, шұрайлы қоныс , нулы өлке іздеумен өмір бойы желіп өтіпті. Менің туған жерімді де Асанқайғының көргені анық.

Нұрланып атар әр таңым, Күйіңді сенің тартамын . Беріктас-берік босағам,