Табиғат жағдайлары және ресурстар бойынша материал

Табиғи жағдайлар және ресурстар

«Табиғи жағдайлар» және «табиғи ресурстар» маңызы, көбінесе бірдей түсініктер ретінде қолданылады, бірақ ол дұрыс емес. Оларды айқын ажырату керек.

Табиғи жағдайлар – шаруашылықтың және адамның өмір сүру жағдайының даму мүмкіндіктеріне ықпал ететін географиялық орта (аумақтың географиялық орналасуы, климаты, жер бедері, аумақтың гидрографиялық ерекшеліктері және т.б.) компоненттерінің жиынтығы. Белгілі бір аумақтың табиғат жағдайларының алуантүрлілігі (бедері, климаты, географиялық орналасуының ерекшеліктері және т.б.) шаруашылықты игеруді жеңілдетуі немесе күрделендіруі, шаруашылық жүйесінің дамуына ықпал етуі немесе ықпал етпеуі мүмкін. Табиғи жағдайлардан ерекшелігі – табиғи ресурстарға тікелей шаруашылық қызметінде пайдаланылатын табиғат компоненттері жатады.

Табиғи ресурстар – қоғам мен қоғамдық өндірістің түрлі қажеттілігін қанағаттандыру үшін, өндірістік күштерді дамытудың осы деңгейінде қолданылатын (немесе қолданылуы мүмкін) табиғат элементтері, табиғаттың маңызды компоненттері мен табиғат жағдайларының бір бөлігі.

Топтық жұмыс

Берілген сұраққа жауап беру үшін 2, 3-параграфтардағы 2-кесте мен 7-сурет мәліметтерін пайдаланыңдар.

Табиғи ресурстар есебінен адамдар мен мемлекеттердің қандай қажеттілігі қанағаттандырылады?

Сақтау

Мәселен, жоғары таулы жер бедері, батпақ, шөлейт, қытымыр әрі ұзақ қыс көлік пен ауылшаруашылық жұмысын күрделендіреді. Бірақ альпинистер жартасты тауларсыз өз демалысын елестете алмайды, ал батпақты аң аулайтын жер ретінде пайдаланады.

Тағы да осы тақырып бойынша

Басқа іс-әрекеттер

Табиғи ресурстарды жіктеу

Табиғи ресурстардың пайдаланылуы:

Previous

Демалыс орны (wikipedia)

– демалыс және емдеу орындары.

– еңбек құралдары (жер, су жолдары, суаруға арналған су) – адам бір заттан екінші зат жасау үшін қолданатынның бәрі;

– қуат көздері (пайдалы жанғыш қазбалар қоры, гидроэнергия, геотермалдық энергия, атомдық отын және т. б.) – электр немесе жылу энергиясын алатынның бәрі;

– шикізат және материалдар (техникалық қажеттіліктер үшін қолданылатын су, ағаш, минералдар) – адам өзгертетін және басқа өнімдер алатынның бәрі;

– тұтыну заттары (ауызсу, пайдалы балшық және минералды сулар, жабайы өсімдіктер, саңырауқұлақтар, жануарлар, су биоресурстары және т.б.) – адам өзінің жеке қажеттілігі үшін пайдаланатынның бәрі;

Демалыс орны (wikipedia)

– демалыс және емдеу орындары.

– еңбек құралдары (жер, су жолдары, суаруға арналған су) – адам бір заттан екінші зат жасау үшін қолданатынның бәрі;

Next

Previous

3. Табиғи ресурстарды шаруашылықта пайдалану мүмкіндігі тұрғысынан да жіктейді:​1) энергетикалық, энергия өндіретін: жанғыш пайдалы қазбалар; биоэнергия көздері; ядролық энергия көздері;​2) энергетикалық емес – бұл әртүрлі өнеркәсіп салаларына арналған немесе өндірісте қатысатын шикізат: өнеркәсіп өндірісіне пайдаланылатын пайдалы қазбалар, су; өнеркәсіп нысандары мен инфрақұрылым нысандары үшін пайдаланылатын жерлер; өнеркәсіптік тұрғыдағы орман ресурстары; өнеркәсіптік тұрғыдағы биологиялық ресурстар;​3) ауылшаруашылық өндірісінің ресурстары ауылшаруашылық өнімдерін: агроклиматтық; топырақтық-жер; өсімдік биологиялық ресурстар; су ресурстарын құруға қатысатын ресурстардың түрлерін біріктіреді.

Ресурстардың табиғи шығу тегін, сондай-ақ олардың үлкен экономикалық маңызын ескере отырып, табиғи ресурстардың келесі жіктелуі әзірленді: