Бесікке салу рәсімі ертеңгілігі мектепке дейінгі балаларға

Бесікке салу

Мақсаты: Балаларды қазақ халқының салт-дәстүрімен таныстыру,қазақ халқына деген сүйіспеншілігінен арттыру.Үлкенді сыйлау,қонақжайлық,балажандылық емес,яқты мінез-құлық қазаққа ғана емес,бүкіл адам балалының көпшілігіне тән екенін ұғындыру.

Көрнекілік: Бесік,бесіктің жасау-жабдықтары, бесік-көрпе,шапан,тон,жабу,жүген кебенек,қамшы,білезік,сақина,жүзік,көйлектік мата,той бастарға орамалдар.

Тәрбиелік бағыттамасы:

1. «Бесік тойы», «Бесік»туралы мәліметтер.

үй иесінің сөзі,қонақтардың сөзі,сыйлық әкелу.

бесікті аластау

Көрініс: «Бесікке салу»

бесікке 7 түрлі нәрсе жабу:өлең «Әлди,әлди ақ бөпем»

тілек айту

тыштыма жасау

бата беру

Сабақтың барысы:

Кіріспе сөз:Қазақ халқы мал бақ,кәсіп ет,ел-жқртыңды жаудан қорға деген

ойын бесікте жатқан нәрестенің ақыл-кеңес,тілек етіп білдірген.Баланы жастайынан ел намысын қорғаушы азамат болуға баулыған,оны ана аманаты ретінде келер ұрпақтың құлағына сіңіру ел дәстүрінің озық түрі болған.

Қонақты күтіп алу рәсімі:

Үй иесі: Шал Әлихан: «Құтты қонақ келсе,қой егіз табады»-ендеше қош келдіңіздер,төрлетіңіздер.Құтты қонақ болыңыздар!»

Қонақтар: Жұлдыз -Тойларыңыз құтты болсын!

Аяна-Ұзағынан болсын!

Айсұлтан- Сәбидің бауы берік болсын!

Келін Тоғжан:- Төрлетіңіздер,төрлетіңіздер,отырыңыздар!

Ұлпан әже – Тоғжан :Қонақтардың бәрі жиналып қалыпты,тойымызды бастайық.Ежелгі ата-бабамыздың дәстүрі бойынша мына дүниеге келген сәбиімізді бесікке салу тойына шақырып отырмыз.Бесікке салу рәсімін,еліміздің сыйлы анасы Ұлпан әжейге берейік.

Ұлпан әже:Көп,көп рахмет!Салсам салайын.Кәне,бесік қайда?Бала қайда?

Ұлпан әже:-Келін,бесікті әкел !

Аластау:

Ұлпан әже:

-Алас,алас,баладан алас,

Иесі келді,пәледен көш!

Алас,алас,пәледен алас,

Көзі жаманның тілінен алас,

Қырық қабырғаннан алас,

Отыз омыртқаннан алас,

Пәле-жала,жын-шайтан,

Тіл-көзден сақтасын.

Ұлпан әже: Келін,баланы әкел!

Келін: (Анасы бесік жырын айтып баласын алып келеді)

Мойындағы тұмарым,

Тарқалмайтын құмарым

Тағдыр берген алсын деп,

Ақ бесікке салсам деп,

Мойнымдағы маржаным,

Қорадағы мал-жаным,

Бесігіңе жата ғой,

Тәтті ұйқыға бата ғой

(Баланы бесікке бөлеп 7 нәрсе жабады)

Қамшы салғаным-елін қорғайтын батыр болсын

Шапан жапқаным-халқына қадірлі болсын

Тыштыма салады: құрт,бауырсақ,ірімшік,қант,кәмпит,күміс ақша.Бесіктің түбек қоятын тесігінен төмен өткізіп,бесік астынан қолын тосқандарға үлестіреді.

Ұлпан әже:Тыштыма,тыштыма

Қонақтар-Тышты,тышты

Ұлпан әже:

Әлди,әлди,ақ бөпем

Ақ бесікке жат бөпем

Қонақ келсе қой бөпем

Қой семізін сой бөпем!

-Келін,балаңды ала ғой.

Жүргізуші:

-Тойымыздың дастарханына келіңіздер

Қолға су құяды:

қолға сүлгі тастау

сарылдатпай су құю

Қонақтар:

Ильяс -Еліне қадірлі бол!

Рамазан -Ойлаған мақсатына жет!