Биология 8 сынып Тыныс алу және тыныс шығару механизмі. Кеуде қуысының құрылысы. Тыныс алуға және тыныс шығаруға қатысатын бұлшықеттер

Мектеп

Күні

Мұғалімнің аты-жөні:

Рахимжанова Гульмира Толеубековна

Сынып 8

Барлығы -

Қатысқандар –

Қатыспағандар -

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Тыныс алу.

Сабақтың тақырыбы:

Тыныс алу және тыныс шығару механизмі. Кеуде қуысының құрылысы. Тыныс алуға және тыныс шығаруға қатысатын бұлшықеттер. Тыныс алу және тыныс шығарудағы көкеттің маңызы. Ауа жүретін жолдардағы қысымның өзгеруі.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

Тыныс алу және тыныс шығару механизмін түсіндіру.

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар: Тыныс алу және тыныс шығару механизмін біледі,түсінеді. Кеуделік және құрсақтық тыныс алуды салыстырады, ажыратады

Оқушылардың басым бөлігі: Өкпедегі және ұлпадағы газ алмасу қозғалыстарын, тынысалу типтерінің айырмашылығын ажырата алады.Тынысалу мен тыныс шығаруда болатын өзгерістердің маңыздылығы туралы дәлелдеп айтып бере алады.

Кейбір оқушылар: тыныс алу және тыныс шығару механизмдерін салыстырып,сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.

Бағалау критерийі

Тыныс алу және тыныс шығаруға қатысатын мүшелерді жүйелейді, тыныс алудағы реттелуді түсіндіріп бере алады.

Көкіректік және құрсақтық тыныс алуды салыстырады, ерекшеліктерін айқындайды

Тілдік мақсаттар

Оқушылар ... істей алады

Тыныс алу типтерінің айырмашылықтарын түсіндіре алады, кеуделік және құрсақтық тыныс алуды салыстыра отырып,бір-бірінен ажырата алады

Пәнге қатысты сөздер мен сөз тіркестері нейрогуморальдық,хеморецепторлар ,қорғаныш рефлекстері,көкет (диафрагма),кеуделік тыныс алу,құрсақтық тыныс алу

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер

Талқылауға арналған тармақтар:

Тыныс алу мен тыныс шығару типтерінің айырмашылықтарын талқылайды.

Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба?

Адам тамақсыз 30 күн сусыз бір апта бойы өмір сүре алады.Адам неліктен ауасыз 10-20 минут қана өмір сүреді,ал неліктен, себебін түсіндіре аласыңдар ма?

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Үй тапсырмасындағы әртүрлі тапсырмаларды орындайды.

Құндылықтарға баулу

Зайырлы қоғам және жоғары руханият .Мемлекеттік және қоғамдық өмірдің зайырлы сипаты экономикадағы өрлеудің, білім беру, денсаулық сақтау мен мәдениеттің ұлттық жүйесін табысты дамытудың ең маңызды шарты. Өзгелердің мәдениетіне және көзқарастарына құрметпен қарау.

Пәнаралық байланыс

Физика, химия,физиология

Алдыңғы білім

7-сыныпта 6 бөлім.Адамның тыныс алу мүшелері.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

7-10 минут

Жағымды психологиялық ахуал тудыру.

«Ха» -дем шығаруы жаттығуы. «Ха» -дем шығаруы жаттығуы. Бұл тыныс алу және тыныс шығаруды жақсартатын жаттығу.Оқушы денесін бос ұстап аяқтарын денесімен тең қоя отырып, біртіндеп қолдарын төбесіне жеткенге дейін көтеріп, демін ішке тартып төмен қарай «ха»- сөзін 3 рет қайталау қажет.Бұл жаттығуды маңыздылығы неде? сұраққа жауап береді.

Топты шағын топтарға топтастыру

Шағын топтарға «Мозайка» әдісі арқылы топтастыру.

Тынысалу мүшелерінің қимасы.

Үй тапсырмасын тексеру.

Тапсырма 1.

Қолданылған әдіс-тәсіл: «Графикалық диктант»,

«Сандар сөйлейді», « Көп жауапты тест»

Ұйымдастыру формасы:жеке,ұжымдық жұмыс

Бағалау: «Түрлі түсті фишкалар»

Өкпедегі және ұлпадағы газ алмасу» тақырыбы бойынша білімді нақтылауда 3 түрлі тапсырмалар орындайды.Әр оқушыға үй тапсырмасын тексеруде таратпа материал таратылады.Үй тапсырмасын тексеруде сағат тілі бойынша жүргізіледі.Тапсырманың дұрыс жауаптары интерктивті тақтаға қойылады.

Берілген тапсырмада сұрақтардың жауабын шартты белгілер арқылы белгілеңдер.

«Иә» жауабына белгісін қояды.

«Жоқ» жауабына белгісін қояды.

1.Өкпеде газ алмасу осмостық жолымен жүреді.

2. Өкпедегі газ алмасуды сыртқы тыныс алу дейді.

3.Дем шығарғандағы ауада 21% оттек 79% азот 0,03% көмірқышқыл газы .

4.Қандағы оттек эритроциттерге өтеді де, гемоглобинмен берік емес байланысып, оксигемоглобин түзеді.

5.Тыныштық күйінде ересек адам минутына 20-25 тыныс алу қозғалыстарын жасайды.

6.Ұлпадағы газ алмасуды ішкі тыныс алу дейді.2-тапсырма.Тыныс алу мен тыныс шығару кезіндегі ауа құрамын кестеге толтыру қажет.

Тыныс алудағы ауа құрамы

Тыныс шығарудағы ауа құрамы

21% оттек , 16% оттек ,79% азот, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы , 4,0% көмірқышқыл газы.

3-тапсырма.Тынысалу мүшелеріне бір және көп жауапты тест орындау.

1) Мұрын қуысынан жылытылған,ылғалданған және тазарған ауа түседі?

А) Мұрын қуысы бронхыларға және өкпеге

Б) Аңқадан тура көмейге

С) Мұрын қуысы Аңқадан тыныс жолдарынан өкпеге

Д) Аңқа мен жұтқыншақтан көмейге

Е) Аңқадан өкпеге

2) Кеңірдектің жалғасы

А) Аңқа мен жұтқыншақ

Б) Көмей

С) Бронхылар

Д) Дыбыс саңылаулары

Е) Жұтқыншақ,өкпе

3 .Тыныс алу мүшелері

А) өкпе

В) аш ішек

С) бауыр

Д) кеңірдек

Е) ұйқы безі

F) көмекей

Gжүрек

H)қан тамырлары

4. Альвеолаға тән сипаттамаларды табыңыз:

А) Диаметрі 0,2-0,3 мм

В) Қабырғасы бір қабатты эпителийден тұрадыС) Сырттан қылтамырлар торлайдыД) Жартылай сақиналы шеміршекті мүшеЕ) Қабырғасы біріңғай салалы бұлшықеттен тұрады

F) Диаметрі 1-2 см

G) Сыртын тек лимфа тамырлары торлап жатадыH) Бауырдың ең кіші тамырлары

Бейнеролик

viyoutube.co,

интербелсен

ді тақта, үлестірме тапсырма,

түрлі түсті фишкалар.

Сабақтың ортасы

22-25 минут

2-Тапсырма

Қолданылған әдіс-тәсіл: «Инсерт» түртіп алу

Ұйымдастыру формасы: жеке,ұжымдық жұмыс

Қалыптастырушы бағалау: «Қалыптастырушы бағалау» кестесі

«Тыныс алу және тыныс шығару механизмі» тақырыбын «Инсерт» түртіп алу әдісімен түсініп оқыңыз.

Қолдарына қарындаш алып әртүрлі белгілерді қойып мәтіннің мазмұнын түсінеді. Бұл әдіс топ мүшелері арқылы оқығанын саналы түсінуге , өз ойын басшылыққа алып, өз ойын білдіруге үйрететін әдіс. Оқушылар білгендерін анықтап, білмейтіндерін сұрауға әзірленеді. Бұл әрекет арқылы жаңа ұғымды түсіну үшін бұрынғы білетіндерімен жаңа материалды байланыстыруға дағдыланады.Топтық жұмыс арқылы мәтін толық талқыланады.

« Тыныс алу механизмі» кестесі

Тыныс алу мүшелері

Тыныс алу механизмі