Бірлеспеген оқиғалар тақырыбы бойынша семинар, 10-сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Мектеп:

Мұғалімнің аты-жөні: Найзабекова Асия Батырбекқызы

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сынып: 10

Сабақтың тақырыбы

Бірлеспеген оқиғалар

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

10.3.2.1. – оқиға, кездейсоқ оқиға, ақиқат оқиға, мүмкін емес оқиға, қолайлы нәтижелер, тең мүмкіндікті және қарама-қарсы оқиғалар ұғымдарын меңгеру;

10.3.2.2. – элементар және элементар емес оқиғаларды ажырату.

Сабақтың мақсаты

Барлығы:

- Оқиға, кездейсоқ оқиға, ақиқат оқиға, мүмкін емес оқиға, қолайлы нәтижелер, тең мүмкіндікті және қарама-қарсы оқиғаларды сипаттайды, элементар және элементар емес оқиғаларды ажырата алады.

Көпшілігі:

Есептер шығару барысында оқиға түрлерін ажырата алады, элементар оқиғалар кеңістігін анықтай алады.

Кейбіреулері:

Ықтималдықтар теориясының негіздеріне берілген есептерді өмірмен байланыстырып шығара алады.

Бағалау критерийі

- Оқиға, кездейсоқ оқиға, ақиқат оқиға, мүмкін емес оқиға, қолайлы нәтижелер, тең мүмкіндікті және қарама-қарсы оқиғалар ұғымдарын сипаттайды;

- Оқиға түрлерін ажыратады, элементар оқиғалар кеңістігін анықтайды;

- Ықтималдықтар теориясының негіздеріне берілген есептерді өмірмен байланыстырып шығарады.

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты лексика және терминология:

Ықтималдық, оқиға, кездейсоқ оқиға, ақиқат оқиға, мүмкін емес оқиға, элементар оқиға, қолайлы нәтижелер, тең мүмкіндікті оқиға, қарама-қарсы оқиға, элементар, элементар емес оқиға.

Диалогқа қатысты сөз тіркестері:

Ықтималдықтар теориясы дегеніміз…

Тәжірибе барысында...

Ақиқат оқиғаның белгіленуі…

Қарама-қарсы оқиғаны ата...

Элементар және элементар емес оқиға...

Элементар оқиғалар кеңістігі...

Құндылықтарға баулу

- Дұрыс шешім қабылдау үшін, қоғамдық өмірге қатысу үшін шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау қабілетін қалыптастыру;

- Өмір бойы білім алуға бейімделеді;

- Өмірде кез келген кездейсоқтыққа дайын бола біледі;

- құрмет: оқушы мен оқушы, оқушы мен мұғалім арасындағы қарым-қатынастың, сыйластық пен үлкенге деген ізеттіліктің негізі екендігін ұғыну;

- ынтымақтастық: топтық жұмыста, жұптық жұмыста өзара ынтымақтастықта жұмыс жасау;

- ашықтық: топпен жұмыста өз пікірін ашық айту және топ мүшелерінің пікірін тыңдай білу;

- еңбек және шығармашылық: берілген тапсырмаларды орындауда еңбек етудің маңыздылығын ұғынып, шығармашылық қабілетін шыңдай білу.

Пәнаралық байланыс

Физика, география және дене шынықтыру пәндерімен байланысқан мысалдарды талдау, есептерді шығару

Алдыңғы білім

«Статистика және мәліметтерді талдау» бөлімі, 7-сынып

«Статистика элементтері» бөлімі, 8-сынып

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

І Ұйымдастыру кезеңі.

Амандасу, оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру. Ынтымақтастық атмосферасын құру.

«Серпілген сауал» әдісі арқылы үй тапсырмасын тексеру.

Саралау: «Топтау» тәсілі. Оқушыларды 3 топқа бөлу.

- «Қайда?»

- «Қалай?»

- «Қандай?»

(Т) «Атаулар туралы үш сұрақ» әдісі

Әр топтың оқушылары сұрақтарға жеке немесе топпен жауап береді. Бірнеше пікірді тыңдалады.

1-топ: «Ақиқат»

- «Қайда?» Бұл сөзді сіздер бұрынғырақта қайда және қандай мағынада кездестіріп едіңіздер?

- «Қалай?» Өз тәжірибеңізбен осы атауларды қолданудың мысалдарын келтіре аласыздар ма?

- «Қандай?» Осы сабақта бұл атаулар қандай қолданыста болады деп ойлайсыздар?

2-топ: «Кездейсоқ»

- «Қайда?» Бұл сөзді сіздер бұрынғырақта қайда және қандай мағынада кездестіріп едіңіздер?

- «Қалай?» Өз тәжірибеңізбен осы атауларды қолданудың мысалдарын келтіре аласыздар ма?

- «Қандай?» Осы сабақта бұл атаулар қандай қолданыста болады деп ойлайсыздар?

3-топ: «Мүмкін емес»

- «Қайда?» Бұл сөзді сіздер бұрынғырақта қайда және қандай мағынада кездестіріп едіңіздер?

- «Қалай?» Өз тәжірибеңізбен осы атауларды қолданудың мысалдарын келтіре аласыздар ма?

- «Қандай?» Осы сабақта бұл атаулар қандай қолданыста болады деп ойлайсыздар?

(Ұ). Оқушылардың білімін жетілдіріп, өткенді еске түсіру үшін «Миға шабуыл» әдісі қолданылады. Бөлінген топ оқушыларына өткен тақырыптарда меңгерген терминдер мен ұғымдар таратылады. Оқушылар ұғымдардың анықтамаларын ауызша айтады.

Таңдама, вариациялық қатар, жиілік, дисперсия, стандартты ауытқу, гистограмма, медиана, өзгеріс ауқымы, абсолюттік жиілік, арифметикалық орта мәні...

ҚБ. «3:2:1» әдісі. Бірін-бірі бағалау.

«3:2:1» әдісін пайдаланып бұрын өтілген материалдарды қорытындылайды. Оқушылар, нені үйренгенін, ненің түсініксіз болғанын және өз ұсыныстарын білдіреді.

«Алгебра» 9 сыныпқа арналған оқулық

Г.Н.Солтан, А.Е.Солтан, А.Ж:Жумадилова, «Келешек-2030»

Сабақтың ортасы

8 минут

10 минут

4 минут

ІІ Жаңа тақырыпты меңгеру.

(Ұ) «Нұсқау беру және айту» әдісін пайдаланып оқушыларға үлестірмелі парақтар таратылады. Оқушылар ұғымдар жазылған нұсқау парақтан мағлұматтар алып, жаңа сабаққа деген кіріспе ойларын білдіреді.

Саралау: «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі.

Тақырыпқа байланысты сұрақтарды қоя отырып, оқушылармен жаңа сабақ түсіндіріледі.

7-8 сыныптардағы статистика элементтерін оқығанда сендер болып кеткен әртүрлі оқиғаларды қарастырған болатынсыңдар. Енді біз орындалуы да, орындалмауы да мүмкін кездейсоқ оқиғаларды зерттейтін боламыз. Мысалы, нысананы көздеп атқанда оған оқтың тиюі де, тимеуі де мүмкін, тиынды лақтырғанда не елтаңба жағы, не цифр жағы түсуі мүмкін.

Жалпы оқиға деп мағынасы бар, орындалатын немесе орындалмайтын құбылыс айтылады. Оқиға деп түрлі тәжірибелер, бақылаулар және өлшемдердің нәтижелерін де айтады.

Оқиғаны белгілеу үшін А, В, С және т.б. әріптер қолданылады.

Міндетті түрде орындалатын оқиға ақиқат оқиға деп аталады. Мысалы, Жердегі су құйылған стаканды төңкерсе, су төгіледі.

Орындалмайтын оқиға мүмкін емес оқиға деп аталады. Мысалы, нысананы көздеп бір рет атқанда, оған оқтың екі рет тиюі мүмкін емес.

Бір мезгілде орындалмайтын оқиға үйлесімсіз оқиға деп аталады. Мысалы, оқушының бір мезгілде мектепте де, үйде де болуы мүмкін емес.

Болу не болмау мүмкіндіктері бірдей және бір-бірінен артықшылығы жоқ оқиғалар тең мүмкіндікті оқиғалар деп аталады. Мысалы, емтихан билетінің жұп немесе тақ нөмірлі билетін алу тең мүмкіндікті оқиға. Қос-қостан үйлесімсіз және тең мүмкіндікті оқиғаларды элементар оқиғалар деп атайды.

А оқиғасы болмаған жағдайда ғана В оқиғасы орындалатын болса, В оқиғасы А оқиғасына қарама-қарсы оқиға деп аталады. Мысалы, жұп немесе тақ ұпайдың түсуі – қарама-қарсы оқиғалар.

Оқиғаны құрайтын шешімдер сол оқиғаның басталуына түрткі болса, қолайлы жағдай тудыратын шешімдер деп аталады. Мысалы, ойын тасын лақтырғанда 2, 4 ұпайлары түсуіні, сәйкесінше, нәтижелері – жұп ұпай түсуінің қолайлы нәтижесі болады.

IІІ Есептер шығару.

1-тапсырма:

(ЖЖ). Сараланған тапсырма «Ойлан, жұптас, пікірлес» әдісі. Оқушылар:

- Жауаптарын қағазға түсіреді;

- Жұбымен талқылайды, пікірлеседі;

- Сыныпқа пікірлерін жариялайды.

№1. 1) Ақиқат; 2) Жалған оқиғаларды көрсетіңдер:

А – тиынды екі рет тастағанда екі рет елтаңба жағы түсуі;

В – кездейсоқ жазылған екі таңбалы санның 99-дан артық болмауы;

С – ойын сүйегін тастағанда ұпайдың 5-тен артық болмауы;

D – екі ойын сүйегін тастағандағы түскен ұпайлар қосындысының 12-ден артық болуы.

Бағалау критерийі

Дескриптор

Оқиға, кездейсоқ оқиға, ақиқат оқиға, мүмкін емес оқиға, қолайлы нәтижелер, тең мүмкіндікті және қарама-қарсы оқиғалар ұғымдарын сипаттайды

Ақиқат оқиғаның анықтамасын қолданады;

Жалған оқиғаның анықтамасын қолданады;

Есептің жауабын жазады.

№2. Халықаралық матчта:

1) Хоккейден;

2) Футболдан;

3) Баскетболдан;

4) Гандболдан теңбе-тең түсу оқиғаларының қайсысы мүмкін емес?

Бағалау критерийі

Дескриптор

Оқиға, кездейсоқ оқиға, ақиқат оқиға, мүмкін емес оқиға, қолайлы нәтижелер, тең мүмкіндікті және қарама-қарсы оқиғалар ұғымдарын сипаттайды

Мүмкін емес оқиғаның анықтамасын қолданады;

Есептің жауабын жазады.

№3. Келесі оқиғалардың қайсысы кездейсоқ:

Еркімізше тадап алған екітаңбалы сан 100-ден кем;

Нысанаға үш рет атқанда екеуінің дәл тиюі;