Бізді қоршаған әлем, 7 сынып тәрбие сағаты

Тақырыбы: Бізді қоршаған әлем Мақсаты: 1) Табиғат біздің алтын ұямыз, қоршаған ортамыз, тіршілік көзіміз екенін, оларды қорғау, аялау, ардақтау біздің мін- детіміз екенін түсіндіру. 2) Табиғаттың әрбір бөлшегі азамат баласы үшін асқан байлық, қайталанбас қазына екенін, денсаулықтың қорғаны екенін ұғындыру. 3) Табиғат аясында өзін мәдениетті ұстауға, қоршаған ортаны ластамай сақтауға тәрбиелеу. Көрнекілігі: үн қағаз, табиғат туралы нақыл сөздер, табиғат туралы сурет- тер Әдіс-тәсіл: сұрақ-жауап, түсіндіру, әңгімелеу, топтастыру Түрі: Жүру барысы:

- Балалар, Мұзафар Әлімбаев атамыз: "Туған жерді сүю парыз, Сүю үшін білу-парыз, Қасиетін ұғу-парыз Күзетінде тұру- парыз- деп айтқандай кең байтақ еліміз жайлы, бізді қоршаған әлем туралы білуіміз керек. Мынау біздің үн қағазымыз. Ол бес беттен тұрады. Әр беттің өз тілшісі бар. 1 бетте-бала көңілсіз, ол неге көңілсіз. Ол үшін сөз тілшіге береміз. 1-ші тілші. Ауа туралы жұмбақ айтады Бір нәрсе жер мен көктің арасында, Көрінбейді өзі түгіл, қарасы да. Білінбей жер үстінде жүсе-дағы Пайдалы адамзаттың баласына. (ауа)

- Ауа жөнінде кімнің тақбағы, кім қандай ауа туралы пікір айтады? Балалар ауа туралы такпақ айтады. Балаларға сұрақтар беремін. -Ауа арқылы не болады? -Грипп -Ауаны не ластайды? -Машина түтіні т.б

Жер бетінде ауа үнемі қозғалыста болады. Жел арқылы лас ауа екінші жерге жетеді. Лас ауамен дем алу адам өміріне өте зиян. өсімдіктер мен жануарларға да таза ауа керек. Сондықтан ауаны таза ұстау керек. Ауа таза болса баланың көңілі шат көңілге бөленеді. 2-ші бетте микробтар тұр. Оларды біз тазарттық. 3-ші шеңберге тілші сөйлейді. Балалар кімнің ән тыңдағысы келеді, кімдер билегісі келеді? Қандай әншіні білесіңдер? Балалар өз өнерлерін ортаға салады. Балаларға дыбыстар туралы түсіндіремін. Қатты дыбыстар адамға зиянды. Қатты дыбыс адамның құлағын кемітеді. Мына белгілер сол үшін керек. Жағымсыз дыбыстарды қалай жоямыз. Оларды жайлатамыз деп стрелкаларды аламыз. 4-ші шеңберге тілші: Су туралы жұмбақ айтады. Жылт-жылт етеді, Жылғадан өтеді-ол не? (су) Су жайлы қандай мақал-мәтелді білесіңдер? Су қалай ластанады? Мына дақтар микроптар. Ал, енді балалар бұл суды тазалайық. Суды біз барлық тірі жанға пайдаланамыз. Су бар жерде тіршілік өмір бар. Су туралы мағлұмат айтып суды микробтан тазалаймыз. Суымыз тап- таза болды. 5-ші шеңберге тілші сөйлейді: Балалар табиғат туралы қандай тақпақ, тыйым сөздер, пікір айтамыз. Балалар:

1. Табиғат адам үшін жаралыпты

Бар қызық табиғаттан таралыпты 2. Ақындар табиғатты анаға теңеген. өйткені онда

тіршілік өніп өседі. Шынында да табиғат мейірімді ана сияқты, өзіндегі барды адамдарға жан-жануарға береді. Балалар табиғат туралы тыйым сөздер айтады. Құстар, аңдар, өсім- діктер туралы тақпақтар айтады. Ал, мінекей, балалар біздің 5-ші шеңберіміз де микроптан тазаланды. Орнына көбелек, құстар, аңдар, жәндіктерді т.б ілеміз. Енді мына баланы қараңыз. Ол енді күле ме екен. Олай болса күліп тұрған баланы қарайық. Қорытынды:

Қорыта келгенде, адамның табиғатсыз тіршілік ете алмайтынына көз жеткіздік қой деймін. Бізді қоршаған әлем өте таза болу керек. Сонда біз күліп жүреді екенбіз. Табиғат байлықтарын қорғай білу азаматтық борыш. Оны аялап сүйе білейік. Табиғатты аялайық! Табиғатты сүйе білмеген, туған жерін, елін де сүйе алмайды. Бәрі хормен: Табиғаттың панасымыз Түйіп айтып сөзіміз Табиғаттың панасы Біздің мына өзіміз. Айналамызға көз жіберсек, алуан түсті бояуға шомылған сұлу көріністі байқаймыз. Ол суреттің ішінде ағаш та, бұта да, шөп те, гүл де, өзен-көлде де, тау мен тас та кіреді. Бұлардың бәрі сені қоршаған әлем немесе табиғат деп аталады. Осы әлемнің ішінде барлығымыз бармыз деп аяқтаймын.

Тақырыбы: Мен әдепті баламын. Мақсаты: Балаларды адамгершілікке, қарапайымдылыққа, кішіпейілдікке, әдептілікке, еңбексүйгіштікке, өз халқынынң салт-дәстүрін үйрене отырып жаман әдеттен аулақ болуға тәрбиелеу. Білімділігі: Адам бойындағы ұнамды ұнамсыз қылықтарды айыра отырып,әдеп әліппесін бойына дарыту, тіл байлығын, таным белсенділігін арттыру. Тәрбиелілігі: Әдептілікке, сыпайылылыққа тәрбиелеу. Көрнекілігі: Сюжетті суреттер, нақыл сөздер, автобус Түрі: Саяхат Ұйымдастыру кезеңі: І. Кіріспе бөлім. Бүгінгі тәрбие сағатымыз әдептілік тақырыбында өтіледі. әдептілік-адамдардың өзара жақса қарым-қатынасының, жүріс-тұрысының ережесі. Осы әдептілік ережесін сақтау керек. Мысалы: уәде беріп, оны орындамаса, басқа кісіге дөрекі жауап берсе, үлкенді сыйламаса, ондай адамды жұрт "Әдепсіз екен" дейді. Онымен басқа адамдар қарым-қатынас жасаудан қалады. Оны сыйламайды. Кейбір балалар әдептілік ережесін байқамай немеме білмей бұзады. Әдепті

бала әрдайым кездескендермен сәлемдеседі. Автобусқа мінгенде үлкен кісіге орын береді. Сөйлескен кезде сен демей, сіз деп сөйлескен жөн. Ол әдептіліктің белгісі болыцп табылады. Үйде әжелерің, аталарың "Үлкенді сыйла, әділ бол, өтірік айтпа, жалқау болма, кішкентайларға көмектес" деп үйретіп отырады. Міне, осы ереженің бәрін ұстап, бұзбай жүрген бала- нағыз әдепті бала. Егде және сырқат адамдарға, кішкентай балаларға, үлкен ауыр жүк көтеріп келіп жатқан адамдарға жол беру қажет. Балалар, сондықтан бүгін біз сендермен "Әдептілік әлемі еліне" саяхат жасаймыз. Саяхатымызға әр түрлі аялдамалар бар. Келесі аялдамаға өту үшін ондағы тапсырмаларды орындап отыруымыз керек. Саяхатқа автобуспен шығамыз. ІІ. Негізі бөлім. 1-аялдама: "Сәлем сөздің анасы" Бұл аялдамада мынадай тапсырмалар беріледі. А) "Сәлем бере білейік!" (көрініс) Автор: Көшеде кездесіп сөйлеп тұрған әкім мен байдың қастарынан бір жарлы мұжық өтіп бара жатыр иіліп, бар ұрып сәлем береді. Мұжық: Ассалаумағалейкум. Автор: Үлкен әкім мұжыққа одан да төменірек бас ұрып сәлем алады. Әкім: Уағалейкумассалам. Мұжық: Деніңіз сау ма? Аман-сенсіз бе? Әкім: Құдайға шүкір аманбыз. Автор: Қасындағы бай. Бай: -Тақсар, осынша жұрттың үстіне