Болашақ басшылардың эмоциялық зердесін дамыту

Болашақ басшылардың эмоционалды интеллектін дамыту

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті – Қазақстанның жетекші жоғары оқу орындарының бірі. Ол 90 жылдық тарихы ішінде білім мен ғылым саласында зор жетістіктерге жетіп, әлемдік деңгейде өз орнын нықтай алды. Университетте болашақ басшылардың кәсіби және тұлғалық қасиеттерін дамытуға бағытталған пәндер қатарында "Басқару психологиясы" ерекше орын алады.

Магистранттар арасында "Болашақ басшылардың эмоционалды интеллектін дамыту" тақырыбы бойынша дәріс оқылып, практикалық сабақтар өткізілді. Дәріс барысында профессорлар болашақ басшылар үшін эмоционалды интеллекттің маңыздылығын, оның ұжымдық басқарудағы рөлін және кәсіби қарым-қатынастағы артықшылықтарын түсіндірді. Семинар сабақтарында магистранттар эмоционалды интеллектті дамыту әдістерін талқылап, пікір алмасты.

Эмоционалды интеллект – бұл адамның өз эмоцияларын түсіну, оларды бақылау және басқалардың эмоцияларын сезіне алу қабілеті. Басқару психологиясында бұл ұғым тек жеке тұлғалық даму құралы ретінде ғана емес, сонымен қатар ұжымдық тиімділікті арттыру факторы ретінде қарастырылады. Зерттеуші Дэниел Гоулман эмоционалды интеллектті бес негізгі компонентке бөледі. Олар: өзін-өзі тану, өзін-өзі реттеу, мотивация, эмпатия және әлеуметтік дағдылар.

Бұл компоненттер басшының өзіне және ұжымына деген сенімін арттырып, ұжымды ортақ мақсатқа жетелеу қабілетін нығайтады.

Эмоционалды интеллект адамда бала кезден бастап қалыптасады. Алайда, оны басқару және дамыту – саналы түрде жүзеге асатын үдеріс. Университетте магистранттар үшін бұл дағдыны жетілдіру мақсатында әртүрлі тренингтер мен практикалық тапсырмалар ұйымдастырылады.

Эмоционалды интеллектті дамыту үшін әртүрлі әдістерді қолдануға болады. Олардың ішінде эмоцияларды терең талдауға көмектесетін өзін-өзі бақылау күнделігін жүргізу, эмпатияны қалыптастыруға бағытталған топтық ойындарды ұйымдастыру, стрессті басқару дағдыларын жетілдіретін арнайы жаттығуларды орындау және қиын жағдайларды шешу тәсілдерін меңгеруге арналған рөлдік ойындарға қатысу сияқты тәсілдер ерекше тиімді.

Мұндай әдістер болашақ басшылардың ұжыммен қарым-қатынас орнату қабілетін арттырып қана қоймай, олардың тұлғалық дамуындағы басты кедергілерді еңсеруге мүмкіндік береді.

Психолог-ғалымдар Джон Майер мен Питер Саловейдің зерттеулері эмоционалды интеллекттің ұжымдық қарым-қатынастағы маңыздылығын алғаш рет дәлелдеген. Ал Дэниел Гоулман басқару саласында эмоционалды интеллекттің рөлін терең зерттеп, оның көшбасшылық қабілеттерді дамытудағы орны ерекше екенін көрсетті.