Болатты химиялық құрамына қарай топтастыру материалы

КМ1: Дәнекерлеу өндірісінің құрылымы.

Топтар

ГЭД-17-01

Сабақ өткен күні

БЕКІТЕМІН

директорының оқу ісі

жөніндегі орынбасары

__________ Ш.Қадырова

2019ж.

САБАҚТЫҢ ЖОСПАРЫ № 21-22

Сабақтыңтақырыбы: Болатты химиялық құрамына және қандай мақсатқа арналғанына қарай топқа бөлу

Сабақтың мақсаты:Болатты химиялық құрамына және қандай мақсатқа арналғанына қарай топқа бөлу. Металдардың түрлерін, қасиеттерін, технологиясын терең түсінуге үйрету.

Тәрбиелігі:Оқушыларды іскерлікке,икемділікке баулу. Техникалық қауіпсіздік ережелерін дұрыс пайдалану.

Дамытушылығы: Оқушылардың ой қабілеттерін дамыту.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Көрнекілігі: схема,үлгі,дайын бұйым,құрал жабдықтар интерактивті тақта

Пәнаралық байланыс: физика, химия, материалтану, арнайы пән.

САБАҚ БАРЫСЫ

І. Ұйымдастыру бөлімі:

а) Тәртіп секторының баяндамасын қабылдау;

ә) Оқушылардың сырт көрінісіне назар аудару, құрал-жабдықтарын тексеру

б) Оқушыларды жұмыс орнына отырғызу, кезекші тағайындау;

в) Техника қауіпсіздігін еске салу.

ІІ. Бұрын өтілген оқу материалын еске алу.

Магний титан және оның қорытпалары

«Сен маған мен саған» ойыны : Екі топ мүшелері бір бірлеріне сұрақтар береді

Сұрақтары:

1.Дүние жүзінде қаншадан астам түсті металл балқытылады? 140

2.Металдар мен қорытпалардың кристалдануы?

3.Металл қасиеттерін ата?

4. Болат қандай жолмен алынады?

5. Болат таралуы бойынша табиғатта нешинши орында? 2 орында

6.Алюминий қандай металл?

7. Түсті маталдардың қанша түрі бар?

8. Темірдің балқу температурасы?

9. Болаттың құрамында қанша пайыз көміртегі бар?

10. Металтану дегеніміз не?

11. Металдардың механикалық қасиеттерін ата?

12. Металдардың физикалық қасиеттері?

13. Метал неше топқа бөлінеді?

14. Металдың технологиялық қасиеті дегеніміз не?

ІІІ. Жаңа оқу материалын баяндау Болатты химиялық құрамына және қандай мақсатқа арналғанына қарай топқа бөлу

Металдардан қорыпта алу кезінде жүретін процестерді оқып білу үшін , сондай ақ қоытпалардлың құрылысын сипаттау үшін металл тануда компанент, фаза , жүйе түрлерін қолданады.

Компанент деп жүйені құрайтын заттарды айтамыз Таза металл 1 компанентті жүйені құрайды, ал екі қорытпасы - екі компанентті жүйе.

Фаза деп бірдей агрегатты күйі, басқа бөлшектерден бөліп түратын бөлігі, және бірдей құрамы бар жүйенің біртекті бөлігін айтамыз.

Жүйе - белгілі сыртқы жағдайлар барысында тепе-тендікте болатын фазалардың жиынтығы (Қысым, тепмература) мысалы кристалдану катты және ерітілген куйі.

Қорытпалардың құрылымы - бұл фазалардың және олардың пішіндері мен өлшемдерінің микроскоптан коргендегі орналасуы.

Кризистік нүктелер - металдар мен қорытпалардың құрылысын өзгертетің температура .

Жағдайдың диаграммасы - компаненттердің температурасына және концентрациясына байланысты қорытпалардың фазалық күйінің графикалық бецйнеленуі

Қорытпа күйі диаграммаларының ішінде Fе-С күйі диаграммасының маңызы зор. Өйткені көміртекті темір қорытпалар техникада өте көп қолданыс тапқан. Бұл диаграмма (1–сурет) көміртекті темір қорытпаларын (болат және шойын) өте баяу қыздыру немесе салқындату кезіндегі фазалық өзгерісті көрсетеді. Диаграмманың А нүктесі темірдің балқу немесе кристалдану температурасын көрсетсе, N температураларын көрсетеді. және G нүктелері оның полиморфтік түрлену Диаграмманың АВСД сызығы – ликвидус сызығы. Ликвидус сызығынан жоғары барлық қорытпа сұйық күйде болады. Диаграмманың AHJECFД сызығы – солидус сызығы. Ликвидус пен солидус сызықтарының арасында қорытпалар екі фазалы (сұйық және қатты). АВ сызығы сұйық қорытпадан ферриттің кристалдануын көрсетсе, ВС және СД сызығы сұйық фазадан аустенит пен бірінші реттік цементиттің кристалдануын көрсетеді. Ликвидус сызығы барлық қорытпаның алғашқы кристалдану үрдісінің басталу нүктелерін көрсетсе, солидус сызығы аяқталуын көрсетеді. Темір-цементит жүйесінде үш изотермиялық түрленіс бар

1) перитектикалық;

2) эвтектикалық;

3)эвтектоидтық.

АJ.HJB сызығы – перитектикалық түрленіс сызығы: Lв + Фн Бұл реакция көміртек мөлшері 0,1-0,5% болып келген қорытпаларда ғана болады. AE + Ц.ECF сызығы – эвтектикалық түрленіс сызығы: Lc Қорытпаны салқындату кезінде 1147оС-да сұйық фазадан бөлініп шыққан аустенит пен цементиттің эвтектикалық қоспасын ледебурит деп атайды. Көміртек мөлшері 2,14%-дан жоғары келген барлық қорытпада бұл реакция орын алады. Ледебуриттегі көміртек мөлшері 4,3%. Оның қаттылық (НВ 6000 МПа), морттық және аққыштық қасиеттері жоғары. Фр + Ц.PSK сызығында эвтектоидтық түрленіс болады:As Қорытпаны салқындату…