Бөлме өсімдіктерін көбейту әдістері, 7-сынып

Қызылорда облысы

Қармақшы аудандық оқушылар үйі

«Фитодизайн» үйірмесінің жетекшісі

Зұлпыхарова Майра Нұралханқызы

Сабақтың тақырыбы: Бөлме өсімдіктерін көбейту жолдары.

Сабақтың мақсаты:

1.Білімділігі: Оқушыларға бөлме өсімдіктерін көбейтудің әртүрлі жолдарын , олардың дұрыс әдемі өсу үшін қажетті күтім жасаудың маңыздылығын түсіндіре отырып білім беру.

2.Дамытушылығы: Дүниетанымын, ой-өрісін, пәнге деген қызығушылығын, ақыл-ойын, есте сақтауын дамыту.3.Тәрбиелігі: Табиғатты қорғауға , бөлме өсімдіктерін дұрыс өсуіне жағдай жасау , күтіп-баптауға үйрету , эстетикалық тәрбие беру.

Сабақтың түрі: аралас сабақ Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту Сабақтың әдісі: көрсету, түсіндіру, «сәйкестендіріу тест», «миға шабул», «Ассоцация» әдісі, «Алтын қақпа» ойын әдісі.

Көрнекілігі: Бөлме өсімдіктері, интер белсенді тақта, слайдтар, суреттер, сызба қағаздар, бағалауға арналған гүл таратпалары.

Пәнаралық байланыс: Биология , бейнелеу.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі:

А)Оқушылармен сәлемдесу,түгендеу

Ә)Оқушылардың сабаққа қажетті құрал- жабдықтарын түгендеу

Б)Назарын сабаққа аудару

Психологиялық дайындық.

Көңіл- күйлеріңіз қалай? Тамаша

Сабаққа дайындықтарыңыз қалай ? Керемет

Сабаққа ынталарың қалай? Ғажап

Түрлі- түсті кәмпиттерді таңдау арқылы 3 топқа бөліп отырғызу. Топқа бөлме өсімдіктерінің атауын беру. Колеус, сансевиерия, декабрист( ғылыми атауы -«шлюмбергера» деп аталады кейде «зигокактус» деп те атайды.)

Мен бүгін шағын дүкен аштым. Бүгінгі сабаққа белсенді жауап беріп отырған топтағы оқушылар гүл таратпалары арқылы бағаланады. Гүлдерді көп жинаған оқушылар сабақ соңында дүкеннен өзіне қажетті бір затты сатып алады. Сол себепті сіздерді сабақ барысында белсенді қатысуға шақырамын.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. «Сәйкестендіру тест» әдісі бойынша үй тапсырмасын сұрау.

Өсімдіктер тұқымдасы

Алқа тұқымдасы Күнбағыс

Лалагүлділер тұқымдасы Бидай

Астық тұқымдасы Қызанақ

Раушангүлділер тұқымдасы Қызғалдақ

Күрделігүлділер тұқымдасы Орамжапырақ

Асқабақ тұқымдасы Қызылша

Шаршагүлділер тұқымдасы Асбұршақ

Алабота тұқымдасы Қауын

Бұршақ тұқымдасы Шие

ІІІ. Жаңа сабақ . «Миға шабуыл» әдісі.

Мен сабақ басында сіздердің алдарыңызға бөлме гүлдерін қойдым. Енді осы бөлме өсімдіктері жайлы оның пайдасы туралы не білесіздер?

Бүгінгі сұрағымызға жауап беру мақсатында «Бөлме гүлдерінің пайдасы» туралы қысқаша бейнеролик көріп алайық.

Үстелде екі бөлме өсімдігі қойылады.

1.Жайқалып, жайнап, әдемі өсіп тұрған бөлме гүлі.

2.Дәл сол гүл бірақ солып, өліп, түрі жойылуға айналған.

Қызығушылықтарын ояту мақсатында оқушыларға сұрақтар қойылады?

Балалар сіздер партадан нені көріп тұрсыздар?

Бұл екі гүлді сіздерге не үшін көрсетіп тұрмын жауабын білесіздер ме?

Бөлме гүлдерін қалай күтіп, баптау қажет?

Қане, қай топ жауабын бірінші болып табады екен?

Бүгінгі жаңа сабағымыздың тақырыбы: Бөлме өсімдіктерін көбейту жолдары.

Біз күнделікті өмірде өзімізге ұнайтын бөлме өсімдіктерін сатып алып немесе таныстардан көшетін алып өсіреміз оларды күтіп баптаймыз. Өсімдіктерді үйде өсіру үшін түрлерін дұрыстап іріктеп алу керек және олардың өсуіне қажетті жағдайларды жарық, температура және ауаның ылғалдылығын жақсы білу керек. Бөлменің ішін табиғат жағдайларына сәйкестендірген жөн. Өсімдіктің өсіп-өнуі үшін ең бірінші жарық қажет. Бөлме өсімдіктері: жарықты сүйетін, көлеңкеге төзімді, сондай-ақ жарықтық шашырап түскенін қажет ететін түрлері болады. Алдарыңызда тұрған үш гүлге жеке- жеке мәлімет беріп оларды қалай көбейту жолдарын түсіндіріп және сарамандық жұмыс арқылы көрсететін боламын.

Сансевиерия жарық сүйгіш өсімдіктерге жатады. Бірақ жарықтың тік түсуінен сақтау керек.Тек бөлмеңізге жарық жақсы түсу керек.Сансевиерия гүлінің 60- қа жуық түрі бар көпжылдық мәңгі жасыл өсімдіктер. Бұл өсімдіктер тропикалық және субтропикалық аймақтардың құрғақ жерлерінде өседі. Табиғи түрде кездесетін елдері: Африка, Мадагаскар, Оңтүстік Флорида, Индонезия және Индияда өседі екен. Шамдан тыс күтімді қажет етпейтін өсімдік.Суға өте төзімді. Кейбір гүлдерді аптасына 2-3 рет суғарсақ , бұл гүлді 2 аптада бір рет суғаруға болады. Бөлме ішінің ауасын, шаң- тозаңнан тазартып қана қоймайды, ауадағы микробтар мен теледидардан шығатын зиянды сәулелерді өзіне қабылдайды екен. Гүлдің осы қасиетін фитодизайнерлер ерекше бағалап, бөлмелер мен бизнес кеңселерді және мейрамханалардың интерьерін безендіруде өте көп қолданады екен.Сансевиерияны тамыр бөлігін бөлу арқылы және жапырағын бірнеше бөлікке бөлу арқылы көбейтеді.

Декабрист( ғылыми атауы -«шлюмбергера» деп аталады кейде «зигокактус» деп те атайды). Кактус гүлінің туысы. Отаны Оңтүстік Америка, Бразилияның тропикалық орманы. Көлеңкеге төзімді өсімдік. Жарық ауасы құрғақ бөлмеге қойған кезде жапырақ сабақтарының түсі сарғыштанып өзгеріп кетеді. Декабристің жапырақтарының ұшында қатпарланған гүлдер пайда болады. Гүлдерінің түсі түрлеріне қарай әр түрлі көз тартарлық болып келеді. Көптеген елдерде кең тараған атауы – декбрист. Олай аталу себебі декабрь (желтоқсан) айында гүлдейтіні. Жылына 1рет гүлдейді. Жаз айында аптасына 2 рет , қыста аптасына 1 рет суғаруға болады. Айына 1 рет бөлме гүлдеріне арналған әмбебап тыңайтқышпен суғару керек. Ауаны жақсы тазартатын болғандықтан тез шаң болады су шашқанды жақсы көреді. Ал тропикада бұл гүлді шаңынан әлемдегі өте кішкентай құс калибри тазартады екен. Колибри түрлі өсімдік гүлдерінің шырынымен қоректенетіндіктен , гүлге келген кезде сеундына…