Болымсыздық пен жалпылау есімдіктерінің түрленуі, 6-сынып

Болымсыздық , жалпылау есімдіктерінің түрленуі

Сабақтың мақсаты :

А) білімділік : болымсыздық , жалпылау есімдіктерінің түрленуі , ерекшеліктерін ұғындыру және оқушыларға болымсыздық есімдігінің зат есім орнына жүріп , септелуін , тәуелденуін , көптік жалғауын қабылдауын , ал жалпылау есімдіктерінің кейбірі тәуелденіп , септелуін ұғындыру , ерекшеліктерін байқату

Ә) дамытушылық : ой- өрісін , ойлау қабілетін , сөйлеу шеберлігін , тіл мәдениетін дамыту , сөздік қорын молайту , олардың ой- пікірін қалыптастыру , сауатты жазуға баулу.

Б) тәрбиелік : елін , жерін , Отанын қадірлеуге , адамгершілікке , адалдыққа еңбексүйгіштікке тәрбиелеу .

Сабақтың түрі : жаңа сабақ

Сабақтың әдісі : түсіндіру , баяндау , топтастыру

Сабақтың барысы : І) Ұйымдастыру кезеңі

ІІ) Үй тапсырмасын сұрау

Өздік есімдігінің түрленуі

ІІІ. Жаңа сабақ

Сабағымыздың мақсаты болымсыздық , жалпылау есімдіктерінің тәуелденуі мен септелуін ажыратып , түсініп , оның ерекшеліктерін байқау . Осыған байланысты берілген тапсырмаларды орындау .

1. Есімдік дегеніміз не?

2. Қай есім сөздердің орнына жұмсалады .

Септіктер

Ешкім

Ешқайсысы

А.с

І.с

Б.с

Т.с

Ж.с

Ш.с

К.с

Ешкім

Ешкімнің

Ешкімге

Ешкімді

Ешкімде

Ешкімнен

Ешкіммен

Ешқайсысы

Ешқайсысының

Ешқайсысына

Ешқайсысын

Ешқайсысында

Ешқайсысынан

Ешқайсысымен

Болымсыздық есімдігінің септелу үлгісі:

Болымсыздық есімдігінің тәуелдену үлгісі :

Болымсыздық есімдіктері зат есімдер орнына жүріп , септеліп , тәуелденеді , көптік жалғауын қабылдайды . Болымсыздық есімдіктері жіктелмейді .

Жалпылау, жинақтау мағынасында жұмсалатын есімдіктің түрін жалпылау есімдігі дейміз.

Жалпылау есімдігінің септелу үлгісі :

Септік

Жай септеу

Тәуелді септеу

А.с

І.с

Б.с

Т.с

Ж.с

Ш.с

К.с

Бәрі

Бәрі-нің

Бәрі-не

Бәрі-н

Бәрі-нде

Бәрі-нен

Бәрі-мен

Баршаңыз

Баршаңыз-дың

Баршыңыз-ға

Баршаңыз-ды

Баршаңыз-да

Баршаңыз-дан

Баршаңыз-бен

Жалпылау есімдігінің тәуелдену үлгісі

Жақ

Бар

Барша

І

Бар-ым (барым осы)

Барша-м-а

ІІ

Бар-ың (барың осы ма?)

Барша-ң-а

ІІ

ІІІ

Бар-ыңыз (барыңыз осы ма?)

Бары (бары осы)

Барша-ңыз-ға

Барша-сы

Есімдіктер мағынасына қарай нешеге бөлінеді ?

Анықтамасын айта отырып , мағынасын ашыңдар ( сызба бойынша )

Сатылай кешенді талдау

Ешкім