Бүкіләлемдік тартылыс заңы туралы физика мақаласы
Sheber Education24 МаусымҚаралды:92Жүктелді:0
Материалда бүкіләлемдік тартылыс заңының зерттелуі, формуласы және оның элементтерінің мәні түсіндіріледі. Ньютон мен Кеплердің қызығушылығы, заңның ашылуына әсер еткен жағдайлар және қолданылған физикалық әдістер қарастырылады.
Материал жүктеу үшін жазылым қажет
Алдын ала көру
Сатып алмас бұрын бірнеше бетін көре аласыз. Толық нұсқасы жүктегенде — жазусыз, сызықсыз.
Материалдан үзінді
БҮКІЛ ӘЛЕМДІК ТАРТЫЛЫС ЗАҢЫ
Аннотация:Мақала бүкіл әлемдік тартылыс заңы жайлы зерттеулерді қарастырады. Формулаға тоқталу арқылы ондағы элементердің мәнін ашып, атауы бойынша жеке - жеке топтастырады. Сондай - ақ, И.Ньютон мен И.Кеплердің тартылыс заңына деген қызығушылығына не себеп болғаны жайлы айтылады. Жаңалықты ашуда қандай физикалық әдіс қолданғаны жайлы деректер сөз етіледі.
Кілт сөздер: физика, ғылым, тартылыс, формула, масса, күш, арақашықтық, ғалым, әдіс, заң, ғалам, сала, әлемдік күш, материя, бөлшек, заңдылық, астроном.
Ғаламымызда ғылым саласы біз ойлағаннан да күнделікті дамып, түрлі жаңалықтар мен заңдар ашылуда. Оған дәлел ретінде физика ғылымын айта аламыз. Физика тарихындағы ғаламдық құбылыстарды анықтаудағы заңдар - кез келген адамды ойландырып, қызығушылығын оятары анық.
Міне, бүгінді біздің тоқталатын тақырыбымыз физикалық күштерге деген қызығушылығының арқасында есімі тарихта қалған ғалым - физика жайлы болмақ.
Бүкіл әлемдік тартылыс заңы ХVII ғасырдағы ғалым Н.Ньютонның ғылымға әкеп қосқан жаңалықтарының бірі. Небәрі 23 жастағы жігіт Ньютон 1665 жылы басынан өткен оқиғаны зерттеп, бақылау арқылы тартылыс заңын ашты. Нақтырақ айтқанда, басына түскен алманың құлауы. Бұдан тек физикалық күшті ғана байқай алмаймыз. Бұл әрекеттен адамның жаңалық ашудағы мүмкіндігі әрқашан кеш емес, ол сенің алыста, жақында, көптеген адамдардың ортасында, яки жалғыз болуына қарамайтындығы. Демек, «И. Ньютондық қызықтырған не?» нәрсе деген сұрақты қояр болсақ, Ньютонның пайымдауынша жаратылыстағы барлық заттардың, материяның арасында белгілі бір тартылысқа түсетін күштің бар екені.
Ньютонның ашқан бұл заңдылығы - кез келген дененің бөлшектерінде болып жатқан процессі көрсете алады. Яғни, шамасын анықтайды. Ньютон бұл жаңалығын өзінің 1666 жылы жарыққа шыққан «Натурал философиялық математика негіздері» атты еңбегінде көрсетеді. Ал, теория бойынша - денелердегі бөлшектер массаларының көбейтіндісіне пропорционал, керісінше арақашықтықтарының қайта көбейтіндісіне кері пропорционал. Формула негізінде көрсетер болсақ: F=G*m1*m2/r2
Бұндағы m1*m2 - дененің массасын көрсетсе, ал G - гравитацияның тұрақтылығы, арақашықтық - r2. Демек, бұл формуладан күштің қаншаға тең екені шығады.
Сабаққа арналған ойындар
Жазылымдар
Өзіңізге ыңғайлы жазылымды таңдаңыз
