бжб, 8 сынып 1-4 тоқсан география

ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК

ҰСЫНЫСТАР

ГЕОГРАФИЯ

8-СЫНЫП

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 8-сынып оқушыларына «География» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 8-сынып «География» пәні бойынша ұзақ мерзімді оқу бағдарламасы негізінде дайындалған.

Бөлім бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге оқушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Әдістемелік ұсыныстарда бөлім бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта оқушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

Әдістемелік ұсыныстар негізгі сынып мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.

Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.

МАЗМҰНЫ

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ4

«Географиялық зерттеу әдістері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау4

«Картография және географиялық деректер базасы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау8

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау12

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ16

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау16

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау21

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау24

3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ28

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау28

«Әлеуметтік география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау31

«Экономикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау34

4 - ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ38

«Экономикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау38

«Елтану және саяси география негіздері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау42

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ

«Географиялық зерттеу әдістері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

География ғылымының салалары. Географиялық зерттеу

әдістерінің түрлері. Географиялық деректерді өңдеу және

талдау.

Оқу мақсаты

8.1.1.2 География ғылымы салаларындағы маңызды зерттеулерді анықтайды

8.1.1.3 Далалық, картографиялық, теориялық географиялық зерттеу әдістерінің мәнін түсіндіріп, қолданады

8.1.1.4 Сандық және сапалық географиялық деректерді өңдеп, талдайды.

Бағалау критерийі

Білім алушы

География ғылымы салаларындағы зерттеулердің маңыздылығын сипаттайды

Зерттеу әдістерінің мәнін түсіндіреді

Сандық және сапалық деректерді өңдейді

Ойлау деңгейлері

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты

20 минут

Тапсырма

1(а) Сурет бойынша географиялық зерттеу әдісін анықтаңыз.

Зерттеу әдісі ______________________________________

(b) Осы зерттеу әдісінің қазіргі кездегі географиядағы маңыздылығын түсіндіріңіз.

2. Географиялық зерттеу әдістеріне интеллек-карта құрастырыңыз.

Зерттеу әдістері

Теориялық

3. Берілген деректерді пайдаланып, график құрыңыз және талдаңыз.

Айлар

Қ

А

Н

С

М

Ш

Т

Қ

Ж

Температура ºС

(a) Температурасы төмен болған мезгілді көрсетіңіз. _______________________________________________________________________________

(b) Температурасы жоғары болған мезгілді көрсетіңіз. _______________________________________________________________________________

(c) Температурасы төмен және жоғары болу себептерін анықтаңыз. _______________________________________________________________________________

(d) Температураның өзгерісінің жергілікті жерге әсерін түсіндіріңіз. ______________________________________________________________________________________

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

География ғылымы салаларындағы зерттеулердің маңыздылығын сипаттайды.

географиялық зерттеу әдісін анықтайды;

зерттеу әдісінің қазіргі кездегі географиядағы маңыздылығын түсіндіреді;

Зерттеу әдістерінің мәнін түсіндіреді.

далалық әдістің қолданылу мүмкіндігін сипаттайды;

картографиялық әдістің қолданылу мүмкіндігін сипаттайды;,

теориялық әдістің қолданылу мүмкіндігін сипаттайды;

Сандық және сапалық деректерді өңдейді.

деректерге сәйкес график құрады;

температурасы төмен мезгілді көрсетеді;

температурасы жоғары мезгілді көрсетеді;

температураның өзгеру себептерін анықтайды;

өзгерістің жергілікті жерге әсерін түсіндіреді.

Жалпы балл

«Географиялық зерттеу әдістері» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты

ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Оқушының аты-жөні ___________________________________________

Бағалау критерийі

Төмен

Орта

Жоғары

География ғылымы салаларындағы зерттеулердің маңыздылығын сипаттайды.

Географиялық зерттеудің әдісі мен маңыздылығын түсіндіруде қиналады.

Географиялық зерттеу әдісін /зерттеудің маңыздылығын сипаттауда қателеседі.

Географиялық зерттеулерді анықтап, география ғылымының қазіргі кездегі маңыздылығын сипаттайды.

Зерттеу әдістерінің мәнін түсіндіреді.

Зерттеу әдістерінің мәнін түсіндіруде қиналады.

Далалық / картографиялық / теориялық әдістің қолданылу мүмкіндігін сипаттауда қателіктер жібереді.

Зерттеу әдістерінің мәнін түсіндіреді.

Сандық және сапалық деректерді өңдейді.

Сандық және сапалық деректерді талдауда қиналады.

Деректер негізінде график құруда /температурасы төмен / температурасы жоғары мезгілді көрсетуде/ өзгерістің жергілікті жерге әсерін түсіндіруде қателіктер жібереді.

Сандық және сапалық деректерді өңдейді.

«Картография және географиялық деректер базасы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Тақырыптық карталар және оларды қосымша сипаттайтын элементтер.Тақырыптық карталарды оқу. Тақырыптық географиялық номенклатура.

Оқу мақсаты

8.2.1.1 Тақырыптық карталарды сипаттайтын қосымша элементтерді құрастырады: профиль, диаграмма, график, кесте 8.2.1.2 Географиялық шартты белгілер мен карталарды сипаттайтын қосымша элементтерді қолдана отырып, тақырыптық карталарды оқиды

8.2.1.3 Географиялық номенклатура нысандарын кескін картадан көрсетеді

Бағалау критерийі

Білім алушы

Тақырыптық карталарды сипаттайтын қосымша элементтерді сызады

Тақырыптық карталарды оқиды

Географиялық нысандарды кескін картада белгілейді

Ойлау деңгейлері

Қолдану

Орындау уақыты

20 минут

Тапсырма

Дүниежүзінің климаттық белдеулер картасы берілген. Картаны берілген элементтер бойынша толықтырыңыз.

Дүниежүзінің ең ыстық және ең суық жерін тауып, температурасын сандық көрсеткішпен жазыңыз.

Дүниежүзіндегі ең ылғалды және ең құрғақ жерді тауып, жауын-шашын мөлшерін сандық көрсеткішпен жазыңыз.

Гольфстрим, Курасио, Батыс Желдер ағыстарының бағытын сызықтық белгімен сызып, толықтырыңыз.

2. Қазақстанның табиғат зоналары картасы берілген.

Шартты белгілер мен қосымша элементтерді (сапалық бояулар мен суреттер) қолданып, картаға сипаттама жасаңыз._____________________________________________________ ____________________________________________________________________________

3. Қазақстанның саяси – әкімшілік картасын қолданып, кескін картаға шекаралас мемлекеттерді белгілеңіз.

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Тақырыптық карталарды сипаттайтын қосымша элементтерді сызады.

дүниежүзінің ең ыстық және ең суық жерінің температурасын анықтап, сандық көрсеткішпен жазады;

ең ылғалды және ең құрғақ жердің жауын-шашын мөлшерін анықтап, сандық көрсеткішпен жазады;

Гольфстрим, Курасио, Батыс Желдер ағыстарының бағытын сызықтық белгімен көрсетеді;

Тақырыптық карталарды оқиды.

картаны шартты белгілер негізінде сипаттайды;

картаны қосымша элементтер негізінде сипаттайды;

Географиялық нысандарды кескін картада белгілейді.

кескін картаға Ресей мемлекетін белгілейді;

кескін картаға Қытай мемлекетін белгілейді;

кескін картаға Қырғызстан мемлекетін белгілейді;

кескін картаға Өзбекстан мемлекетін белгілейді;

кескін картаға Түркіменстан мемлекетін белгілейді.

Жалпы балл

«Картография және географиялық деректер базасы» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты

ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Оқушының аты-жөні ___________________________________________

Бағалау критерийі

Оқу жетістігінің деңгейі

Төмен

Орта

Жоғары

Тақырыптық карталарды сипаттайтын қосымша элементтерді сызады.

Тақырыптық карталарды сипаттайтын қосымша элементтерді қолдануда

қиналады.

Дүниежүзінің ең ыстық және ең суық жерінің температурасын / ең ылғалды және ең құрғақ жерінің жауын-шашын мөлшерін сандық көрсеткішпен жазуда / Гольфстрим, Курасио, Батыс Желдер ағыстарының бағытын сызықтық белгімен көрсетуде қателіктер жібереді.

Тақырыптық карталарды сипаттайтын қосымша элементтерді қолданады.

Тақырыптық карталарды оқиды.

Тақырыптық карталарды оқуда қиналады.

Картаны шартты белгілердің /

қосымша элементтердің негізінде сипаттауда қателіктер жібереді.

Тақырыптық карталарды дұрыс оқиды.

Географиялық нысандарды кескін картада белгілейді.

Кескін картада географиялық нысандарды белгілеуде қиналады.

Кескін картада Ресей / Қытай / Қырғызстан / Өзбекстан / Түркіменстан мемлекеттерін белгілеуде қателеседі.

Кескін картада географиялық нысандарды дұрыс белгілейді.

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Жер бедері түрлерін жіктейді. Материктер мен мұхиттардың ірі орографиялық объектілері.Тау жыныстары мен минералдардың қасиеттері.Жер бедерінің адамзат тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсері.

Оқу мақсаты

8.3.1.2 Жер бедері түрлерін жіктейді

8.3.1.4 Материктер мен мұхиттарда орналасқан ұқсас орографиялық бірліктерді салыстырады

8.3.1.7 Тау жыныстары мен минералдардың қасиеттерін анықтайды

8.3.1.10 Жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде жер бедерінің адамзат тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсеріне баға береді

Бағалау критерийі

Білім алушы

Жер бедерінің түрлерін ажыратады

Материктер мен мұхиттардағы ұқсас орографиялық бірліктерді анықтайды

Тау жыныстары мен минералдардың қасиеттерін сипаттайды

Жер бедерінің адамның тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсерін бағалайды

Ойлау деңгейлері

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты

25 минут

Тапсырма

Суреттерді жер бедерінің түрлерімен сәйкестендіріңіз.

жазық тау аласа тау

Материктік және мұхиттық жер бедерін салыстырыңыз. Мәліметтерді кестеге толтырыңыз.

Материктік жер бедері

Ұқсастықтары

Мұхиттық жер бедері

Сипаттамасы бойынша тау жыныстарының түрлерін анықтаңыз.

Бұл тау жыныстары сұйық шөгінді заттар мен газ және кристалдардан тұратын

магмадан түзіледі. Магмалар жердің тереңдігіндегі геотермалды жылудың әсерінен бұрынғы шөгінділердің үгілуінен пайда болады және жер астында қатайып, берік магмалық тау жынысы және гранит секілді ірі тау жыныстары түзіледі. Лава ауада болғанда жылдам суыйды және базальт сынды ұсақ тау жыныстарын түзеді.______________________________

Бұл тау жыныстары түрлі табиғи жағдайларда: су, жел, ауырлық немесе мұз

әсерінен түзіледі. Бұл тау жыныстары үгілген және эрозияға ұшыраған бұрынғы шөгінді фрагменттерінен пайда болуы мүмкін. Ағзалардың шіруінен немесе бір кездері теңіз асты кені болған еріген минерал тұнбаларынан түзілуі мүмкін.______________________________

Тау жыныстары жоғары қысым мен температура әсеріне ұшырағанда олардың

құрылысы мен құрамы айтарлықтай өзгереді. Жердің тереңдігінде орналасқандықтан тау жыныстары үлкен температурамен жоғарыдағы тау жыныстары есебінен үлкен қысым әсеріне ұшырайды. Интрузивті магмалық тау жыныстарының қызуы жақын маңдағы тау жыныстарын жоғары температураға ұшыратып, олардың минералдық құрамын өгертуі мүмкін. ______________________________

Төменде берілген суреттерге қарап, талдау жасаңыз.

1-сурет 2-сурет

Бұл жерлерде шаруашылықтың қай түрін дамыту қолайлы деп ойлайсыз? Неліктен? _________________________________________________________________________

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Жер бедерінің түрлерін ажыратады.

жер бедерінің түрлерін анықтайды;

Материктер мен мұхиттардағы ұқсас орографиялық бірліктерді анықтайды.

материктік жер бедеріне тән белгілерді анықтайды;

мұхиттық жер бедеріне тән белгілерді анықтайды;

материктік және мұхиттық жер бедерінің ұқсастығын сипаттайды;

Тау жыныстары мен минералдардың қасиеттерін сипаттайды.

магмалық тау жынысын анықтайды;

шөгінді тау жынысын анықтайды;

метаморфтық тау жынысын анықтайды;

Жер бедерінің адамның тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсерін бағалайды.

1-суретке тән шаруашылық түрін анықтап, дәлелдейді;

2-суретке тән шаруашылық түрін анықтап, дәлелдейді.

Жалпы балл

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты

ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Оқушының аты-жөні ___________________________________________

Бағалау критерийі

Оқу жетістігінің деңгейі

Төмен

Орта

Жоғары

Жер бедерінің түрлерін ажыратады.

Жер бедерінің түрлерін ажыратуда қиналады.

Жер бедерінің түрлерін ажыратуда қателеседі.

Жер бедерінің түрлерін дұрыс ажыратады.

Материктер мен мұхиттардағы ұқсас орографиялық бірліктерді анықтайды.

Материктер мен мұхиттардағы ұқсас орографиялық бірліктерді салыстыруда қиналады.

Материктік / мұхиттық жер бедеріне тән белгілерді/ олардың ұқсастығын анықтауда қателіктер жібереді.

Материктер мен мұхиттардағы ұқсас орографиялық бірліктерді дұрыс анықтайды.

Тау жыныстары мен минералдардың қасиеттерін сипаттайды.

Сипаттамасы бойынша тау жыныстарының түрлерін анықтауда қиналады.

Сипаттамасы бойынша магмалық/ шөгінді / метаморфтық тау жыныстарын анықтауда қателіктер жібереді.

Сипаттамасы бойынша тау жыныстарының түрлерін дұрыс анықтайды.

Жер бедерінің адамның тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсерін бағалайды.

Жер бедерінің адамның тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсерін сипаттауда қиналады.

1-суретке / 2-суретке тән шаруашылық түрін анықтап, негіздеуде қателіктер жібереді.

Жер бедерінің адамның тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсерін бағалайды.

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Климат түзуші факторлар. Материктердің климаттық

ерекшеліктері. Адамзат әрекетінің атмосфераға тигізетін кері әсері.

Оқу мақсаты

8.3.2.1 Климат түзуші факторларды талдайды