БЖБ 8 сынып Қазақ тілі мен Қазақ әдебиеті

А бөлімі

8-сынып. Бөлім бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

Бөлім: «Театр өнері мен мәдениеті. Синтаксис»

Оқу мақсаты: 8.2.7.1 - ғаламтор, энциклопедия, газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді дәлел ретінде қолдану, авторына сілтеме жасау.

8.4.3.1 Сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер мен айқындауыш мүшелерді қолдана білу.

Бағалау критерийі: білім алушы:

- Қосымша деректерді дәлел ретінде қолданады;

- Авторына сілтеме жасайды;

- Сөйлем ішіне біріңғай мүшелер мен айқындауыш мүшелерді қолданады.

Ойлау дағдыларының

деңгейі: Білу, түсіну, қолдану

Орындау уақыты 20 минут

1 – тапсырма. Сұрақтарға жауап бер.

Театр — сымбатты өнердің ішіндегі ең зор өнердің бірі. Ешбір өнерді тілек, құрғақ бұйрық туғызбайды. Қай елдегі, қай түрдегі өнерді алсақ та сән-салтанатпен ырғалып-жырғалып, бір күннің ішінде ғайыптан көшіп келген жоқ. Барлығы да болымсыз кішкене ұрықтан жайлы топыраққа көміліп, белгілі шартпен бағылып, қағылған уақытта ғана бой жасап өсіп-өнген.

Әрбір өнер өзінің туып-өсу жолында, арнайы топырағы сияқты болған еліне міндетті. Ел тіршілігінің өткен күні сол өнердің бойы өсуіне қажет болған шарттың барлығын берген болады. Сондықтан елдің өз денесінен жаралған өнер әуелгі кезінде, өз елінің әдет-салтын, ұғым-нанымын, мақсат-тілегін өзгеден бөлек пішінде, сол елдің өзіне ғана хас болған суретте қабылдайтын болған. Бұл хәлден тысқары жолмен өскен ешбір ел жоқ. Қай өнерді алсақ та әуелде өз елінің халық өнері болып, содан ілгері қарай басқан сатысында ғана көптікі болып, жалпы адам баласының ортақ теңізіне барып құяды.

Бүгінгі күнде қазақ елі бір туыстың үстіне жетіпті. Қазақтың театры туатын мезгіл болды деген пікірге келіппіз. «Өзімізден бірдеме жасалса екен», — деген тілекті де тілейтін болдық.............

Театр — сымбатты өнердің ішіндегі ең зор өнердің бірі. Ешбір өнерді тілек, құрғақ бұйрық туғызбайды. Қай елдегі, қай түрдегі өнерді алсақ та сән-салтанатпен ырғалып-жырғалып, бір күннің ішінде ғайыптан көшіп келген жоқ. Барлығы да болымсыз кішкене ұрықтан жайлы топыраққа көміліп, белгілі шартпен бағылып, қағылған уақытта ғана бой жасап өсіп-өнген.

Әрбір өнер өзінің туып-өсу жолында, арнайы топырағы сияқты болған еліне міндетті. Ел тіршілігінің өткен күні сол өнердің бойы өсуіне қажет болған шарттың барлығын берген болады. Сондықтан елдің өз денесінен жаралған өнер әуелгі кезінде, өз елінің әдет-салтын, ұғым-нанымын, мақсат-тілегін өзгеден бөлек пішінде, сол елдің өзіне ғана хас болған суретте қабылдайтын болған. Бұл хәлден тысқары жолмен өскен ешбір ел жоқ. Қай өнерді алсақ та әуелде өз елінің халық өнері болып, содан ілгері қарай басқан сатысында ғана көптікі болып, жалпы адам баласының ортақ теңізіне барып құяды.

Бүгінгі күнде қазақ елі бір туыстың үстіне жетіпті. Қазақтың театры туатын мезгіл болды деген пікірге келіппіз. «Өзімізден бірдеме жасалса екен», — деген тілекті де тілейтін болдық.............

М. Әуезов «Жалпы театр өнері мен қазақ театры» мақаласы (ғаламтор, http://bilim-all.kz/article/7451-ZHalpy-teatr-oneri-men-qazaq-teatry)

2 – мәтін

Қазақ өнерінің қара шаңырағы, қазақтың тұңғыш кәсіби театры М. Әуезов атындағы академиялық драма театры шымылдығы 1926 жылы 13 қаңтарда Қызылорда қаласында ашылды. Алғашқы қойылымдары 10 қаңтар 1926 жылы Қ. Кемеңгерұлының «Алтын сақина» пьесасы мен 13 қаңтар 1926 жылғы М.Әуезовтің «Еңлік-Кебек» пьесасы.

С. Сәдуақасов алғашқы ұлт театры туралы ұсыныс жасап, даму жолы, шығармашылық келбетін дұрыс айқындай білді. Театрдың алғашқы директоры әрі көркемдік жетекшісі Д. Әділов болды. 1926 жылы 5 қазанда театр басшысы болып Ж. Шанин сайланды. Ж. Шанин театрдың шығармашылық қалыптасуына аса көп еңбек сіңірді. Театр шаңырағын көтеруге С. Қожамқұлов, Қ. Қуанышбаев, Е. Өмірзақов, Қ. Бадыров, Қ. Жандарбеков, тағы да басқа «самородок сары алтын» актерлер ат салысты, ал, алғашқы режиссерлері С. Қожамқұлов, Ж. Шанин, Қ. Қуанышбаев еді. Төкпе ақын И. Байзақов, атақты әнші Ә. Қашаубаев, палуан Қ. Мұңайтпасов жоғарыда есімдері аталған театр саңлақтарымен бірге болды.

Қазақ өнерінің қара шаңырағы, қазақтың тұңғыш кәсіби театры М. Әуезов атындағы академиялық драма театры шымылдығы 1926 жылы 13 қаңтарда Қызылорда қаласында ашылды. Алғашқы қойылымдары 10 қаңтар 1926 жылы Қ. Кемеңгерұлының «Алтын сақина» пьесасы мен 13 қаңтар 1926…