БЖБ+ТЖБ, биология 7 сынып 1-4 тоқсан

ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫ ӘКІМДІГІ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫНЫҢ

ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КАБИНЕТІ

Биология пәнінен жиынтық бағалау тапсырмаларының жинағы

(7 - сынып)

Тараз -2019

ӘӨЖ 373

КБЖ 74.268,1

К17

Баспаға Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасы оқу-әдістемелік кабинетінің Әдістемелік кеңесінің шешімімен ұсынылған (хаттама №2, «14» наурыз 2019 жыл).

Пікір жазғандар:

Зияева Г.К. – М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің «Биология» кафедрасының доценті, биология ғылымдарының кандидаты.

Шаймерденова Г.З. – Тараз мемлекеттік педагогикалық университетінің «Биология» кафедрасының доцент қызметін атқарушы, PHD.

Редакция алқасы:

Ш.А.Усерова – Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасы оқу-әдістемелік кабинетінің басшысы, төрайым; Б.Х.Тажибаев – облыстық оқу-әдістемелік кабинеті басшысының орынбасары төрайымның орынбасары; А.М.Жапбасбаева – облыстық оқу-әдістемелік кабинетінің әдіскері, редактор; Н.Дубанов - Жамбыл ауданы, Б.Бесбаев атындағы мектеп-гимназиясының биология пәні мұғалімі, Тараз педагогикалық шеберлік орталығының штаттан тыс тренері, сарапшы; Ж.Алдатаева- Тараз қаласы, №8 гимназиясының биология пәні мұғалімі, хатшы.

Құрастырғандар:

Алдатаева Жанар, Авезова Гулнара Шарипбаевна, Адылбекова Айнур Бурбековна, Бегелтаева Қалдыгүл Асылбекқызы, Заурбекова Толкын Аскаровна, Қалдасбекова Айшат, Майманова Жайна Меделбаевна, Манасбай Назира Есмұратқызы, Монтаева Сандугаш Абдралиевна, Тилеукулова Мадина Жандарбековна, Тулегенова Гулжан Мейрамкуловна, Турганбаева Жанат Амандыковна.

«БИОЛОГИЯ ПӘНІНЕН ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫНЫҢ ЖИНАҒЫ» 7-сынып, – Тараз, 2019. – 78 б.

ISBN

Әдістемелік құрал жалпы орта білім беретін мектеп мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.

ӘӨЖ 373

КБЖ 74.268,1

К17

ISBN 978-601-7108-39-7

© Тараз қ., 2019

КІРІСПЕ

Әдістемелік құрал «Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына», «Оқу бағдарламасына», «Оқу жоспарына», «Негізгі орта және жалпы орта білім беретін мектеп мұғалімдеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулыққа», «Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағына», «Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстарға» негізделіп дайындалған.

«Жиынтық бағалау тапсырмаларының жинағы» әдістемелік құралы мұғалімге және 8-сынып білім алушыларына «Биология» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған.

Бөлім бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Әдістемелік құралда бөлім бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

Әдістемелік құралды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейне материалдар) қолданылды.

Оқушының Аты-жөңі____________________________________________________

№1 БЖБ

«Экожүйелер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Оқу мақсаттары

7.3.1.2-Табиғи қоректік тізбекті салыстыру.

7.3.1.4 - экологиялық сукцессия үдерісін сипаттау.7.3.2.4 – ерекше қорғалатын Қазақстан Республикасының табиғи аумақтардың өсімдіктері мен жануарларын сипаттау.

Бағалау критерийі

Білім алушы• Қоректік тізбек деңгейін анықтайды

• Экологиялық сукцессия үдерісін сипаттайды.• Қазақстан Республикасының табиғи аумақтарында ерекше қорғалатын өсімдіктері мен жануарларды ажыратады.

Ойлау дағдыларыныңдеңгейі

Білу, түсіну және қолдану

Орындау уақыты

20 минут

Тапсырма

1 (а) Қоректік тізбектің екінші топ организмдері

А) Микроорганизмдер

Б) Тұтынушылар

В) Өндірушілер

Г) Биоценоздар

(б) Берілген тірі ағза түрлерінен қоректік тізбек құрастыр

Тышқан

Балдыр

Қасқыр

Түлкі

Бактерия

Құрт

Балық

Шаян

Бақа

Инелік

Өсімдік

Адам

Қоңыз

Сиыр

Шегіртке

Бүркіт

2.«Ш-Шындық» немесе «Ж-жалған мағынасының астын сызыңыз

Тұжырым

ш

ж

Сукцессия барысында нақты абиотикалық орта жағдайларына сәйкес,тұрақты комбинациялар қалыптасады

Ш

Ж

Бірінші реттік сукцессия табиғи құрылымы бұзылған экожүйе орнын қалпына келтіруден басталады

Ш

Ж

Бірінші реттік сукцессиялар аумағында өсетін алғашқы организмдер ағаштар мен бұталар

Ш

Ж

Бірінші реттік сукцессия бұған дейін тіршілік болмаған,өнім бермейтін ортадан басталады.

Ш

Ж

3. (а) Қазақстан Республикасының қорықтарында кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің ретін төмендегі кестедегі қорықтар тұсына жазыңыз.

1-Грейг қызғалдағы 2- Қалқантұмсық-жылан 3-сабаншы

4-Адамтамыр 5-үнді жайрасы 6-қоқиқаз

https://www.google.com/url

Ақсу-Жабағылы

Алматы

Барсакелмес

Қорғалжын

Қаратау

Батыс Алтай

(б) Қорықтарды орналасу аймағына қарай сәйкестендіріңдер

А) Алматы қорығы

1. Маңғыстау

В) Марқакөл қорығы

2. Ақмола облысы

С)Үстірт қорығы

3. Алматы облысы

Д) Қорғалжын қорығы

4.Шығыс Қазақстан

Бағалау критерийі

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Қоректік тізбек деңгейін анықтайды

1а

1б

Қоректік тізбектің екінші тобын анықтайды

Қоректік тізбек құрастыра алады

Экологиялық сукцессия үдерсін анықтайды.

Сукцессия барысына әсер ететін орта жағдайларын түсінеді

Сукцессия үдерісін анықтайды

Бірінші реттік сукцессиялар аумағында өсетін алғашқы өсімдікті біледі.

Бірінші реттік сукцессия үдерісін анықтайды

Қазақстан Республикасының табиғи аумақтарында ерекше қорғалатын өсімдіктері мен жануарларды сипаттайды.

3а

3б

Суреттен Ақсу-Жабағылы қорығында кездесетін өсімдіктер мен жануарларды анықтайды

Суреттен Алматы қорығында кездесетін өсімдіктер мен жануарларды анықтайды

Суреттен Барсакелмес қорығында кездесетін өсімдіктер мен жануарларды анықтайды

Суреттен Қорғалжын қорығында кездесетін өсімдіктер мен жануарларды анықтайды

Суреттен Қаратау қорығында кездесетін өсімдіктер мен жануарларды анықтайды

Суреттен Батыс Алтай қорығында кездесетін өсімдіктер мен жануарларды анықтайды

Қорғалжын қорығының орналасу аймағын анықтайды

Алматы қорығының орналасу аймағын анықтайды

Үстірт қорығының орналасу аймағын анықтайды

Марқакөл қорығының орналасу аймағын анықтайды

«Экожүйелер» бөлімі бойыншажиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні ________________________________________

Бағалау критерийі

Оқу жетістіктерінің деңгейі

Төмен

Орташа

Жоғары

Қоректік тізбек деңгейін анықтайды

Қоректік тізбек деңгейін анықтауда қиналады

Қоректік тізбек деңгейін анықтауда қателіктер жібереді

Қоректік тізбек деңгейін дұрыс анықтайды

Экологиялық сукцессия үдерсін анықтайды.

Экологиялық сукцессия үдерсін анықтауда қиналады

Экологиялық сукцессия үдерсін анықтауда қателіктер жібереді

Экологиялық сукцессия үдерсін дұрыс анықтайды

Қазақстан Республикасының табиғи аумақтарында ерекше қорғалатын өсімдіктері мен жануарларды сипаттайды.

Қазақстан Республикасының табиғи аумақтарында ерекше қорғалатын өсімдіктері мен жануарларды сипаттауда қиналады

Қазақстан Республикасының табиғи аумақтарында ерекше қорғалатын өсімдіктері мен жануарларды сипаттауда қателіктер жібереді

Қазақстан Республикасының табиғи аумақтарында ерекше қорғалатын өсімдіктері мен жануарларды дұрыс сипаттайды.

І тоқсан №2 БЖБ

«Тірі ағзаларды жүйелеу» бөлімі бойынша жиынтық бақылау

Бөлімше: Жүйелеудің маңызы.Тірі организмдердің патшалықтарына жалпы сипаттама. Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың сыртқы құрылысындағы ерекшеліктер. Өсімдіктер мен жануарларды анықтауда дихотомиялық анықтамаларды қолдану.

Оқу мақсаттары: 7.1.1.1 жүйелеудің маңызын түсіндіру;

7.1.1.2 жүйеленуде тірі ағзалардың орынын анықтау;

7.1.1.3 омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың құрылысының айырмашылық белгілерін сипаттау;

Білім алушы:

Бағалау критерийлері:

Ағзалардың 5 патшалығының негізгі ерешеліктерін ажыратады.

Тірі организмдерді жүйелейді.

Омыртқалы жануарларды құрылыс ерекшеліктеріне байланысты негізгі ерекшеліктерін анықтайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі: білу, түсіну, қолдану

Орындау уақыты: 20 минут

1-тапсырма. Төмендегі терминдерге анықтама беріңіз...4 балл

Түр_____________________________________________________________________________

Популяция______________________________________________________________________

2-тапсырма. Тірі ағзалардың патшалықтарын құрылыс ерекшеліктеріне байланысты сәйкестендіріңіз. 5 балл

Патшалықтар

Ерекшеліктері

1.Вирустар

А.гетеретрофты жолмен қоректенетін, пластиді жоқ, бір орыннан қозғалмай тіршілік ететін организмдер

2.Бактериялар

В.ядросы жоқ ең ежелгі организмдер

3.Өсімдіктер

С.біржасушалы және көпжасушалы болып бөлнетін, 2 млн-ға жуық түрі бар эукариоттар

4.Жануарлар

Д.жасушаларда ғана көбейіп, тіршілік ететін паразиттер

5.Саңырауқұлақтар

Е.фотосинтезге қатысып, оттегімен қамтамасыз ететін организмдер

3- тапсырма. Омыртқалы жануарларды құрылыс ерекшеліктеріне байла нысты жіктеңіз... Әр жауап 1 балл. Дұрыс жауаптың тұсына «+» немесес «ˇ» белгісін қойыңыз.

Құрылыс ерекшелітері

балықтар

қосмекенділер

жорғалаушылар

құстар

сүтқоректілер

Денесі қабыршақпен қапталған су жануарлары

Тек желбезек арқылы тыныс алады

Алғаш құрлыққа шыққан жануарлар

Дернәсілдері тек сулы ортада дамиды, желбезек арқылы тыныс алады

Нағыз құрлыққа бейімделген омыртқалылар

Алдыңғы аяқтары қанатқа айналған

Денесі қауырсынмен қапталған

Балаларын тірі туу, сүтімен асырайды

Бағалау критерийлері

Тапсырма №

Дескрипторлар

Балл

Білім алушы

Жүйелеудің маңызын түсіндіреді

Терминдерге анықтама беру.

«Түр» терминіне қысқаша анықтама береді

«Популяция» терминіне қысқаша анықтама береді

Вирустардың негізгі ерекшеліктерін біледі

Тірі ағзалардың патшалықтарын құрылыс ерекшеліктеріне қарай анықтайды

Жүйелеуде тірі ағзлардың орнын анықтайды

Бактериялардың негізгі ерекшеліктерін біледі

Өсідіктердің негізгі ерекшеліктерін біледі

Жануарлардың негізгі ерекшеліктерін біледі

Саңырауқұлақтардың негізгі ерекшеліктерін біледі

Омыртқалы жануарлардың типтерін анықтай алады.

Денесі қабыршақпен қапталған су жануарларын біледі.

Тек желбезек арқылы тыныс алатын жануарларды біледі.

Алғаш құрлыққа шыққан омыртқалы жануарларды біледі.

Дернәсілдері сулы ортада дамып, тек желбезек арқылы тыныс алатын омыртқалыларды біледі.

Омыртқалы жануарлардың құрылыс ерекшеліктеріне қарай құылыс ерекшелікерін анықтйды

Жорғалаушылардың негізгі құрылыс ерекшелікерін біледі

Алдыңғы аяқтары қанатқа айналған жануарларды біледі.

Денесі қауырсынмен қапталған жануарларды біледі.

Сүтқоректілердің негізгі құрылыс ерекшелікерін біледі

Барлығы

«Тірі ағзаларды жүйелеу» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні ______________________________________________________

Бағалау критерийі

Оқу жетістіктерінің деңгейі

Төмен

Орташа

Жоғары

Жүйелеудің маңызын түсінеді

Жүйелеуге қатысты терминдерге қысқаша жауап беруге қиналады.

«Түр», «популяция» терминдерін сипаттауда қателіктер жібереді

Жүйелеу терминдерін дұрыс зерделейді.

Жүйелеуде тірі ағзлардың құрылыс ерекшеліктерін біледі

Тірі ағзалардың патшалықтарын негізгі айырмашылықтарын сипаттауда қиналады.

Тірі ағзалардың патшалықтарын негізгі айырмашылықтарын сипаттауда қателіктер жібереді.

Тірі ағзалардың патшалықтарын негізгі айырмашылықтарын дұрыс зерделейді.

Омыртқалы жануарлардың типтерін ажыратады.

Омыртқалы жануарлардың типтерін құрылысына байланысты ажыратуда қиналады.

Омыртқалы жануарлардың типтерін құрылысына байланысты дұрыс ажырата алады.

І тоқсан

№3 БЖБ

«Жасушалық биология. Су және органикалық заттар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Оқу мақсаты:

7.4.2.1 «жасуша», «ұлпа», «мүше», «мүшелер жүйесі» ұғымдарын түсіну;

7.4.1.3 Азық түліктерде көмірсулар, нәруыздар және майлардың бар екенін дәлелдеу;

7.4.1.4 Минералды тыңайытқыштардағы азот, калий және фосфордың өсімдіктер үшін маңызын танып білу.

Бағалау критерийі:

- Жасуша, ұлпа, мүше және мүшелер жүйесін ұғымдарын біледі;

Өсімдіктердің қорегіндегі азот, калий және фосфордың маңызын анықтайды ;

Адам ағзасына азық түліктерде көмірсулар, нәруыздар және майлардың маңызы түсінеді.

Ойлау дағдыларының деңгейі: қолдану

Орындау уақыты: 20 минут

Тапсырмалар

Тапсырма 1.Анықтамаларды ұғымдарына қарай сәйкестендіріңіз

Анықтама

Ұғымдар

1. Тірі ағзалар құрылысының ең кіші бірлігі

А. ұлпа

2. Шығу тегі, құрылысы мен қызметі бірдей ұлпалар тобы

В. жасуша

3.Оқшауланып қызмет атқармайды, организмде нәтижеге жету үшін бірігіп қызмет етеді

С.мүше

4.Шығу тегі, құрылысы мен қызметі бірдей жасушалар тобы

Д. Мүшелер жүйесі

Тапсырма 2.

(а) Макроэлементтерді NK P бос орындарға жазыңыз.

................. жетіспегенде жапырақтар өңсіз жасыл болады, тіпті сарғайып, уақытынан бұрын түседі, өсімдіктің өсуі баяулайды, онсыз нәруыз түзілмейді.

................. жетіспегенде жапырақтарда көкшіл жасыл, түстің пайда болуына әкеледі, өсімдіктің өсуін, гүлдеуі, жеміс және тұқым беруі тоқтайды.

.................жетіспегенде тамыр нашар өседі, түйнекпен пиязшықтар баяу дамиды.

(б) «+» пайдаланып тұжырымның дұрыстығын анықтаңыз.

Тұжырым

«ия»

«жоқ»

1. Органикалық тыңайтқыштарға калий, азот, фосфор, селитра жатады.

2. Орамжапыраққа азот жетіспегенде жағдайда төменгі жапырақтары ал қызыл және ашық сары ерекше түске ие болады.

3. Минералды тыңайтқыштарға құс саңғырығы, күл, қарашірік жатады.

4.Органикалық тыңайтқыштарды топыраққа күзде енгізеді.

Тапсырма 3. Суретті қарастырыңыз.

(а) Ағзалық заттарды суретпен сәйкестендіріңіз және ағзалық заттардың маңызына сипаттама беріңіз.

Ағзалық заттар

Тағамның құрамында кездесетін ағзалық заттар

Нәруыздар

А.

https://www.google.com/imgres?imgurl=http

Көмірсулар

В.

https://www.google.com/imgres?imgurl=http

Майлар

С.

https://www.google.com/imgres?imgurl=http

(б) Дұрыс жауабын табыңыз.