бжб+ тжб, қазақ әдебиеті 7 сынып 1-4 тоқсан

ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫ ӘКІМДІГІНІҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫНЫҢ

ОҚУ – ӘДІСТЕМЕЛІК КАБИНЕТІ

7-сынып

«Казақ әдебиеті»

(оқыту қазақ тілінде)

Жиынтық бағалау тапсырмаларының жинағы

Тараз 2020

Баспаға Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасы оқу-әдістемелік кабинетінің Әдістемелік кеңесінің шешімімен ұсынылған (хаттама №5, «24» желтоқсан 2019 жыл).

Пікір жазғандар:

Т.А.Мұқашев – М. Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің «Филология және журналистика» кафедрасының доценті, ф.ғ.к.

С.О. Құлбарақ – М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің «Дулатитану» ғылыми-зерттеу орталығының директоры, филология ғылымдарының докторы, профессор.

Редакция алқасы:

Ш.А.Усерова – Жамбыл облысы білім басқармасының оқу-әдістемелік кабинетінің басшысы, төрайым, Б.Х.Тажибаев – облыстық оқу-әдістемелік кабинеті басшысының орынбасары, төрайымның орынбасары; Ш.М. Жамалбекова – облыстық оқу-әдістемелік кабинетінің «Білім үдерісін ақпараттық–әдістемелік қамтамасыз ету» бөлімінің жетекшісі, редактор; А.Н. Иманбекова – Назарбаев Зияткерлік мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі, сарапшы; А.Нұрмолдаева – облыстық оқу-әдістемелік кабинетінің әдіскері, техникалық корректор.

Б.Р.Дүйсенбаев, З.С.Аманжолова «Жиынтық бағалау тапсырмаларының жиынтығы» 7-сынып, Қазақ әдебиеті. Тараз 2020, – 88 бет.

Ұсынылып отырған жинақ білім беру ұйымдарының 7-сыныптарында оқу процесін ұйымдастыру бойынша қазақ әдебиеті пәнінен жиынтық бағалау материалдары енгiзiліп, үлгі ретінде беріліп отыр. Бөлім және тоқсан бойынша жиынтық бағалау үлгілерін өткізуде мұғалімге қажетті кеңес-ұсыныстар мен нұсқаулар берілген.

Жинақ жалпы орта бiлiм беретiн мектептердiң мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне аралған.

© Жамбыл облысы әкімдігі білім

басқармасының оқу-әдістемелік кабинеті

Тараз қ. 2020

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ............................................................................................................................. 3

1-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар .......................... 4

«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі бойынша

жиынтық бағалау...................................................................................... 5

«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау........................................................................................................... 11

2-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар.......................... 17

«Толғауы тоқсан қызыл тіл» бөлімі бойынша жиынтық бағалау............................ 18

«Толғауы тоқсан қызыл тіл» бөлімі бойынша жиынтық бағалау............................ 25

3-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар........................... 31

«Балалар мен үлкендер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау................................... 32

«Балалар мен үлкендер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау................................... 38

4-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар........................... 44

«Ұрпақ тәрбиесі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау............................................. 45

«Ұрпақ тәрбиесі» бөлімі бойынша жиынтық............................................................ 53

1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау спецификациясы.......................................... 59

2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау спецификациясы…………......................... 69

3-тоқсан бойынша жиынтық бағалау спецификациясы……................................. 79

4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау спецификациясы.......................................... 91

Қорытынды ....................................................................................................... 103

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ........................................................................... 104

КІРІСПЕ

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік жинақ мұғалімдерге, 7-сынып оқушыларына «Қазақ әдебиеті» пәні бойынша жиынтық бағалауды жүйеліелі жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек ретінде «Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» ҚР Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР Білім және ғылым министрі м.а. 2017 жылғы 25 қазандағы № 545 бұйрығымен (ҚР Әділет министрлігінде 2017 жылы 13 қарашада № 15982 тіркелген) бекітілген «Негізгі орта білім беру деңгейінің «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы» және 2019-2020 оқу жылына арналған Қазақстан Республикасының орта білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: (2019 жылғы 15 маусымдағы №7 хаттамасы) Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының Әдістемелік нұсқау хаты негізінде құрастырылды.

Әдістемелік жинақ 7-сынып «Қазақ әдебиеті» пәні бойынша ұзақ мерзімді оқу бағдарламасы негізінде әзірленді. Жиынтық бағалау тапсырмалары оқу бағдарламасындағы мақсаттармен және күтілетін нәтижелермен тікелей байланысты оқытудың ажырамас бөлігі болып табылады. Тапсырмалар түсінікті және ашық ақпаратты береді, білім беру процесінің барлық қатысушыларының қызығушылығы мен жауапкершілігін арттырады.

Жиынтық бағалау тапсырмаларының негізгі критерийлері жоспарланған нәтижелер болып табылады. Бұл ретте бағалау нормалары мен критерийлері, бөлім және тоқсан бойынша жиынтық бағалау (БЖБ мен ТЖБ) нәтижелерін қою алгоритмі мұғалімдерге және білім алушыларға алдын ала белгілі болуы мақсатында жасалынды.

Бөлімде ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге оқушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Тапсырмалар жүйесі білім оқушылардың өзін-өзі бағалау және өзара бағалау дағдыларын меңгере отырып, бағалау қызметіне қатысатындай етіп құрылады. Сондай-ақ қазақ әдебиетінің әр кезеңінде жазылып, өзінің көркем құндылығын жоймай келе жатқан осы туындылармен танысу арқылы оқушы әдеби талдау, сыни ойлау қабілеттеріне ие болып, шығармашылдық ізденіске қадам басады. Жалпы білім беретін мектептерде әдебиетті оқытуда қазақ әдебиетінің мазмұнын, стилін, идеяларын және жанрын бағалай білуге, талдау жасауға, шығармашылық ойлау дағдыларын дамытуға баса назар аударылды.

Әдістемелік ұсыныстарда бөлімге ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Осы негізді көркем шығармадағы астарлы ойды талдайды, шығарма оқиғаларын қазіргі өмірмен байланыстырады. Туындыдағы мәселеге өз ойын қосып, эссе жазады немесе ауызша ой қорытады.

Сондай-ақ, жинақта оқушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілді.

Ұсынылып отырған жинақ білім беру ұйымдарының 7-сыныптарында оқу процесін ұйымдастыру бойынша қазақ әдебиеті пәнінен жиынтық бағалау материалдары енгiзiліп, үлгі ретінде беріліп отыр. Бөлім және тоқсан бойынша жиынтық бағалау үлгілерін өткізуде мұғалімге қажетті кеңес-ұсыныстар мен нұсқаулар берілген.

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН

ТАПСЫРМАЛАР

«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

І нұсқа

Оқылатын шығарма

«Қыз Жібек» жыры, «Күлтегін» жыры

Оқу мақсаты

7.1.3.1 Көркем шығармадағы кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау.

7.2.4.1Шығармадағы оқиға желісін өзіндік көзқарас тұрғысынан дамытып жазу.

Бағалау критерийі

Білім алушы

Кейіпкерлердің типтерін жасалу.

тәсілдеріне қарай анықтайды.

Оқиға желісін дамытып жазады.

Өзіндік көзқарасын білдіреді.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Жоғары деңгей дағдылары.

Орындау уақыты

15-20 минут

1-тапсырма.Кейіпкерлерге тән қасиеттерді анықтап, кестені толтырыңыз. Ойыңызды шығармадан мысалдар келтіру арқылы дәлелдеңіз.

Жібек

сұлулық

махаббат

пәктік

Төлеген

тұрақтылық

адалдық

жақсылық

Бекежан

қиянат

жауыздық

жамандық

2-тапсырма.«Күлтегін» жырында тәуелсіздік жолындағы Күлтегіннің ерлік іс-әрекеттерін өзіндік көзқарас тұрғысынан дамытып жаз.

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтайды.

кейіпкерлер бейнесін ажыратады;

жасалу тәсіліне қарай анықтайды;

ойын мысал келтіру арқылы дәлелдейді;

типтік образдарды анықтайды.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жазады.

кейіпкерлер бейнесін талдау жасайды;

жырдан дәлелдер келтіреді;

өз көзқарасын танытады.

Барлығы

«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне

қатысты ата-аналарға арналған ақпарат (рубрика)

«Қыз Жібек», «Күлтегін» жырлары

Білім алушының аты-жөні _________________________________________________________

Бағалау критерийі

Оқу жетістігі деңгейі

Төмен

Орта

Жоғары

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтайды.

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтауда қиналады.

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтауда дәлелдері жеткіліксіз.

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтауда нақты дәлелдер келтірді.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жазады.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жазуда қиналады.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жаза алмайды.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жазуда ойын нақты әрі ашық жеткізді.

«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі бойынша

жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

ІІ нұсқа

Оқылатын шығарма

«Қыз Жібек» жыры, «Күлтегін» жыры

Оқу мақсаты

7.1.3.1 Көркем шығармадағы кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау.

7.2.4.1Шығармадағы оқиға желісін өзіндік көзқарас тұрғысынан дамытып жазу.

Бағалау критерийі

Білім алушы

Кейіпкерлердің типтерін жасалу.

тәсілдеріне қарай анықтайды.

Оқиға желісін дамытып жазады.

Өзіндік көзқарасын білдіреді.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Жоғары деңгей дағдылары.

Орындау уақыты

15-20 минут

1-тапсырма. Кейіпкерлердің типтік образын жасалу тәсілдеріне қарай анықтап, кестені толтырыңыз. Ойыңызды шығармадан мысалдар келтіру арқылы дәлелдеңіз.

Елтеріс қаған

Қапаған

Білге қаған

Төныкөк

Иоллығтегін

2-тапсырма. Жырдағы Төлеген мен Бекежан қандай бейнелер? Бір – біріне қарама-қарсы ма, әлде бір – бірін толықтырып отыра ма? Оқиға желісін өзіндік көзқарас тұрғысынан дамытып жаз. __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтайды.

кейіпкерлер бейнесін ажыратады;

жасалу тәсіліне қарай анықтайды;

ойын мысал келтіру арқылы дәлелдейді;

типтік образдарды анықтайды.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жазады.

кейіпкерлер бейнесін талдау жасайды;

жырдан дәлелдер келтіреді;

өз көзқарасын танытады.

Барлығы

«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне

қатысты ата-аналарға арналған ақпарат (рубрика)

«Қыз Жібек», «Күлтегін» жырлары

Білім алушының аты-жөні ______________________________________________________

Бағалау критерийі

Оқу жетістігі деңгейі

Төмен

Орта

Жоғары

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтайды.

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтауда қиналады.

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтауда дәлелдері жеткіліксіз.

Кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдеріне қарай анықтауда нақты дәлелдер келтірді.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жазады.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жазуда қиналады.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жаза алмайды.

Өзіндік көзқарасын

білдіріп, оқиға желісін дамытып жазуда ойын нақты әрі ашық жеткізді.

«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

І нұсқа

Оқылатын шығарма

Жиембет жырау «Еңсегей бойлы Ер Есім»,

Қазтуған жырау «Қазтуғанның қонысымен қоштасуы» толғаулары.

Оқу мақсаты

7.2.3.1 Шығармадағы көркемдегішқұралдардың (символ,

синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау.

7.3.4.1 Әдеби шығарманың эстетикалық құндылығы туралы шағын сыни шолу жазу.

Бағалау критерийі

Білім алушы

Шығармадағы көркемдегіш құралдарды анықтайды.

Көркемдегіш құралдардың қолданылу ерекшелігін талдайды.

Шығарманың эстетикалық құндылығын анықтайды.

Сыни шолу жазады.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Жоғары деңгей дағдылары.

Орындау уақыты

15-20 минут

1-тапсырма.Кестені толтырып, көркемдегіш құралдардың қолданысын талдаңыз.

Мысалдар

Көркемдегіш құралдардың түрлерін анықтаңыз

Қолданылу ерекшелігін түсіндіріңіз, талдаңыз

Таудағы тарлан бөрі едім,

Тарылған сынды тынысым.

Еділді алса – елді алар,

Енді алмаған не қалар?

Жайықты алса – жанды алар

Жанды алған соң не қалар?

Ойылды алса – ойды алар,

Ойланшы сонда не қалар?

Еділ, Жайық арасы

Кешілік қоныс болғай ма?!

Ебей басты құба үлек

Ернімен шырпы шалғай ма?!

Бұл қоныста отырып,

Біздің мұсылман баласы

Жағасы босап тынғай ма?!

Толғамалы жақ тартқан,

Толассыз тұрып оқ атқан,

Тоғыз оқ торғауытты бөгеген,

Тобылғыдан су татқан…

Ақ отаудың тіреу сырығы,

Айдаса – қойдың көсемі,

Сөйлесе – сөздің шешені.

2-тапсырма. Жиембет жыраудың «Еңсегей бойлы Ер Есім» жырының эстетикалық құндылығы туралы сыни шолу жазады.

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Шығармадағы көркемдегіш құралдарды

анықтайды және ерекшелігін

талдайды.

Шығармадағы көркемдегіш құралдарды анықтайды;

көркемдегіш құралдардың қолданылу

ерекшелігін талдайды;

әдеби-теориялық тұрғыдан түсіндіре

отырып талдайды.

Әдеби шығарманың эстетикалық құндылығы туралы сыни шолу жазады.

Шығармадан эстетикалық құндылықты анықтайды;

сыни шолу жазады;

сыни шолудың талаптарын анықтайды.

Барлығы

«Көне күндерден жеткен жәдігерлер» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне

қатысты ата-аналарға арналған ақпарат (рубрика)