Дамыта оқыту әдісінің тиімділігі туралы мақала

Дамыта оқыту әдісінің тиімділігі

Елімізде жастарға терең білім беретін, ойлау жүйесінің дамытатын жауапты шешімдер қабылдай алуға үйрететін қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыратын ұстаз екені белгілі. Ал ұстаздың әдістемелік шеберлігі, ізденгіштігі, білім саласын білуі алғы шарты.

Мұғалім қаншалықты шебер болғанымен, егер ол баланың өз белсенділігін туғыза алмаса, оған берілген тапсырма ешбір нәтиже бермейтіні анық. Студенттің организмінің дамуы жеке адам ретінде қалыптасуы белсенділік арқылы жүзеге асады.

Дәстүрлі оқытудан дамыта оқытудың басты ерекшелігі оқушы бойындағы табиғи қабілеттерді жаңа белестерге көтеру негізгі принцип болып табылады. Дәстүрлі оқыту жаттауға, есте сақтауға, мұғалімнің түсіндіруімен үйретсе, дамыта оқыту өз бетімен белсенді түрде дербес жұмыс істеуге, жаңа тақырыпты талқылауға, есептер шығаруда әртүрлі тәсілдерді қолдануға, яғни ойлау қабілетін шыңдауға негізделген.

Дәстүрлі оқытуда мұғалім оқушыларға дайын мәліметтерді беретін болса, ал дамыта оқыту әдісі бойынша мұғалім оқушыға қандай мәліметтерді іздеп үйрену керек екенін айтады.

Дамыта оқыту әдісінде мұғалім жаңа тақырыпты толық айтып шықпайды, тек оқушылардың жаңа игеру үдерісіндегі орны мен мақсатын өзгертеді.

Өзім сабақ беретін топтарда бұл әдісті қолданғанда мынандай сызбаны басшылыққа аламын.

Мысалы: «Карбонильді қосылыстар» тақырыбын алайық.

Ой тастау: Карбонильді қосылыстарды зерттеу үшін қандай сызба құруға болады?

Оқушылар жауап іздейді, оқулықпен жұмыс атқарады, тақырыптың негізгі түйінін жинақтайды.

Құрамын анықтаймыз.

Құрылыс ерекшеліктерін ажыратамыз.

Альдегидтер мен кетондарды салыстырамыз.

Карбон қышқылдарының негізгі ерекшеліктерін анықтаймыз.

Химиялық қасиеттерінің ұқсастығы мен айырмашылықтарын салыстырамыз.

Ары қарай осы ізденіс нәтижесін тәжірибелік тапсырмалармен тексереді, нақты берілген жеке жұмыстармен өз білімін толықтырады, қорытындылайды, ойларын дамытады.

Дамыта оқытудың тиімді технологияларының бірі деңгейлік оқыту. Деңгейлік оқыту бойынша студенттер бірдей бағдарламада оқи отырып берілген материалды түсіну деңгейіне, қабілетіне қарай әртүрлі дәрежеде тапсырмалар орындайды. Осыған орай жаңа технология әр оқушыға өз мүмкіндігін анықтауға жағдай туғызады. Өз тәжірибемде Ж.Қараевтың деңгейлік оқыту технологиясын жиі пайдаланамын. Ол технологиядан кеңінен қолданатыным саралап оқфиу технологиясы. Саралап оқыту деңгейлік және бағдарламалық болып бөлінеді.