Дара және күрделі етістік бойынша 2-сынып ашық сабағы

Пәні:Қазақ тілі

Класс:2 «ә»

Сабақтың тақырыбы: Дара және күрделі етістікСабақтың мақсаты: 1. Оқушыларды сөз таптарының бірі етістіктің түрлерімен таныстыруды жалғастыра отырып, алған білімдерін, әрі қарай жалғастыра отырып, жаттығулар мен тапсырмалар орындату. 2. Оқушылардың ойлау, еске сақтау қабілеттерін,тіл байлықтарын дамыту. 3. Оқушыларды өз ойларын сауатты жеткізе білуге және қағаз бетіне түсіре білуге тәрбиелеу. Сабақтың түрі: жаңа сабақ Сабақтың әдісі: түсіндіру,сұрақ-жауап,талдау ,іздену Көрнекілігі: оқулық, суреттер,сызбалар Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу,түгендеу, оқушылардың зейінін сабаққа аудару. Психологиялық кезең:

Туған тілім-бабам тілі-өз тілім!

Туған тілім-анам тілі-өз тілім!

Туған тілім-далам тілі-өз тілім!

Туған тілім-адам тілі-өз тілім!

Жақсы, балалар!Енді айта қойыңдар, осы туған, ана, дала, баба, адам тіліміз қай тіл?

Қазақ тілі.

Дұрыс айтасыңдар ,қазір балалар, қазақ тілі сабағы.

Бүгін аптаның нешінші күні?-бесінші-жұма.Ақпанның 27-нші жұлдызы.Өздерің білетіндей, бұл күндер қыстың соңғы күндері.Осы қыстың соңғы күндері қызықты, есімізде қалардай етіп өткізуге қалай қарайсыңдар?!Ол үшін «Қысқы орманды» тамашалап қайтуға, серуендеуге қалай қарайсыңдар.Ендеше,қысқы орманды өздерің қалай елестетер едіңдер?Ендеше, көп тұрмайық, орманға жол тартайық!Жол қысқарту үшін, сендерге жұмбақ жасырайын:

Өзінше бір ноян,

Қорқақ ол не? \қоян\

Өте дұрыс таптыңдар!Бұл сөзде қандай ережені еске түсірсек болады?Жұмбақтың шешуі қай дыбыстан басталады?Қ дыбысы.Бұл дыбыс туралы не айтасыңдар.Біз көркем жазуда қандай дыбыстарды жазып жатырмыз?Бір біріне ұқсайтын дыбыстар.Ал, осы Ққ дыбысына ұқсас дыбыс Кк дыбысы.

Олай болса: Қаламсапты қолға алып,

Дәптерді қиғаш қойып!

Денемізді тік ұстап,

Қ;К дыбыстарын әдемі етіп жазайық!

Қ-К

қģк Екі дыбыс та кездесетін сөздерден сөйлем құрау.

Оу, балалар, жұмбақ шешеміз деп, өнерімізді көрсетеміз деп, қалай орманға кіріп қалғанымызды да аңғармай қалдық.Ал, өнерге келетін болсақ, әдемі жазу да өнер екенін біз білеміз.

ІІ.Өткен тақырыпқа шолу:

Ендеше, жан-жағымызға көз салайық, қоян, қоян деп едік, мына қоянға қараңдар.Нендей өзгеріс бар, бұл қоянда?Қоян қандай болу керек еді, қыста?

Ал, мына қоянның құлағы қап-қара, ол осылай қалса, өміріне қауіп төнеді қой, қалай тастап кетеміз?Көмектесуге қалай қарайсыңдар?Өткен тақырыптарды қайталау барысында:Мына «Әріптерді етістіктермен сөйлетейік!» , әрине, көркем жазудағы Ққ; КК және алфавиттің басындағы Аа әрпін алайық:

Ққ Кк Аа

Мысалы: қазды көрді ашты

Жарайсыздар, балалар!Байқасақ, біздің көмегіміздің арқасында,қоянымыздың өміріне еш қауіп жоқ сияқты.

Әрі қарай алға қарай жылжи отырайық.Тағы бір жұмбақ шешуге қалай қарайсыңдар,балалар?!

Орманнан,жалпақ даладан,

Бал іздеп бір аң жортады.

Кіп-кішкене арадан,

Үп-үлкен боп қорқады. \аю\

Ойбай-ау,мына аю орманның қақ ортасында не істеп жүр екен?Аю қыста не істеу керек еді?Аю қыста ұйықтау керек.Осы сөйлемнен етістікті тауып көрелік.Ұйықтау керек.Аю қыста ұйықтайды.деген сөйлемнен де етістікті тауып көріңдер.Ұйықтайды.Өте дұрыс ! Енді, осы екі етістіктің ұқсастығы мен ерекшелігі неде? Кім айтып көреді?Бірінші сөйлемде етістік-бір етістіктен тұрса, екінші сөйлемдегі етістік екі етістіктен құралған.

Біздің бүгінгі жаңа сабағымыздың тақырыбы: дара және күрделі етістіктер.

ІІІ.Мақсат қою кезеңі:Дара және күрделі етістік

ІV. Жаңа сабақ

Дара етістік бір сөзден тұрса, күрделі етістік екі я, одан да көп сөздерден құралуы мүмкін.

Ендеше, аюымыздың ұйқысын мына тапсырманы орындасақ тауып қалармыз.

375-жаттығу:Сөйлемдерді көшіріп жаз.Етістіктердің астын сызыңдар.Оларды салыстырып, байқағандарын айту.

Өте жақсы!Аюымызға қайта оралайық, аюымыз әлі де мазасыз күйде сияқты ғой.Мүмкін, оның ерте оянуына азығының таусылғаны себеп шығар.Аю, нені жақсы көреді? Әрине, балды.

Ендеше, «Бал тамшыларын» жинап, аюға екі күндік азық жинап берейік, уақытында тұрсын.

Дәптермен жұмыс .

Шығармашылық диктант.Берілген дара етістіктерді күрделі етістікке айналдырыңдар:ұшты, күреді, құйды, үйді, сүзді.

Дара етістік: Күрделі етістік:

Ұшты ұшып барады

Жақсы, жарайсыңдар, балалар!Дегенмен, мұнымыздан түкте шықпаған сияқты.Тамақты тоя жеп, апанына барғысы келмейтін сияқты.Барлығымыз бірігіп, аюды апанына дейін сергітіп, қуып апарайық.

Сергіті сәті: Қорбаң, қорбаң Қорбаңбай,

Біз тұрмаймыз қорғанбай

Жасырын келген аюға,

Қане, таяқ дайында!

Қатар-қатар тұрайық,

Былай-былай ұрайық!

Біздің қаһарымыздан қорықты ма, аю өз апанына қалай жеткенін білмей қалған болар!Жарайсыздар,неткен батыл едіңдер!

Қараңдаршы,балалар мына бала тиін інінен адасып кеткен сияқты, көріп тұрғанымыздай, мына ағаштарда үш ін тұр,солардың қайсысы тиіннің іні екенін қазір,Оқулықпен жұмыс жасау арқылы,көмектесейік!

377-жаттығу.Берілген үш етістікті әр қатар бір-бірден алып, сөйлем құрау.Қай қатардың сөйлемі мазмұнды, сөз табына талдауы сауатты орындалған, сол қатар тиіннің інін табуға көмектеседі.

Әр қатар қарсы қатарға саусақпен баға береміз.

Біз, орманда көп айналып қалған сияқтымыз, кейін қарай қайтайық.

V. Түсінгендерін тексеру:

Әр қатардан бір-бір оқушы шығып, «Білім қадамымен» қайта оралуымызға көмектеседі.

І қатар:

Көрді-қандай сөз табы?\етістіктің қай түрі\

Алдына зат есім қой!

Зат есім дегеніміз не?

Зат есімнің қандай түрлері бар?

ІІ қатар:

Тоқып жатыр-қандай сөз табы?

Етістіктің қай түрі?

Айгүл кеудешені тоқып жатыр.-сөйлемінен зат есімді тап.

Зат есімнің қай түрі?Гүл түбіріне аяқталатын үш есімге мысал келтір!

ІІІ қатар:

Балалар мектепке келе бастады.-сөйлемінен етістікті тап.

Зат есімді тап.

Зат есімнің қай түрі?