Дарынды білім алушыларды анықтаудың психологиялық жолдары

Дарынды білім алушыларды анықтаудың психологиялық жолдары

Ертедегі қытайда дарынды балаларды «Шэнь тон», яғни киелі бала деп атаған.Расында дарынды балаларды киелі бала деп атауға болады.Бірақ осы дарынды балаларды кезінде байқап, оларға дұрыс жол сілтеу қажет. Дарынды балалар қандай? Олар әртүрлі, бір - біріне ұқсамайды. Дарынды баланы байқамау мүмкін емес, көпшіліктің ортасында ол өзінің іс- әрекетімен, бейімділігімен, қабілеттілігімен бірден көзге түседі. Дарынды балаларды қалай тануға болады? Белгілі зерттеуші Н.С.Лейтес, қабілетті балалардың

3 категориясын анықтап берді.

Бірінші категория- ой- өріс қабілеті ерте жастан байқалған білім алушылар.

Екінші категория- жеке бір іс әрекет түрі мен белгілі бір мектепетегі ғылым түріне қабілеттілігімен көзге түскен білім алушылар.

Үшінші категория- дарындылық, күш- қажырымен, ерекшеленетін білім алушылар.

Дарынды балаларды анықтау және зерттеу мақсатында, танымдық процестерге байланысты әдістемелерді қолдандым. Олар:

Ойлауды анықтауға арналған әдістеме. Көру арқылы есте сақтау. Есту арқылы есте сақтау, «Оперативті ес» әдістемесі. Зейінді анықтауға арналған «Мюнстенберг» әдістемесі. Ақпаратты қабылдау әдістемесі.

Бала қабілетін анықтауға байланысты алты тапсырма орындау және қосымша тест тренингтер қолдандым.

1 тапсырма: «Жаттығулар» 2- тапсырма : «Жағдаяттар»

3 тапсырма: «Қанатты сөздер» 4- тапсырма «Объект құрылымын өзгерте алу қабілеттілігі» 5- тапсырма: «Сөздік пайымдық қабілеттерді » зерттеу; 6- тапсырма: «Бақылау» , «Вербальды қиял» әдістемесі.

Іріктеліп шыққан баланың ата- анасына , сынып жетекшісіне арналған әдістемелер қолдандым. Олар: мұғалімдер мен ата- анаға арналған дарындылық диагностикасының әдістемесі, мұғалімдерге арналған «Ой- өрістік портрет » әдістемесі, «Оқушы сипаттамасы», әдістемелерін пайдалана отырып, мектебіміздегі дарынды оқушыларды анықтадым.