Дарындылар додасы математикадан сыныптан тыс жұмыс

“Дарындылар додасы”

5- 7 сынып

Әркім орындайтын кезек

санын таңдап алу

Бүгінгі күн сайыста

Ешкінен сен қалыспа,

Білімі кімнің көп болса,

Сол озады сайыста- деп

« Әй, осы математика »

атты сайысымызды бастаймыз .

Сайысқа қатысушылар:

5 «А» - сыныптан Ақылсейіт Самал

5 «А» - сыныптан Сәрсенбай Бибігүл

6 «А» - сыныптан Жұмабаев Ерасыл

6 «А» - сыныптан Файзин Нұрдәулет

7 «Ә» - сыныптан Байқоныс Мерей

7 «Ә» - сыныптан Қалдыбай Аят

7 «Ә» - сыныптан Шалдамбай Жайна

Әділ қазылар алқасын сайлап алу

1. ДОІЖО – Сембиева Н.Т.

2. ИФМ бірлестік жетекшісі – Бейсетаева Р.

Шын жүйрік шабысынан танылады

Нақты білім, терең ой сыналады.

Баға берер әділқазы ортамызда

Сіздерге құрметпенен қол соғылады .

2030- дың біз барысымыз .

Болашаққа бастайды әр ісіміз

Егемен елімізді көркейтетін,

білім шыңына шығу парызымыз .

Н. Ә. Назарбаев

Өту жоспары:

Математика жайлы әңгімелер

Логикалық есептер

Мақал-мәтелдер сайысы

Есепке кім жүйрік?

Кім көп біледі?

Қорытынды

1.Арифметика математиканың, ал математика ғылымдардың патшасы.

(К.Гаусс)

2.Ақыл-ойды тәртіпке келтіретін математика, сондықтан да оны оқу керек.

(М.В.Ломоносов)

3.Математика – барлық ғылымдардың тұңғышы және оларға пайдалы да, қажет те.

(Р.Бэкон

Математика жайлы әңгімелер

Оқушылар математика жайлы

дайындаған әңгімелерін айтады

Логикалық есептер

Қиындықтан ешқашан біз қашпаймыз.

Алғырлықпен тапқырлықты ұштаймыз

Қиялдарға самғап ұшқан құстаймыз,

Шегінбейміз жеңістерге бастаймыз.

ӘРКІМ

ӨЗІНЕ СӘЙКЕС

НӨМІРДЕГІ ЕСЕПТІ

ШЫҒАРАДЫ

6 . Түйе, бота маң басқан

Төрт аяғын тең басқан.

Шұнақ құлақ бес ешкі

Қос лақпен қос ешкі.

Төрт қозылы екі қой

Бәрін бірге санап қой.

7 . Көл тоғанды қырға бар

Келіп қонды тырналар.

Жұптан қонып сол жерде

Отыр екен он жерде

Санап берші тырналар

Қанша болды ол жерде?

1 т темір

ауыр ма, әлде

1000 кг мақта

ауыр ма ?

Бірдей

5. Квадрат үстелді

айнала төрт адам отыра

алады (әр жағына бір-бірден).

Мектепте дәл осындай 7 үстелді

жалғап бір қатарға қойып,

ұзын үстел құрды. Осы

үстелді айнала қанша

адам отыра алады?

4 . Сандар қатарын-

дағы келесі санды тап?

7 жұмыртқаның

бағасы 7 теңге болса ,

100 жұмыртқаның

бағасы неше теңге?

санындағы үш цифрды

ең кіші сан шығатындай

етіп сыз. Сонда қандай

сан шықты? 2 105

Мақал- мәтелдер сайысы

Ал, балалар , балалар

Мақал –мәтел айтайық.

Қиындыққа қайыспай

Асулардан өтейік

6 . 30 тістен шыққан сөз,

30 рулы елге тарайды.

7 . Білгенің бір 9 ,

білмегенің 99 .

3 . 2 құзғын таласса,

1 қарғаға жем болар.

4 . 1 кісі қазған құдықтан,

1000 кісі су ішеді.

7 рет өлшеп,

1 рет кес.

Ер 1 рет өледі,

Қорқақ 1000 рет өледі.

Төртбұрыштың орнына сан қойып, мақалды оқы

Жақсыны 7 жыл жетелесең адам болар,

Жаманды 7 жыл жетелесең надан болар.

Әркім өзінің нөміріне сәйкес мақалды орындайды

Есепке кім жүйрік?

сайысы

Берілген есептерді

барлығы орындайды

Өмірде ойлап тұрсаң, бәрі де - есеп.

Ауырсаң, ішетұғын дәрі де - есеп.

Есепсіз сүрген өмір мазмұнсыз ау,

Дүниенің бар тұлғасы есеп десек.

2. 0, 1, 2, 3 цифрларынан бірдей цифр қайталанбайтын барлық мүмкін төрт таңбалы сандарды жазыңдар. Мысалы 3 201 санын және т. б. құрастыруға болады. Алынған ең үлкен және ең кіші сандардың айырмасын неге тең? 3 210 – 1 023= 2 187

х

1 . Жұлдызшаның орына сан қойып, көбейтуді орында :

Әрбір сақинадағы сандардың қосындысы 55- ке тең болса, А қаншаға тең? 10

1 . 3 әтүрлі сандарды алдымен қосты, одан кейін оларды көбейтті. Сонда олардың қосындысы мен көбейтіндісі тең болды.

Олар қандай сандар болғаны? 1+2+3=1х2х3=6

2. Студент кешкі сағат 10-да

ұйықтауға жатар алдында, шырылдайтын сағатын келесі күні сағат 12-де оянатындай етіп қойды . Сағаты шырылдап оятқанша ол неше сағат ұйықтайды? 2 сағат

3 . Адамның қолында 10 саусақ бар. 10 қолда неше саусақ бар? 50

4. Ит түйеден 10 жыл аз, ал түйе есектен 20 жыл аз жасайды. Егер есек 50 жыл жасаса , ит пен түйе неше жыл жасайды?

Ит 20 жыл, түйе 30 жыл

5 . Дүкенде 16 кг, 17 кг, 40 кг – дық қораптарға кәмпиттер салынған. Қораптарды ашпай- ақ Аяз Ата балаларға 50кг кәмпит сатып алуына бола ма?

16кг + 17кг + 17кг = 50кг

7. Бір сан ойладық, сол санды 2 есе арттырып, шыққан нәтижені 3 – ке бөлгенде, 80 санын алдық. Ойланған санды тап 120

8 . 12 сақинаның біреуі өзге сақиналардан жеңіл. Кір тастары жоқ табақшалы таразымен бір рет қана өлшеп, массалары бірдей 4 сақинаны қалай табуға болады? 4 4 4

6 . Бір-бірімен белгілі байланыспен орналасқан сандар қатары берілген. Сандар байланысы ерекшелігін тауып, қатар жалғастыр, яғни келесі қай сан екенін анықта.

“ Кім көп біледі ? ” сайысы

Әр оқушыға 8 сұрақтан қойылады . Оған кім тез және қанша уақытта жауап беретіні ескріледі

Білімнің ұшқырлығын танытып сен,

Асып - тасып, асықпа,қалыспа сен.

Уақыт деген зымырап , зулап жатыр,

Шапшаңдық бұл сайыста керек екен.

5- сыныпқа

1. Санауда қолданылатын сандар? (натурал)

2. Санның ең үлкен бөлгіші неге тең? (санның өзіне)

2-ге бөлінбейтін сандар не деп аталады? ( Тақ сандар )

Қандай сандар 5-ке бөлінеді? ( 0 мен 5- ке

аяқталатын сандар)

5. Жай сандардың кестесін жасаған грек ғалымы кім?

(Эратосфен)

6. 1/2 - ге кері сан? (2)

7. Ғасырдың жартысы неше жыл? ( 50жыл)

5-сыныпқа

1. Неше цифр бар? (он)

2. Кез келген натурал санның бөлгіші? ( 1 )

3. 2-ге бөлінетін сандар не деп атлады ? (Жұп сандар)

4. Қандай сандар 10-ға бөлінеді? ( 0 - ге аяқталатын

сандар)

5. Ең кіші натурал сан, (1)

6. Санды қандай санға бөлуге болмайды? (0-ге)

7. 3 ке кері сан? ( 1/3)

6-сынып

1. Шеңбердің екі нүктесін центр арқылы қосатын кесінді?

(диаметр)

2. Өзара кері сандардың көбейтіндісі неге тең? (1)

3. Оң санға да теріс санға да жатпайтын сан (нөл)

4. 9-ға қарама қарсы сан (-9)

5. -99,9 бен 1 қайсысы үлкен? ( 1)

6. 0- ден үлкен сандар ( оң сандар )

7. Таңбалары әр түрлі сандардың көбейтіндісі (теріс сан)

6-сынып

1. Қандай сан барлық сандарға қалдықсыз бөлінеді? (нөл)

2. Қарама қарсы сандардың қосындысы неге тең? (о)

3. Шеңбердің нүктесін центрімен қосатын кесінді? (радиус)

4. | - 10 | мен 1 қайсысы үлкен? ( | - 10| )

5. Екі санның қатынасы не деп аталады (пропорция)

6. 0- ден кіші сандар (теріс сандар)

7. Ең үлкен уақыт өлшемі? (ғасыр)

7-сынып

1. Кез келген санның нөл дәрежесі ( 1)

2. Дәлелдеуді қажет ететін сөйлем (теорема)

3. Бұрышты қақ бөлетін сәуле (биссектриса)

4. Тұстас бұрыштардың қосындысы (180)

5. Екі қабырғасы тең үшбұрыш? (тең бүйірлі үшбұрыш)

6. π санының жуық мәні неге тең? (3,14)

Тік бұрыш жасап қиылысатын түзулер (перпендикуляр)

7-сынып

1 . Кеңістіктегі фигуралар қасиетін зерттейтін геометрия бөлімі (планиметрия)

2. Координаталар жүйесін енгізген ғалым (Р. Декарт)

3. Вертикал бұрыштар қандай болады (тең)

4. Үшбұрыштың ішік бұрыштарының қосындысы (180 )

5. Жазықтықтағы бір бірімен қиылыспайтын түзулер (параллель)

6. Санның бір дәрежесі неге тең? (санның өзіне тең)

7. Тік бұрышты үшбұрыштың сүйір бұрышына қарсы жатқан қабырғасы (катет)

7-сынып

1. Геометрия терминінің мағанасы ( грек сөзі жер өлщеу)

2. Сыбайлас бұрыштардың қосындысы (180 )

3. Тең қабырғалы үшбұрыштың бұрыштары неше градустан (60)

4. Квадрат функцияның графигі (парабола)

5. Дәлелдеуді қажет етпейтін сөйлем (аксиома)

6. Тік бұрышты үшбұрыштың тік бұрышына қарсы жатқан қабырғасы (гипотенуза)

7. Барлық қабырғалары тең үшбұрыш (тең қабырғалы үшбұрыш)

Аты жөні

Математика жайлы әңгімесі

Логикалық есептер

Мақал-мәтелдер сайысы

Есепке кім жүйрік?

Кім көп біледі?

Қорытын

ды

Ақылсейіт Самал

Сәрсенбай Бибігүл

Жұмабаев Ерасыл

Файзин Нұрдәулет

Байқоныс Мерей

Қалдыбай Аят

Шалдамбай Жайна

“Әй, осы математика”

сайысының қорытындысы

Сайысымыздың соңғы сәті таяп қалды

Ал, қазір әділқазылар сөз алады.

Сайысымыздың жеңімпазын анықтап,

Мадақтап, мақтау қағазын тапсырады.

Қатысқандарыңызға рахмет!

Қазақ математиктері

Садуақас Хасенұлы Боқаев

Орта Азия математигі

Омар Хайям

Әлімхан Ермеков

Омар Хайям (1048 – 1131)

Омар Хайям – ең әуелі, сырға толы, парасатты пайымдаулар мен ойға негізделген рубаяттардың авторы. Рубаят Шығыс ақындары арасында мол таралған өлең формасы. Омар Хайямнан бізге 300-га тарта осындай рубаяттар қалды.

Омар Хайям бірнеше философиялық трактаттар жазған ғұлама. Ол Аристотель, Фараби, Ибн-Синаның көзқарастарын қабыл алып, дамытушы.

1074 жылы Омар Хайям сельджук сұлтаны Жәлелиддин Мәлік шахтың сарайына шақыртылды. Сұлтанның өзі, әсіресе, оның прогресшіл уәзірі Низам әл-Мүлік Омар Хайямның білгірлігін жоғары бағалап, оны Исфағандағы обсерваторияның басына қояды. Омар Хайям мұнда Мәлік немесе Жәлелиддин эрасы деп аталатын календарьдың жобасын дайындайды.

Омар Хайям «Алтын мен күмістен тұратын заттардағы алтын, күмістің мөлшерін анықтау өнері жөнінде» физикалық трактат жасаған .