Домбыра үйренудің алғашқы қадамдарына ашық сабақ, 1 сынып

МКҚК «Теректі аудандық балалар саз мектебі»

директоры: А. Е. Давлетова

бөлім меңгерушісі: А. У. Қдыргалиев

Ашық сабақ

Тақырыбы: «Инновациялық тәсілдері қолдана отырып,домбыра үйренудің алғашқы қадамдарын игеру»

Өткізген:

домбыра класының оқытушысы

Д.С. Габбасова

қараша 2020 жыл.

Тақырыбы:«Инновациялық тәсілдері қолдана отырып,домбыра үйренудің алғашқы қадамдарын игеру»

Мақсаты: Оқушыға домбыра аспапбын игеруде, музыкалық білім беру барысында инновациялық тәсілдерді қолдана отырып, домбыра аспабында ойнап уйрену.

Білімділігі: Домбырашының отырысы және аспаптың орналасуы, Оң және сол қолды аспапта орналастыру тәртібін және аспапты игерудегі негізгі ережелермен таныстыру

Тәрбиелілігі: Оқушыны аспапқа баулу, өнерге тәрбиелеу.

Сабақтын түрі: теория және практика

Сабақтың әдіс - тәсілдері: Түсіндіру, ойнап көрсету, сұрақ - жауап, оқушының қабылдау қабілетін бақылау.

Көрнекілігі: аспаптың суреті, әдебиеттер, оқулықтар

Техникалық құрал – жабдықтары: домбыра аспабы, ноутбук

Сабақтың барысы:

Үйымдастыру кезені /2 минут /

Кіріспе /3 минут /

Жаңа сабақ /5 минут /

Үй тапсырмасын беру / 5минут /

5 . Қорытынды.

1. Үйымдастыру кезені:

Сәләметсіздер ме, құрметті ұстаздар! Ашық сабақтың тақырыбы:«Инновациялық тәсілдері қолдана отырып,домбыра үйренудің алғашқы қадамдарын игеру»

. Сабақ 1 сынып оқушысы Шагибанов Мейрамбекпен өткізіледі.

2. Кіріспе (аспаптың құрылысы, домбырашының отырысы, қол қойылымен таныстыру, қағыс түрлері)

Домбыра – ерте зманнан бері халкымызбен бірге жасасып келе жатқан, оның рухани жан серігіне айналған музыкалық аспаптарының бірі.

Қазақтың ән-күй орындаушылық дәстүрлеріне байланысты домбыра аспабының бірнеше түрі кездеседі. Олардың тек түрлері ғана емес, бұрауы, ішек және перне саны да ір түрлі болып келеді.

Домбыраның құрылысы: Аспаптың суреті

Домбырашының отырысы және аспаптың орналасуы

Дыбыстың таза әрі құлаққа жағымды шығуы домбырашының отырысына және аспаптың дұрыс орналасуына тығыз байланысты.Домбыра үйренушілеріне орындықта дұрыс отыру мен аспапты дұрыс ұстауды үйрету өте мән берелік жұмыс.

Домбырашыны орындықтың алдыңғы жартысына, оң аяқты сол аяқтың үстіне қойып отырып ойнайды. Қыз балалардың отырысының ұлдарға қарағанда сәл өзгешелігі бар, бұл ұлдар мен қыздардың киім ерекшелігіне байланысты. Оқушы аспапты жақсы меңгеруі үшін киімі денеге тар болмай, емін- еркін отыруы қажет. Әсіресе екі иықты түсіріп, еңкеймей, тік отыруға жаттыққан жөн. Орындықта дұрыс отырмау, мысалы, еңкіш отыру, шалқақ отыру немесе қырын отыру домбырашыға ыңғайсыздық тудырып, сол қолдың дұрыс орналаспауына, оң қолдың білезік буынының дұрыс қалыптасуына әкеп соқтырады. Домбырашының сол аяғы еденге нық басылып, денесін тік ұстауы керек

Домбыраның сабы (гриф) сол қолдағы сұқ саусақтың үшінші буыны мен бас бармақтың екінші буынынның аралығында ұсталып, бас бармақ екінші (ортаңғы) саусақтың тұсына дәл келіп тұруы керек. Бұл жағдай домбырашының негізгі отырысы болып есептелінеді. Оң және сол қолдардың жеңіл де әрі жылдам қозғалыстары аспапты дұрыс ұстауға тығыз байланысты.

Оң және сол қолды аспапта орналастыру тәртібі

Оң қолдың шынтақ буыны домбыраның жоғары бүйіріне, ішекке дейінгі жерге қақпақтың бетіне орналасады. Оң қолдың білек буыны сәл иіліп 60 градус шамасында бұрыш жасап орналасады. Бас бармақ сұқ саусақпен ұштасып, бос ұсталады да, қалған саусақтар сұқ саусақтың бағытымен бір-біріне бос жалғасып жатады.

Саусақтар мен алақанның арасында сәл қуыс қалуы керек. Саусақтарды бытыратып немесе бір-бірінен алшақ ұстағанда дыбыс өте әлсіз шығады. Оң қолдың бұлай орналасуын қос ішекті бір мезгілде ойнағанда пайдаланады,…