Дүние қалай етсең табылады әңгімесі бойынша материал, 9 сынып

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ САБАҚ ЖОСПАРЫ

Пәні: Қазақ әдебиеті Мектеп: Ақтау қаласы, «№12 жалпы білім беру орта мектебі» КММ-сі

Ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі: 2-бөлімТәрбиенің қайнар бұлағы

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Копбергенова Санбиби Сабырбаевна

Сынып: 5 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Ы.Алтынсарин. «Дүние қалай етсең табылады?» Өмірді өзгерткен кеңес.

Оқу мақсаты

5.Т/Ж.3. Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу.

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар орындай алады:Мәтін мазмұнын түсінеді,негізгі кейіпкерлерді сипаттай отырып, салыстыра алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Кейіпкерлерді салыстырып, нақты дәлелдер келтіре алады. Өз қөзқарастарын білдіре отырып, кейіпкерлер образын аша алады.Тақырыпты шынайы өмірмен байланыстыра отырып, әңгімедегі негізгі мәселені түсіндіреді.

Кейбір оқушылар орындай алады: Кейіпкерлерді сипаттауда,салыстыруда ұтымды пікір білдіре алады. Ы.Алтынсарин әңгімелерінің айтпақ ойын,өз көзқарасы тұрғысынан бағалап, тұжырым жасай алады.

Бағалау критерийі

Мәтін мазмұнын түсінеді, негізгі кейіпкерлермен танысып, сипаттап, салыстырады;

Іс-әрекеттері арқылы кейіпкер образын біледі, талдайды;

Тақырыпты шынайы өмірмен байланыстырып, түйінді мәселені анықтайды;

Кейіпкерлерді сипаттап, салыстыруда ұтымды пікір ұсына алады, автордың айтпақ ойын өз көзкарасы тұрғысынан бағамдап, тұжырым жасайды;

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау,бағалау.

Тілдік мақсаттар

Тілдік мақсаттарды анықтаңыз:

Әңгімедегі кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образбен танысады, өзпкірлерін білдіреді,түйінді ойын айтады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен тірек сөздер:

Антон, тіленші, ақыл айту, машақаттанудан қашпау, зор дүкен иесі.

Тіленші- көне сөз. Ел аралап, қайыр сұрайтын тілемсек, қайыршы.

Еп-есті- бұл жерде ақылың бар адам сияқтысың деген мағына береді.

Әйдік- бұл жерде 1)үлкен, зор, еңселі, дәу; 2)керемет, тамаша, мықты деген мағынада да қолданылады.

Реуішті- тәрізді, секілді, сияқты, іспетті. Қазіргі орфографияда рәуішті деп қолданылып жүр.

Машақаттану- бұл жерде бейнеті ауыр еңбек, қиындығы мол жұмыс.

Тақырыпқа қатысты мағынасы түсіндірілетін терминдер: жанр, портрет, образ.

Диaлог пен жaзу үшін қолданылaтын тіркестер: «Меніңше, ... тaпcыpмaны толық оpындaды/орындaй aлмaды, себебі ол ... жaсaды/жaсамады»

Талқылауға арналған сұрақтар:

1. Антонның қайыр сұрауына не себеп болуы мүмкін?

2.Егер Антонға «орта бойлы, арықтау кісі» жолығып, ақыл айтпағанда не болар еді

деп ойлайсыңдар?

3.Дүние қайтсек табылады екен?

Ишара:

Сабақ кезеңдерінде оқушыларға қолдау көрсетіліп, шапалақ соғумен қошеметтеп отырылады.

Құндылықтарға баулу

Жалпыға бірдей еңбек қоғамы;

Еңбек және шығармашылық, ынтымақтастық, өмір бойы білім алу

Пәнаралық байланыс

Қaзaқ тілі, тарих, геогрaфия, музыка.

Алдыңғы білім

Ы. Алтынсарин шығармашылығына шолу жасау

Сабақ барысы

Сабақтың басы

6 мин

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру. Әртүрлі суреттерді пайдалана отырып «Мозаика» әдісі арқылы сыныпты 3 топқа бөлу.

Қызығушылықты ояту.

Сабақ басында оқушы назарын шоғырландыру мақсатында француз әуенді бейнебаян көрсетіледі.

Ой қозғау.«Болжау» стратегиясы

Бейнебаянды көріп болған соң, оқушыларға сұрақтар қойылады:

- Оқушылар, біз не көрдік?

- Бейнебаян қай елге арналған?

- Ән қай тілде орындалды?

- Француз елі туралы не білесіңдер?

- Астанасы қай қала?

-Францияда Версаль деген қала бар екенін білеміз бе?

- Олай болса, алдарыңдағы картадан осы мемлекетті тауып, бұл іс-әрекетіміздің бүгінгі сабаққа қатыстылығы туралы өз болжамдарымызды айтайық.

Оқушылар топта картадан мемлекетті тауып, болжамдарын өзара келісе отырып, айтады.

Балалар, Сіздердің болжамдарыңыз орынды. Біз бүгін

«Ы. Алтынсариннің «Дүние қалай етсең табылады?» әңгімесіндегі кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу» тақырыбын өтеміз.

интербелсенді тақта, видео

https//www.youtube.

com/watch?v=DJFy

Baa8ziw

Францияның географиялық картасы, Версаль қаласы суреті

Сабақтың ортасы

34 мин.

«Дүние қалай етсең табылады?» тақырыбындағы аудиожазбаны тыңдату.

Француз жұртының бір білімді адамы жазады:

-1791 жылда, өзім университет деген үлкен школда оқып жүрген жігіт күнімде, әр жеті сайын Версаль қаласындағы шешеме жаяу барып-қайтып тұрушы едім. Сонда әрдайым жолымда бір Антон деген тіленші отырып, қайыр сұрап алып жүруші еді. Бір күні тағы сол жолмен келе жатып, бір орта бойлы арықтау кісіге ұшырасып, жөніміз бір болған сон, бірге келе жатқанымызда, әдетінше манағы Антон алдымыздан шығып қайыр сұрады. Қасымдағы кісі тоқтап, Антонның бетіне қарап тұрды да айтты:

- Сен қарауға еп-есті кісі секілді көрінесің және жұмыс істеуге қуатың да бардай көрінеді, сөйтіп тұрып мұндай жаман іспен өзінді кемшілікке салып жүрсің. Бай болғың келсе, мен саған ақыл айтайын. Мен өзім де сендей кедей едім, бірақ сендей тіленшілік қылғаным жоқ. Ел-елден, қала-қаладан қыдырып жүріп, әуелі қалдық арасынан, не болмаса жай кісілерден ескі шүберек сұрап жиып жүрдім. Ол шүберектерді апарып қағаз істейтін фабрикаларға сатып, сонымен азды-көпті ақша болған соң бір есек, бір арба алдым, мұнан соң әуелі аздап, бара-бара көбірек, әр үйден ескі-құсқы, тұтынуға жарамайтын шүберектерді сатып алып, арбамен жүріп сауда ете бастадым. Осындай іспен жеті жылда он мың франк ақша тауып, енді бір қағаз фабрикасына кірістім. Жасым жас, ісіме нық, жинақы және еріншектікті білмегеннен соң, осы күнде екі әйдік тас жұртым бар. Фабрикамды балама бердім, үмітім бар- балам да аштық көре қалмас деген. Себебі, баламды да жасынан бос жүруге, еріншектікке, қиналмай мал табуға үйретпедім. Осы айтқанымдай, машақаттанудан қашпасаң, сен де бай боласың, Антон, - деді де, жөніне жүріп кетті.

Антон бұл сөздерді естіген соң терең ойға қалып, қайыр сұрауын да ұмытып, тұрып қалды...

Сaбaғымыздың мaқсaты: «Дүние қaлaй етсең тaбылaды?» әңгімесіндегі негізгі кейіпкерлердің обрaзын портреті мен іс-әрекеті aрқылы aшу. Бұл мaқсaтқa жетуіміз үшін aлдымен тaқырып aясындaғы тірек сөздер мен термин сөздерді тaғы бір қaйтaлaп, еске түсірейік.