Дүниежүзінің саяси картасы бойынша сабақ жоспары

САБАҚ ЖОСПАРЫ

Курс

I

Топ

С-12

Сабақтың №

Мамандығы-біліктілігі:

Мамандық: 1114000 «Дәнекерлеу ісі» (түрлері бойынша)

Біліктілігі: жоғары деңгей 1114042- «Электргазымен дәнекерлеуші

Орта буын маманы: 1114063- Техник-механик

Модульдің атауы

География

Сабақтың тақырыбы

Кіріспе. Дүниежүзінің саяси картасы

Күні

Ұзақтығы

2 сағ. /90мин/

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға дүниежүзінің саяси картасының құрылымын анықтауды үйрету және білімдерін дамытуға оқытудың әртүрлі элементтерін қолдану

Білімділік:

Дүниежүзінің саяси картасы жөнінде түсініктер бере отырып, толық тақырыпты ашу, баяндау.

Дамытушылық:

Дүниежүзінің саяси картасының қалыптасуы мен өзгеруі туралы мысалдар келтіру

Тәрбиелік:

Өзіміздің және басқа ұлтты және оның тарихын, тілін, дәстүрін құрметтеуді тәрбиелеу;

Күтілетін нәтижелер:

• Дүниежүзінің саяси картасының құрылымын анықтай алады;• Мемлекттердің құрылымындарын ажырата алады;• басқару формаларының түрлерін топтастыра алады;• Мәтіндегі негізгі ойды айта алады; • Оқушылар бірін-бірі оқытуға үйренеді;• Терминдер мен ұғымдарға анықтама бере алады.

Сабақтың түрі:

аралас

Қажетті жабдықтар мен құрылғылар:

Проектор , саяси карта, суреттер, сызба, кесте, үлестірме қағаздар және т.б.

Қосымша әдебиетттер:

Бейсенова Ә., Каймулдинова К., Әбілмажінова С., Баймырзаев Қ., Достай Ж., География. Дүниежүзіне жалпы шоу. ТМД елдері, Алматы,2014 жыл.

Сабақтың конспект-жоспары

Сабақтың барысы

Уақыты (мин.)

Іс-әрекет түрлері

Оқу ресурстары мен

материалдары

1. Ұйымдастыру кезеңі:

2 мин.

Амандасу. Тізім бойынша студенттерді түгендеу.

2.Алғашқы білімдерін тексеру:

-Географиялық картаның қандай түрлері бар?

-Тақырыптық картаның қандай түрлері бар?

-Бөлімдерін атап, сипаттама беріңдер

- Саяси картада не белгінеді?

-ҚР унитарлы, егеменді тәуелсіз мемлекет дегенді қалай түсінесіңдер.

-Картадағы шартты белгілердің анықтамасы жайлы не білеміз?

20 мин.

1) сұрақ-жауап арқылы,

2) баяндама қорғау арқылы,

3) карточка арқылы,

4) тақырыпты ауызша мазмұндауы арқылы.

3. Жаңа сабақты меңгерту:

Жоспар:

1. Саяси картаның қалыптасу кезеңдері

2. Саяси картаның мазмұны

3. Саяси картаның өзгеруі

1. Дүние жүзінің қазіргі заманғы саяси картасының қалыптасуына қатысты оқиғаларды шартты түрде Жаңа (XVII ғасырдан Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін) және Ең жаңа кезең (Бірінші дүниежүзілік соғыстан бүгінгі күнге дейін) деп аталатын екі дәуірге топтастырады. Еуропалық отарлау кезеңі Жаңа Дүние мен Ескі Дүниенің көптеген аумақтарын қамтыды. Еупадағы жетекші мемлекеттердің жаңа жерлерді бөлісуі және ықпал ету аумақтарын экономикалық, саяси жағынан басқару сипаты дүние жүзінің саяси картасының едәуір өзгеріске түсінуі алып келді. Осы өзгерістерге сәйкес, мемлекет құрылымы мен оны басқарудың жаңа формалары пайда болды. Біраз уақыт аса ірі отар иеленуші мемлекетттер - метрополиялар (грекше metropolis – қала) болып есептеліп келген Испания мен Португалияның қатарына кейіннен Ұлыбритания, Франция, Нидерланд, Германия келіп қосылды. Осылайша Америкада, Африка мен Азияда отарлық аумақтар пайда болды. Мысалы, XX ғасырдың басына қарай отарлық иеліктер Африка жерінің 90% - ын, Азия аумағының 56% - ынан астамын, Америка жерінің 27% - ын алып жатты.

XIX ғасырдың басында Латын Америкасында бсталған ұлт – азаттық қозғалыс нәтижесінде Эквадор (1809 ж.), Колумбия (1810 ж.), Венесуэла, Парагвай (1811 ж.), Аргентина (1816 ж.), және т.б. жаңа тәуелсіз мемлекеттер қалыптасты. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында дүние жүзіндегі жетекші метрополиялар арасында ықпал ету аймақтары үшін күрес шиеленісе түсті. Соның салдарынан әлемді Бірінші дүниежүзілік соғыстың өрті шарпыды.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан соң болған ірі оқиғалар қатарына 1917 жылғы Қазан революциясы нәтижесінде Ресейде мемлекеттік құрылым мен басқару жүйесінің түбегейлі өзгеруі, Аустрия – Венгрия монархиясы мен Осман империясының ыдырауы, Германияда монархияның құлатылуы және үкімет басына фашистердің келуі, Еуропада мемлекеттік шекаралардың өзгеруі жатады. Дүние жүзінің саяси картасында КСРО, Чехословакия, Ирландия, Исландия, Ватикан сияқты жаңа мемлекеттер пайда болып, Финляндия, Польша, Балтық бойы елдері тәуелсіздігін жариялады. Бұл кезеңде Африкада тәуелсіз мемлекттер қатары (Египет, Эфиопия, Либерия, ОАР) санаулы ғана болды. Дүние жүзінің қазіргі заманғы саяси картасының қалыптасуында Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңы мен одан…