Екі шет тілін меңгертудегі мультимәдениетті педагогика

Екі шет тілін меңгеруде мультимәдениетті педагогиканың бейсаналы әсері: табиғи әдістердің рөлі

Автор: Тургунова ЗаринаУниверситет: Ыбырай Алтынсарин атындағы Арқалық педагогикалық университеті Факультет: Педогогика филология факультетіМамандық: Шетел тілі: екі шетел тіліЖарияланған күні: 2025 ж.

Аннотация

Бұл мақалада екі шет тілін меңгеруде мультимәдениетті педагогиканың бейсаналы әсері мен табиғи тіл үйрету әдістерінің рөлі қарастырылады. Тіл үйрену барысында оқушы тұлғасына бейсаналы түрде әсер ететін мәдениетаралық элементтер, мұғалімнің сөйлеу үлгісі мен мәдени референциялар арқылы қалыптасады. Табиғи әдістерді қолдану арқылы бұл үдеріс оқушылар үшін тиімді әрі нәтижелі болатыны көрсетіледі. Мақалада заманауи зерттеулерге сүйене отырып, педагогтың бейсаналы әсер ету механизмі мен оқыту әдістерінің мәдениетаралық ортада қалай іске асатыны жан-жақты талданады.

Кілт сөздер

мультимәдениеттілік, тіл үйрену, табиғи әдіс, педагогика, бейсаналы әсер, мәдениетаралық коммуникация.

Қазіргі заманда білім берудің басты міндеттерінің бірі – тек тіл үйрету емес, сонымен қатар мәдениетаралық құзыреттілікті қалыптастыру. Мультимәдениеттілік – қоғамдағы мәдени әртүрлілікті мойындау мен құрметтеуге негізделген тәсіл. Бұл бағыт педагогика саласында ерекше орын алады. Оқушы тек тіл үйреніп қана қоймай, өзге халықтың дүниетанымы мен құндылықтарына бойлайды. Әсіресе екі шет тілін қатар меңгеріп жатқан студенттер үшін бұл – аса өзекті. Білім алушы шет тілін үйрене отырып, өз санасында басқа мәдениетті бейсаналы түрде қалыптастырады.

Мультимәдениетті педагогика – әртүрлі мәдениеттерге құрметпен қарауды, түсінуді және сол мәдениеттерді білім беру мазмұнына енгізуді көздейтін бағыт. Banks (2006) пікірі бойынша, бұл тәсіл студенттердің жеке тәжірибесін, этникалық ерекшеліктерін ескере отырып, оқу бағдарламаларын бейімдеуге бағытталған. Мұндай тәсіл студенттің тұлғалық дамуына ғана емес, академиялық табысына да оң әсер етеді. Екі шет тілін үйретуде мультимәдениетті педагогика тілді меңгерумен қатар, мәдениетаралық қарым-қатынастың элементтерін де қамтиды.

Мұғалім тек тіл үйретуші емес, мәдениет таратушы тұлға ретінде де қызмет етеді. Ол пайдаланатын мысалдар, интонация, мимика, сөйлеу мәнері, тіпті киіну стилі – бәрі студенттің санасына бейсаналы түрде сіңеді. Бұл «бейсаналы үйрету» деп аталатын құбылыс. Kramsch (1993) айтуынша, тілді оқыту үдерісі тіл арқылы мәдениетті жеткізумен тығыз байланысты. Тілді үйретіп жатқан мұғалім өз мәдени контекстін…