элективті курс 5-сынып оқушыларына арналған

БАҒДАРЛАМА Оқушы компонентінің курсы

ВОКАЛ 5-сынып оқушыларына арналған аптасына – 1 сағат, барлығы 34 сағат

Д.Кыпшакова №59 мектеп-гимназияның

музыка пәні мұғалімі

Пікір жазғандар : Уразалиева М.А. Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті музыкалық білім берудің теориясы мен әдістемесі кафедрасының профессор м.а, педагогика ғылымдарының кандидаты Рыспаева Л.А. №63жалпы білім беретін мектептің музыка пәні мұғалімі

Алматы қаласы білім беру ұйымдарындағы 1-7 сыныптар үшін вариативті және 8-11 сыныптар үшін бейінді және бейіналды элективті курс бағдарламаларының муызка пәні бойынша сараптама комиссиясының мүшесі

Түсініктеме хат мазмұны Бұл бағдарлама осы жастағы жеткіншектердің жас ерекшелігіне, танымдық қабілеттерінің мүмкіндік деңгейлеріне сай іріктеліп жасалған. Ән айтуға баулу арқылы бала дауысын қалыпқа келтіре отырып, оқушы қабілетін шыңдай түсуге көмегін тигізеді.

Баланың ән айтуында орнықты, дыбысты толқытпай айтуын табиғи жеңілдік пен дыбыс бояуын сақтауға көмегін тигізеді. Ән айту кезінде екпіндету тазалығына, вокалдық ән айту дағдыларын меңгеруіне, орындаудың мәнерлілігіне, әр білім алушының жетістіктеріне назар аударылады.

Оқушылармен вокал жұмысын жүргізу түрлі дауыстардың дыбыстық құрылымының физиологиялық механизмін түсінуді қалыптастырумен бірге педагогқа шығармашылық жүйені еркін меңгеруге мүмкіндік береді. Сыни тұрғыда ойлауы мен музыкаға жағымды қарым-қатынасы, музыкалық іс- әрекет дағдылары қалыптасады. «Вокал» үйірмесі бағдарламасының негізі, оқушының жеке және жас ерекшеліктерін ескере отырып, функционалдық сауаттылығын дамыту мен басты және пәндік құзіреттілікке жетулеріне бағытталған.

Бағдарламаның мақсаты: -Оқушылардың көркемдік талғамын әншілік дауысын қалыптастырып, жетілдіру. Вокалдық мәдениетке тәрбиелеу; Вокалдық жанр өнерінің ерекшелігін түсінуге жетелеу.

Бағдарламаның міндеті: 1.Білімділік: музыкалық білімін жетілдіру, оқушы сезімін ояту. 2.Дамытушылық: көркемдік талғамын, орындау мәдениетінің дағдыларын дамыту. 3.Тәрбиелік: сахналық жүріс-тұрысқа, орындау барысында оған шығармашылықпен қарауға тәрбиелеу.

Бағдарламаның өзектілігі: Бұл бағдарлама бойынша оқушылардың дауысын анықтауда, вокалдық қабілетінің дамуында, вокал жаттығулары негізінде ритмикалық сезінуді үйретуде вокал-курстарын өткізу өте тиімді.

Бұл бағдарламаны құрап отырып, музыканың көркем бейнесіне сәйкес мәнермен орындауға, біліктілігін дамытуға, оны түсіну мен сезіне білу талғаммен қалыптастыруға көңіл бөлінген.

Оқушылардың дамуын, жас ерекшелігін ескере отырып, соған сай репертуар таңдап, жүйелі жұмыс жүргізсе, балалар әнді толғана сезініп, шығарма мазмұнына үңіле отырып сол мазмұнын өз дауысы арқылы бере білуге жаттығатыны белгілі екендігі ескеріліген.

Маңыздылығы: Бағдарлама бала дауысын жетілдіру барысындағы табиғи дамуын ескере отырып, дауысқа еліктеу қағидаларын қолданумен қатар тиімді басқаруға ықпал етеді. Әр тұлға бойындағы таза дауыс ырғағын қалыптастыру мүмкіндігін ашады. Негізгі жаттығуларды басынан бастап тыңғылықты үйреніп, вокалдық техниканы жүйелі меңгеруге ықпал жасайды. Қажеттілігі:

Бағдарлама оқушылардың ән айтып, музыка тыңдап өнерге машықтануына, үлкен саханаларға шығып, байқауларға қатысуына бағдар беріп, жол сілтейді. Оқушының болашақтағы өнер жолына деген кәсіптік бағдарды да, мамандық таңдауына да септігін тигізеді.

Тұрақтылау (мазмұндық) бөлімі 1-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Вокал туралы ұғыммен таныстыру. Білуі тиіс: «вокал» - дауыс деген ұғым. 2-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Вокал негізін игеру. Білуі тиіс: вокал – «дауыс қалыптастыру» туралы ұғым. 3-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Ән айту ережелері. Меңгеруі тиіс: Ән айту ережелерінің түрлері. 4-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Дауысқа бөлу. Жас ерекшелігіне байланысты музыкалық есту, орындау қабілетіне қарай дауысқа бөлу. 5-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Дауысқа бөлу. Білуі тиіс: музыкадағы дауыс түрлері. 6-сабақ (1 сабақ) Тақырыбы: Дауыс қою. Дауыс қою және көркемді-орындаушылық қабілеттерді дамыту. 7-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Дауыс диапазоны. Меңгеруі тиіс: ән айту барысында дауыс мөлшеріне қарай анықталатындығы туралы, төменнен жоғарыға дейінгі дауыстардың жиынтығы. 8-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Тембр - дыбыс бояуы Білуі тиіс: тембрлік дыбысталудың дамуы. 9 - сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Дауыс аппарат жұмыстарының ерекшеліктері. Меңгеруі тиіс: әншінің тыныс алуы, әншіліктің техникалық дағдылары. 10-сабақ (1 сабақ) Тақырыбы: Әншілік регистр. Меңгеруі тиіс: біртекті дауыс бояуының, дыбыс қатарындағы дауыс тербелісінің жұмысы. 11-сабақ (1 сабақ) Тақырыбы Ән айту артик

Білуі тиіс: ең алдымен, ән айтудың негізі-дұрыс тыныс алу. 13-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Әндік дыбыс жаттығулары Меңгеруі тиіс: дауыстың сапалы шығуына жағдай тудыратын өкпе мен өңеш, резонаторлардың жұмыс кезіндегі жай-күйі. 14-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Музыкалық жаттығулар Меңгеруі тиіс: музыкалық есту қабілеттерін дамытуға бағытталған жүйелі түрде жүргізілетін жаттығулардың мәні. 15-сабақ (1сағат) Тақырыбы: Қазақтың халық әні «Бір бала». Білуі тиіс: ән –халық мұрасы.. Халық әндері сарқылмас-қазына. 16-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: «Бір бала» әнінің 2,3 шумақтарын үйрету. Меңгеруі тиіс: әннің мазмұндылығы, елдің өмірі, тұрмыс-тіршілігімен сабақтығы. 17-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Вокалды дикция Білуі тиіс: ән айтудағы дикция, оның ерекшелігі. 18-сабақ (1 сабақ) Патриоттық әндер үйрету. Б.Бейсенованың «Туған жер» әні Оқушылардың туған жерге, Отанға деген сүйіспеншілігін арттыру. 19-сабақ Тақырыбы: «Туған жер» әнінің 2-3 шумақтарын үйрету Меңгеруі тиіс: әннің әуезділігі, әсерлілігі, көркемділігі. 20-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Ән айтудағы тыныс алудың негізгі ережелері. Білуі тиіс: вокалды-ән айтудың техникалық негізі , дұрыс тыныс алу дағдысы. 21-сабақ (1сағат) Тақырыбы: Вокализ №1 Білуі т

Білуі тиіс: ән айту кезіндегі дыбыстың қалыптасуы тыныс алумен артикуляциялық органдардың дауыстау астарымен өзара байланыстарының нәтижесінде пайда болатыны туралы. 29-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Әндету жаттығулары. Меңгеруі тиіс: әр түрлі буындарға немесе, белгілі бір әннің сөзі мен әуеніне жаттығулар жасату. 30-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Динамикалық белгілер Білуі тиіс: Форте-қатты, күшті. Меццо-форте-орташа күшпен. Фортиссимо-өте күшті, қатты. Пиано-ақырын, жай. Пианиссимо-өте ақырын, жай. Меццо- пиано- ақырын. Сфорцандо-кенеттен, күшейіп. Крещендо- бірте-бірте күшейте. Диминуэндо-бірте-бірте жайлата. 31-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Вокализ №2 Меңгеруі тиіс: ән айту шеберлігін , әсерлі орындауға көмектесу дағдыларын қалыптастыру. 32-сабақ (1 сағат) Тақырыбы:Еркін тақырып. Әні: А.Махамбетова сөзі:Ж.Қалжанова «Ана-ұстаз» әні Меңгеруі тиіс: әннің әуезділігі, әсерлілігі, көркемділігі. 33- сабақ (1 сағат) Тақырыбы: «Ана-ұстаз» әнінің 2,3 шумақтарын үйрету. 34-сабақ (1 сағат) Тақырыбы: Жыл бойы өтілген тақырыптарды қайталау.

Нормативті бөлім 5 - сынып аптасына – 1 сағат, барлығы – 34 сағат р/с Тақырыптың аты Оқу мақсаты сағат саны Білім өнімі бар лығ ы

лек ция

Тәжі

ри

бе 1-тоқсан 8 сағат 1 Кіріспе. Вокал туралы ұғым.

5.1.2.1-вокал туралы ұғымды түсіну

1 1 Лекция

2 Вокал негізін игеру.

5.1.1.1-вокал негізін игеру құралдарын анықтау

1 1 Конспект

3 Ән айту ережелері

5.1.2.1-ән айту ережелерінің түрлерімен танысу

1 1 Лекция

4 Дауысқа бөлу. 5.1.1.1-музыкадағы дауыс түрлерін анықтау

1 0,5 0,5 Конспект

5 Дауысқа бөлу. 5.1.1.1-музыкадағы дауыс түрлерін анықтау

1 0,5 0,5 Музыкалық сауаттылық

6 Дауыс қою. 5.1.2.1-ән айту артикуляциясын түсіну

1 1 Лекция

7 Дауыс диапазоны. 5.1.3.1-төменнен жоғарыға дейінгі дауыс жиынтығын

1 0,5 0,5 Музыкалық сауаттылық