Электр тогы және ток көздері сабақ жоспары 8 сынып

Сынып: 8

Сабақтағы оқушылар саны:

Сабаққа қатыспаған оқушылар саны

Сабақтың тақырыбы

Электр тогы. Ток көздері

Сабақ негізделген оқу

мақсаты (мақсаттары)

8.4.2.1 электр тогы ұғымын және электр тогының пайда болу шарттарын түсіндіру;

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Электр тогының анықтамасын , ток көздері туралы білуі, токтың жүру шарттарын білуі .

Оқушылардың басым бөлігі:

Электр тогының әрекетін түсінуі, электр қозғаушы күш шамасының физикалық шамасын түсінуі.

Электр тогын түсіндіре алуы, деректерді жинап, талдап, іріктей алуы. Өз болжамдары мен қорытындыларын жасай алуы.

Кейбір оқушылар:

электр тогы туралы теориялық білімдерін қалыптастыру .

Күтілетін нәтиже:

Электр тогының анықтамасын , ток көздері туралы біледі, токтың жүру шарттарын біледі .

Электр тогының әрекетін түсінеді, ажыратады, электр қозғаушы күш шамасының физикалық шамасын түсінеді.

Электр тогын түсіндіре алады, деректерді жинап, талдап, іріктей алады. Өз болжамдары мен қорытындыларын жасай алады.

Тілдік мақсаттар

Физикалық терминдердің дұрыс қолданылуына мән беру.

Тұрақты ток-постоянный ток- Direct current

электр тогы-электрический ток-electric current

Ток өткізетін-проводник с током- current carrying

Құрал-устройство-Device

Диэлектрик-диэлектрик-Dielectric

Электр заряды-электрический заряд- electrical charge

Батарея-батарея-battery

Гальваникалық элемент-гальванический элемент- cell

Заряд-заряд-charge

Өткізгіш-проводник-conductor

Өткізгіштік-проводимость-conductivity

Құндылықтар

Құрмет, ынтымақстастық, өмір бойы оқу, азаматтық жауапкершілік, ашықтық, жыл сайын,

Жаһандық азаматтыққа тәрбиелеу

Адами құндылықтарды дәріптеу

Пәнаралық байланыстар

Математика

Алдыңғы білім

Жылулық қозғалыс. Броундық қозғалыс. Температура.

АКТ дағдысын қолдану

Осы сабақ барысында оқушылар Power Point бағдарламасынан тақырыпқа қатысты көрнекі құралдарды пайдаланып, интербелсенді тақтаны қолданады.

Өмірмен байланыс

Табиғаттағы өзгерістерді талқылау

Жоспар

Жоспар-

ланған мерзім

Жоспарланған іс-шаралар

Кіріспе

(3мин)

Топқа бөлу

Ынтымақтастық ортасын құру. Ережелерді еске түсіреді.

Үй тапсырма-сы (8 мин)

Үй тапсырмасымен жұмыс.

«Электр өрісі» тарауын қайталау.

Түрткі, сынама, қайта бағыттау сұрақтары

1.Электр өрісі деген не? Қасиеттері

2.Кулон заңын тұжырымдаңдар

3.Потенциал, электр өрісі жұмысының формулалары

4.Конденсаторлар деген не?

Үй тапсырмасын тексеру./ауызша/

Электр сөзі қай тілден алынды?

Электрон заряды қандай?

Атомның құрылысын зерттеген ғалым?

Зарядтардың неше тегі болады?

Электриктер деп нені айтады?

Электр тогын өткізетіндерге мысалдар келтір?

Қандай зарядтар бір-бірінен тебіледі?

Мұғалім оқушыларға түрткі, сынама, қайта бағыттау сұрақтарын өткен тақырыптар бойынша бойынша береді.

Мұғалім әр оқушының жауаптарына мадақтау сөздерін айтады.

3 мин

Қызығушылығын ояту

Миға шабуыл .

Бейнематериалдар арқылы

Электрондық оқулықтан «Электр тоғы» тақырыбындағы бейнематериал көрсету.

Негізгі бөлімі

(13 мин)

Мағынаны тану

Балалар, қалай ойлайсыңдар, қалта шамы ненің көмегімен жанады?

-Үйдегі электр шамы токты қайдан алады?

- Көшедегі электр жарығы кенет өшіп қалса, ол нені білдіреді?

-Иә, дұрыс айтасыңдар. (Электр батареяның көмегімен жанады.Электр станциясынан. Бағандағы сымдарда ток жоқ екенін білдіреді.)— Яғни, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Электр тогы. Ток көздері

Алғаш рет “электр тогы” түсінігін енгізген француз ғалымы Андре Мари Ампер болды.(портретпен жұмыс)

Электр тогы автомобильдердің ағыны тәрізді. Көшеде автомобильдер қалай ретпен, тәртіппен қозғалса, өткізгіш сымның ішінде зарядталған бөлшектер де ретпен қозғалады (интерактивті тақтадан медиаобъект тамашалау) Электр тогы судың қозғалысына да ұқсайды.

Сонымен, өткізгіште электр тогы пайда болуы үшін және ұзақ сақталу үшін мына шарттар қажет:

Зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы болу керек; (интерактивті тақтадан медиаобъект тамашалау)

Қозғалысты туғызатын электр өрісі болу керек; (электр өрісі кез-келген зарядталған денелердің айналасында болады, оны көру немесе ұстау мүмкін емес; электр өрісінің бар не жоқ екендігін тек оның әсері арқылы білуге болады)

Өрісті туғызатын ток көздері керек;

— Ток көздеріне гальвани элементін, аккумуляторлар, генераторлар, Күн батареясын айтуға болады.♦ Гальвани элементінде (эл.батареясы), аккумуляторда – химиялық реакция әсерінен зарядттар бөлінеді. Реакцияда бөлінетін ішкі энегрия электр энергиясына түрленеді. Бұл итальяндық анатом және физиолог Луиджи Гальванидің құрметіне арналған.♦ генераторларда (СЭС, ЖЭС, жел, күн электр станциялары) магнит өрісінде өткізгішті айналдырғанда электр тогы пайда болады. Бұл жерде өткізгішіті айналдыру үшін, судың, будың, желдің механикалық энергиялары қолданылады.♦ күн батареясында жылу әсерінен жартылай өткізгіш ішінде зарядтар оң және теріс полюстерге жіктеліп ток көзі пайда болады, яғни жарық, жылу энергиялары электр энергиясына түрленеді. Бұл күн энергиясын жұтатын пластинка (көрсету) Металл жылуды қабылдайды.(арнайы репортаж)

Электр тогын өндіру

СЭС-40 ٪ Генераторларда магнит өрісінде өткізгішті айналдырғанда электр тогы пайда болады. Бұл жерде өткізгішті айналдыру үшін судың механикалық энергиялары қолданылады.

ЖЭС-40 ٪ Жылумен қаланы қамтамасыз етеді. Трубиналарда будың энергиясын электр энергиясына айналдырады.

Жел, күн-5 ٪ Жер мен ғарыштың ортасында бағаналар жоқ. Сондықтан ғарышкерлер күн энергиясымен қоректендірілген батареяларды қолданады.

АЭС-15 ٪Атом бомбасын бейбіт мақсатта реактордың ішінде жарады. 1г атом 1600т көмір жанған кезде бөлінетін жылуды береді, өте үнемді.

Өткізгіште токтың бар-жоғын оның әрекетінен байқауға болады.Электр тогының әрекеттері:

1. жылулық әрекеті

2. химиялық әрекеті

3. магниттік әрекеті

4. физиологиялық әрекеттері

Токтың жылулық әрекеті. Өткізгіш бойымен ток өтсе, онда ол қызады. Бұл тұрмыстық техникада (электр шамында, үтікте, электрплиткада, қайнатқыштарда, электр лампасы, шашкептіргіштерде) кеңінен қолданылады. (оқушыларға көрсету) Токтың химиялық әрекеті. Химиялық ерітіндіге батырылған өткізгіш арқылы ток өткенде ерітінді құрамындағы заттар бөлінеді. Осы тәсілмен таза мыс алуға, металл бетін күміспен қаптауға болады. (сыртына күміс шеңбер, гүл салынған стақанды көрсету, бейнеролик тамашалау) Токтың магниттік әрекеті. Өткізгіштен ток өткенде оның айналасында магниттік қасиет пайда болады. Темір заттарын магнит сияқты тартады. (бейнеролик тамашалау) Токтың физиологиялық әрекеті. Жануарлар денесінен ток өтсе, онда бұлшықеттер жиырылады. Итальяндық анатом және физиолог Луиджи Гальвани атмосферадағы электр…