Электр тогының пайда болуы туралы ғылыми жоба 7 сынып

МАН

Қазақстан Республикасы Малая Академия Наук

Кіші Ғылым Академиясы Республика Казахстан

КҒА ASY

«Электр тогының пайда болуы»

Физика

Лопаткин Данила

7 – сынып

«Екпінді орталау мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Ғылыми жетекшісі: Кистауова Назерке Алшынбайқызы

2017 жылы

Алматы облысы

Еңбекшіқазақ ауданы

«Екпінді орталау мектебі»

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

7 – сынып оқушысы Лопаткин Данила

Жетекшісі: Кистауова Н.А

Тақырыбы: «Электр тогының пайда болуы»

Зерттеудің өзектілігі:

Сыныпта көптеген бізге қызықты сұрақтар қойылады, соның ішінде : «Қазіргі кезде шығып жатқан компьютер, теледидар, тоңазытқыш және басқа да тұрмыстық техникалар қалай жұмыс істейді?». Әрине, бұл сұраққа көптеген жауаптар берілді. Бұл электр энергиясы! Бірақ электр энергиясы бұл қайдан пайда болды? Бұл сұраққа жауапты мектепте мұғалімімнен, үйге келіп ата –анамнан сұрастырып, интернет желісінен мәліметтер іздей бастадым. Осыдан кейін менде көптеген сұрақтар пайда болды: «Электр энергиясы дегеніміз не?», «Электр қуаты неден тұрады және оны қалай көруге болады?», «Үйде электр қуатын қалай алуға болады?», «Адамның өмірінде электр қуаты бар ма?». Осы сұрақтарға жауап іздей отырып, токты немесе электр шамын қалай жұмыс істетуге болатынын ойлай бастадым.

Физика пәні қызық пәндердің бірі болып табылады. Бірақ бұл пәнді біз 7 – сыныптан бастап оқимыз. Мен 5,6 сыныптарда физика пәні бойынша мәліметтерді интернет желісінен, оқулықтардан іздестіріп, тәжірибелер жасап жүрдім.

Бұл тақырыпты таңдау себебім көптеген тақырыптардың ішінде ең қызықты «Электр тогы» тақырыбы ұнады.

Зерттеудің мақсаты. Күнделікті өмірде айналамызда жиі кездесетін электр шамдарының электрлік заттардың өзіндік қасиеттеріне терең үңіле отырып, олардың құпия сырларын танып білу, қасиеттерінің табиғаттағы үйлесімділігін зерттеп-зерделеу. Электр энергиясын (электр шамын жұмысқа) кез келген уақытта және кез келген жерде алуға болатынын қолымызда бар заттармен тәжірибе жүзінде дәлелдеу;

Ғылыми жобалық зерттеу жұмысының міндеттері:

Электр тогының пайда болу тарихын ашып көрсету;

Тұрмыста пайдаланатын заттармен эксперимент жасау;

Жұмыстың нәтижесі мен қорытындысы: Ғылыми жобаға өзекті және теориялық және практикалық маңызы бар мәліметтер келтірілген.

Ғылыми жұмыс барысында қолданылған әдістер:

Әдеби оқулықтардан ақпараттар жинау;

Бақылау;

Салыстыру;

Физикалық тәжірибелер;

МАЗМҰНЫ

І. Кіріспе …..................................................................................................3

ІІ. Негізгі бөлім

1.Теориялық бөлім......................................................................................

2. Практикалық бөлім...............................................................................9

ІІІ. Қорытынды .......................................................................................17

ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер.............................................................18

Аңдатпа

Қазіргі таңда әлемнің қарқынды дамуы, жер бетіндегі адам санының көбеюі, адамзаттың тұтынушылық қабілетінің өсуі әсерінен, біздің өмірімізге ең қажетті азық-түлік, ауыз судың тапшылығы көп елдерде сезілуде. Ал XXI-ғасырды электр құрылғыларынсыз (компьютер, теледидар, телефон, ас үй құрылғылары т.с.с) елестете алмаймыз. Біздің өмір сүруіміз үшін электр энергиясының алар орны ерекше. Күн сайын оған деген сұраныстың артуынан, тұтынушыларды электр энергиясымен толық қамтамасыз ету әлем елдерінің басты мәселесіне айналды. Біздің елімізде осы мәселені шешу жолында көптеген істер атқаруда. Атап айтар болсақ Астана қаласында «Болашақтың энергиясы» тақырыбымен өткізілетін ЭКСПО-2017 көрмесі. Бұл көрмеде энергия өндірудің тиімді, арзан, табиғатқа зияны аз болатын тәсілдері мен технологиялары көрсетіледі деп жоспарлануда.

Біздің өмірімізді электр энергиясынсыз, соның ішінде жарық шамдарынсыз елестету мүмкін емес. Кезінде Ыбырай атамыз

Оқысаңыз балалар,

Шамнан шырақ жағылар деп... болашақта адамдардың жарық шамын табатынын, оның өміріміздің айрылмас бөлшегі болатынын айтып кеткен. Қазіргі кезде электр энергиясын өндіру әлемнің басты мәселесіне айналды.

Анотация

Из-за быстрого развития мира, увеличение числа людей на Земле и рост человеческих способностей, самый важный недостаток продовольствия и питьевой воды в нашей жизни ощущается во многих странах. И мы не можем представить себе XXI век без электроприборов (компьютеры, телевизоры, телефоны, кухонная утварь и т. Д.). Электричество имеет особое место в нашей жизни. Суточная проблема заключается в том, что поставка электроэнергии потребителям стала серьезной проблемой в мире. В нашей стране есть много дел в решении этой проблемы. В частности, выставка ЭКСПО-2017 в Астане под названием «Энергия будущего». Ожидается, что на этой выставке будут представлены эффективные, недорогие, экологически чистые методы и технологии. Невозможно представить нашу жизнь без электричества, в том числе лампочек. Мы отец Ибраи Дети учатся, Свет из лампы, как говорят, будет в будущем, когда люди найдут лампу и что она станет неотъемлемой частью вашей жизни. Производство электроэнергии стало серьезной проблемой в мире.

The abstract

Because of the rapid development of the world, the increase in the number of people on Earth and the growth of human abilities, the most important shortage of food and drinking water in our lives is felt in many countries. And we can not imagine the 21st century without electrical appliances (computers, televisions, telephones, kitchen utensils, etc.). Electricity has a special place in our life. The daily problem is that the supply of electricity to consumers has become a serious problem in the world. In our country there are many cases in solving this problem. In particular, the exhibition EXPO-2017 in Astana under the title "Energy of the Future". It is expected that effective, inexpensive, environmentally friendly methods and technologies will be presented at this exhibition. It is impossible to imagine our life without electricity, including light bulbs. We are the father of Ibrai Children learn, The light from the lamp is said to be in the future when people find a lamp and that it will become an integral part of your life. Electricity production has become a serious problem in the world.

Кіріспе

Электр қуаты болмаса, қазіргі өмірімізді елестету қиын.Айтыңыздаршы қазіргі кезде жарықсыз және жылусыз, ұялы телефонсыз, электр қозғалтқышсыз, теледидарсыз және компьютерсіз қалай өмір сүруге болады?

Электр қуаты - өндірілетін отын түрлерінің 1/5 бөлігі электр қуатын және жылуды бөліп шығару үшін пайдаланылады. Қуаттың басқа түріне карағанда электр қуатының көптеген колайлы жақтары бар. Оны механикалық, жарық және жылу қуатына түрлендіріп сым арқылы тасымалдауға болады.

Электр қуатын шаруашылықтың көптеген салаларында пайдаланады. Қуаттың басқа түріне қарағанда электр қуатына деген сұраныс жыл өткен сайын артуда. Сол себепті де электр қуатын өндірудегі жетістік шаруашылыктың басқа түрлеріне карағанда біршама алда жүруі тиіс. Қазақстанда электр стансасының 3 түрі колданылады; Жылу электр стансалары 2 түрге бөлінеді;

-конденсациялы

-жылу электр орталықтары.

Конденсациялы стансалар тек қана электр қуатын өндіреді.

Мұндай стансалар электр қуатымен үлкен аудандарды қамтамасыз етеді. Сондықтан да оларды мемлекеттік аумақтық электр стансалары (МАЭС) дейді. Бұл стансалар барлық өндірілетін электр қуатының 1/2 бөлігін береді. Конденсациялы стансаларды қосуға көп уақыт қажет (орта есеппен 5 сағат). Сондықтан оларға жыл бойы бірқалыпты жұмыс жасап тұру кажет. Тоқтатқан жағдайда электрмен қамтамасыз ету жүйесі бұзылады. Конденсациялы стансалар отын көзіне, суға жақын орналастырылады. Жылу электр стансаларының келесі түрі жылу электр орталығы . Бұл жерде электр қуаты мен жылуды өндіру жинақталған. Стансаның мұндай түрі отынды пайдалану коэффициентін конденсациялы стансаға қарағанда екі есеге ұлғайтады.

Жылу электр орталығы - жылуды 20 километрден артық тасымалдау тиімсіз болғандықтан, қалаларда орналастырады. Жылу электр стансалары шамадан тыс көмірқышқыл газын бөліп шығаратындықтан, қоршаған орта ластанады. Электр куаты кез келген жерге жоғары вольтты электр желісімен тасымалданады (ЭЖТ). Белгілі бір ауданға энергия қаншалықты қажет болса, соншалықты электр қуатын жеткізе алады. Сондықтан да жылу электр қуатын отынға және тұтынушыға жакын орналастырады. Электр стансасының келесі типі - су электр стансасы республикамыздағы электр қуатының, ең арзан түрі. Яғни ағынды судың қуаты адамның қатысуынсыз алынады және отынды үнемдеудегі жетекші өнеркәсіптің бірі.

Негізгі бөлім

Теориялық бөлім

Электр тогы – электр қозғаушы күштің әсерінен зарядтардың (зарядталған бөлшектер немесе дене) бағытталған қозғалысы.

Зарядталған бөлшектер: өткізгіштерде — электрондар, электролиттерде —иондар (катиондар мен аниондар), газда —иондар мен электрондар, арнайы жағдайдағы вакуумда — электрондар, жартылай өткізгіштерде —электрондар мен кемтіктер (электронды-кемтіктік өтімділік) болып табылады.

Электр тогы энергетика саласында — энергияны алыс қашықтыққа жеткізу үшін, ал телекоммуникация саласында — ақпаратты шалғайға тасымалдау үшін қолданылады.

Сипаттамалар

Электр тогының бағыты шартты түрде өткізгіштердегі оң заряд тасушылардың орын ауыстыру бағыты алынады, бірақ өткізгіштердегі заряд тасушылардың заряды теріс (мысалы, металда электрон) болғандықтан ток бағыты электрондардың бағытына қарсы келеді. Электр тогы өткізгіш бойымен спиральді қозғалады.

Елбасы Н.Ә.Назарбаев өзінің жолдауында «Тәуелсіздікті баянды ету оғанқол жеткізуден де қиын. Мемлекеттігіміздің тұғырын мызғымастай нығайтатүсу үшін бізге әлі талай өткелі күрделі, өкпегі көп бұралаң жолдардан өтугетура келеді.

Заманның беталысын өздеріңіз көріп отырсыздар… Сәт сайын құбылғаналасапыран заманға сай амал болуы керек», деген болатын. Дағдарыстыкезеңдерде тәуелсіздігін жариялаған бүгінгі табысты Қазақстан кедергілерарқылы кемелдікке жететінін талай мәрте дәлелдеген. Оған мыңсан мысалкелтіруге болады.

Қазіргі таңда әлемнің қарқынды дамуы, жер бетіндегі адам саныныңкөбеюі, адамзаттың тұтынушылық қабілетінің өсуі әсерінен, біздің өмірімізгеең қажетті азық – түлік, ауыз судың тапшылығы көп елдерде сезілуде. Ал ХХІ ғасырды электр құрылғыларынсыз (компьютер, теледидар, телефон, ас үйқұрылғылары т.с.с) елестете алмаймыз. Біздің өмір сүруіміз үшін электрэнергиясының алар орны ерекше. Күн сайын оған деген сұраныстың артуынан,тұтынушыларды электр энергиясымен толық қамтамасыз ету әлем елдерініңбасты мәселесіне айналды. Біздің елімізде осы мәселені шешу жолындакөптеген істер атқаруда. Атап айтатын болсақ Астана қаласында«Болашақтың энергиясы» тақырыбымен өткізілетін ЭКСПО – 2017 көрмесі.

Бұл көрмеде энергия өндірудің тиімді, арзан, табиғатқа зияны аз болатынтәсілдері мен техникалары көрсетіледі деп жоспарлануда.

Қазіргі кезде электр энергиясын өндіру әлемнің басты мәселесінеайналды. Электр энергиясын өндіру үшін күніне мыңдаған тонна көмір, мұнайжағылып жатса оның табиғатқа деген зиянын есептей беріңіз. Пайдалықазбалар азайып, ауа мен су ластанып, орман қоры аяусыз кесіліп жатқанзаманда, келер ұрпаққа не қалдырамыз деп толғанып көрейік.

Электр шамының пайда болу тарихы

Электр шамының пайда болу тарихы Электр шамының пайда болу тарихы XIX ғасырдың соңында Еуропа көшелерінде пайда болған электр шамының тарихы кім-кімді де қызықтырмай қоймас. Алғашында қала көшелері мен орталық алаңдарда орнатылған электр шамдары тез арада әрбір үй мен пәтерге көшіп, халық өмірінің айырылмас бөлшегіне айналды. Бұл – адам баласының ойлап тапқан тағы бір ерекше жаңалығы еді. XIX ғасырда кең қолданылған электр шамдардың екі түрін атап кетуге болады: доғалық және қызу шамы. Доғалық шамдар қызу шамдарына қарағанда бұрын пайда болған. Олардың жарықтануы доғалық кернеу деп аталатын өте қызықты үрдіспен сипатталады. Екі сым өткізгішті үлкен мәнді тоқ көзіне қосып, бір-бірімен біріктіріп, кейін араларын бірнеше миллиметрге ажыратса, өткізгіштердің шеттерінде жарық сәуле пайда болады. Ал екі сымның орнына ұштары ұшталған көмір өзекше қолданылса, жарықтану…