Электромагниттік өріс тақырыбына арналған 11 сынып таныстырылымы

Электромагниттік өріс

Жоспары:

1.Электромагниттік өріс анықтамасы.

2. Электромагниттік өрістің пайда болу тарихы.

3. Максвелл Д.К. Г.Герц теориялары.

4. Электромагниттік өрістің биологиялық әсері.

Электромагниттік өріс — ақиқат нәрсе . Ол материя формасының бір түрі болып табылады . Материя формасының екінші түрі зат .

Электр зарядтары айнымалы қозғалыс ( мысалы , тербеліс ) жасағанда , олардың туғызатын айнымалы электромагнитгік өрісі кеңістіктің бір нүктесінен екінші нүктесіне тарайды .

Электр зарядтары айнымалы қозғалғанда , яғни кез келген айнымалы тоқта электр өрісі де, магнит өрісі де уақыт өтуіне қарай өзгеріп отырады . Сонымен қатар бұл өрістер , Максвеллдің 1865 жылғы теориялық пайымдауынша , өздерін біртұтас электро- магниттік өріс түрінде керсетеді .

Максвелл сегіз жыл бойы тынбай жүргізген физика- математикалық талдауларын 1873 жылы қорытындылады . Ол біртұтас электромагниттік өрістің теориясын жасады және оның бос кеңістікте де толқын түрінде тарай алатынын дәлелдеді . Максвеллдің электромагниттік өріс теориясының түйіні мынаған саяды .

1. Өзгеріп отыратын магнит өрісі кеңістікте өзгеріп отыратын электр өрісін тудырады .

2. Өзгеріп отыратын электр өрісі кеңістікте өзгеріп отыратын магнит өрісін тудырады .

Осылайша өзгеріп отыратын электр және магнит өрістері әр уақытта да өзара байланыста болады , сондықтан олардың ажырамас бірлігін электромагниттік өріс дейді . Электромагниттік өрісті көрнекі түрде бейнелеу үшін оны, бір жағынан , электр ө рісінің Е кернеулік векторы арқылы , екінші жағынан , магнит өрісінін В индукция векторы арқылы сипаттап кескіндейді .

Электромагнетизм саласында Фарадей ашқан жаңалықтарды көрнекті ағылшын физигі және математигі Максвелл (1831-1879) дамытып жетілдірді . Оның электромагнетизм теориясында электр мен магнетизмнің органикалық байланысы анықталды . Ертеректе Фарадей айтқан идеяларды негізге ала отырып , Максвелл электромагниттік өріс ұғымын енгізді .

Өзіне дейінгі экспериментальдық жолмен ( Кулонның , Ампердің , Био Савараның ) ашылған электромагниттік құбылыс заңдары мен Фарадейдің ашқан электромагнетизм индукциясы құбылысын біріктіріп тұжырымдап , Максвелл таза математикалық әдіспен электромагниттік өрісті өрнектейтін дифференциальды теңдеулер жүйесін тапты . Бұл тендеулер жүйесі электромагниттік құбылысты өз шамасында барынша толық өрнектейді және ньютондық механика жүйесі сияқты толық та жетілген жаңа теорияны сипаттайды .

Максвелдің I-теңдеуі

Бұл жағдайда Максвелл электромагниттік индукция заңын қарастырды. Уақыт өтуімен өзгеретін айнымалы магнит өрісі өзін қоршаған кеңістікте құйынды электр өрісін тудырады.