Электрондық күзеткішті құрастыруға арналған мақала

Электрондық күзеткіш

XXI ғасыр техника дамуының шарықтау шегіне жеткен, даму, өркендеу, жалпы айтқанда техника ғасыры. Бір кездері адам баласына арман болған, қиял-ғажайып дүниенің барлығы қазір күнделікті тұрмыста қолдануда. Орыс халқында «Қазіргі кездегі барлық техника адамның жалқаулығынан пайда болған»,-деген сөз бар. Шыныменде қарап отырсақ барлығыда адамның жұмысын жеңілдету мақсатында жасалып, күннен-күнге дамып жатқан адам ойының жемісі.

Ғылыми – техникалық прогрестің жылдан - жылға өсіп келе жатқан талаптарын ескеріп, әлі де болса мектептің физика курсы бойынша оқу бағдарламасына жартылай өткізгішті кейбір техникалық приборлар мен қондырғылардың жұмыстары жөнінде оқу материалын енгізу өте маңызды орын алады.

Физикалық экспериментті негізге алып, құбылыстарды оқып үйрену – оқушылардың ғылыми көзқарасының қалыптасуына, физикалық заңдарды неғұрлым тереңірек меңгеруге, мектеп оқушыларының пәнді оқып үйренудегі қызығушылығын арттыруға себін тигізеді және бұл тақырыптар оқушылардың қызығушылықтарына қарай зерттеп, зерделеп, мамандық ретінде оқып-үйренуіне таптырмас тақырыптар болып отыр.

1- суретте көрсетілген «Электрондық күзеткіш» деп аталатын электрондық приборды әрқашанда жан - жақты және кең қолдануға болады.

Бұл прибор эмиттерлік байланысы бар төменгі жиіліктегі, T1, T2, T3 транзистрлық генаратор түрінде ұсынылады. Оның жүктемесі (нагрузкасы) ретінде электромагниттік капсиуль 10(Ом) алынады.

Кедергісі бар 0,1ГД - 6, 0,1ГД - 8 деген динамикті қолдануға болады. Генератордың дыбысталуын R1 резисторының көмегімен таңдайды. Генератор T1 терморезисторының кілтін ашқан кезде іске қосылып, ол арқылы

қоректену батареясының минусы генераторға келеді. T1 транзистры, R1 резистірі арқылы оң ығысу көмегімен алынады.

Бұл прибор 1 және 2 нүктелер арасында күзетілетін обьектінің сыртын орай созылған жіңішке өткізгіш сым бекітілген. Транзистордың базасы ток көзінің полюсімен тікелей жалғанған. Өйткені Транзистор жабық қалпында база тізбегі арқылы тоқ өте алмайды, 1 - сурет

себебі коллекторлық ток нольге жақын, дыбыс шықпайды. Егер өткізгіш сым үзілсе, транзистор тізбегінде арқылы қоректендіру кезінде тоқ пайда болады, транзистор ашылады, коллекторлық тоқ арта бастайды да дыбыс шығады.

Бұл электрондық приборды күзеткіш түрінде қолдануға болады. Оны аккумуляторға жалғап қойса болады, себебі транзистор жабық тұрғанда, аккумулятордың тоғы R1 резистор арқылы жүреді…