Ерекше білім алушыларға оқу мазмұнын бейімдеу

Ерекше білім алуға қажеттілігі бар оқушыларға арналған оқу материалдары, білім беру бағдарламалары мазмұнын бейімдеу

Инклюзивті білім берудің негізгі қағидасы – «Білім беру мекемесіндегі жағдайлар мен нормаларға бейімделген бала емес, керісінше, бүкіл білім беру жүйесі белгілі бір баланың қажеттіліктері мен мүмкіндіктеріне бейімделген»

Инклюзивті сыныптағы ЕБАҚ бар балалар үшін жалпы білім беретін пәндердегі бағдарламалық материалдарды бейімдеу кезінде төмендегідей мүмкіндіктерді ескеру қажет:

1) Оқушының мүмкіндігіне қарай жалпы оқу бағдарламасын бөліп орындау;

2) Оқу тапсырмаларының бастыларына, негізгі тақырыптарына, ұғымдарына, тұжырымдарына қатты көңіл аудара отырып көлемін, санын азайту;

3) Қиын орындалатын тапсырмаларды баламалы ауыстыру: мысалы, жазу жұмыстарының орнына – жапсыру, сурет салу, тақырыпқа сәйкес табиғи объектілермен жұмыс жасау; сызу мен геометриялық фигураны өлшеудің орнына – тек қана оны өлшеу және т.б.

4) Бір тақырыптың аясындағы объектіні оқуды таңдау мүмкіндігі беріледі;

5) Көлемді ауызша немесе жазбаша тапсырмаларды балаға қолжетімді жұмыстармен(бір үлкен хабарлама орнына бірнеше кішігірім хабарламалар, ауызша хабарлама немесе экскурсияның, бақылаудың нәтижесі бойынша сурет салу, аз көлемді тақпақтарды жаттау және т.б.) ауыстыру мүмкіндігі.

Инклюзивті білім берудін мазмұны:

Инклюзивті білім беретін мектептерде білім мaзмұны 3 түрлі бaғдaрлaмa бойынша реттеген жөн:

— жалпы мектептерге арналған типтік оқу бағдарламалары;

— ерекше білім беруді қажет ететін балалардың типтеріне сәйкес арнаулы білім беру бағытындағы оқу бағдарламалары;

— ерекше білім беруді қажет ететін балалардың психофизикалық ерекшіліктерін есепке ала отырып әзірленетін оқытудың жеке бағдарламасы.

Оқыту қиындықтары туындаған кезде оқу материалдарын бейімдеудің әртүрлі әдістерін қолдану қажет.

1. Баланың ауызша сөйлеуді түсінуі қиын болған жағдайда тапсырманың нұсқаулары жеңілдетілген болуы керек. Бұл бейімделу техникасы мыналарды қамтиды:

· көп сатылы нұсқауларды алгоритм түрінде қысқа қадамдарға бөлу;

· түсіну қиын сөздерді немесе сөз тіркестерін схемалық түрде не істеу керектігін көрсететін пиктограммалармен ауыстыру;

· ауызша нұсқауларды жазбалармен қайталау.

2. Кейбір жағдайларда баланың белгілі ерекше қызығушылықтарын ескере отырып, ынталандыру материалдарын жеке таңдауды жүзеге асыру қажет. Мәселен, оқушы есепті таяқтарды санау арқылы емес, сүйікті мультфильміндегі ойыншық машиналар арқылы шеше алады; сөйлемді «кадр жуған» ана туралы емес, мультфильм кейіпкерлерінің бірі туралы оқыңыз.

3. Тапсырманың мазмұнын түсінуде қиындықтар туындаса, қосымша көрнекілік қолданылады. Мысалы, математикалық есептердің шарттарын түсінбесеңіз, онда қысқаша жазба мен диаграмманы ғана емес, сонымен қатар нақты объектілерді пайдалана отырып, есептің шарттарын көрнекі реалистік иллюстрация немесе драматизациялауды пайдалану қажет. Оқу сабақтарында қатты және жұмсақ дыбыстарды енгізгенде оларды қатты қиыршық тас және жұмсақ жастық түрінде елестетуге болады.

4. Ерікті зейіннің спецификалық бұзылуына, ақпаратты өңдеудегі және өз әрекеттерін бағдарламалаудағы қиындықтарға байланысты мүгедек балалар жиі жұмыстың баяу қарқынын сезінеді. Мұндай жағдайда олар басқа балалармен тең дәрежеде барлық тапсырмаларды орындауға үлгермеуі мүмкін. Бұл жағдайда олардың күрделілік деңгейін сақтай отырып, тапсырмалардың көлемін азайту ұсынылады. Бұл бейімделу әдістері…